О́ЛАМАЎЦ (Olomouc),

горад у Чэхіі, на р. Марава. Каля 120 тыс. ж. (1999). Трансп. вузел. Прам-сць: маш.-буд., хім., харч., у т. л. вытв-сць цукру і соладу. Ун-т. Галерэя выяўл. мастацтва. Горад-запаведнік; шматлікія арх. помнікі 11—18 ст.

У 10 ст. ўмацаванае паселішча, адм. і паліт. цэнтр Маравіі (да 1641). З 1063 сталіца епіскапіі (з 1777 — архіепіскапіі). Належаў чэш. дынастыі Пржэмыславічаў. У наваколлі горада адбылася Оламаўцкая бітва 1241. У 1261 атрымаў гар. правы. Чэш. кароль Пржэмысл II Отакар [1253—78] пасяліў тут ням. каланістаў (ням. назва Ольмюц). У час гусіцкіх войнаў О. падтрымаў імператара «Свяшчэннай Рым. імперыі» Сігізмунда I. У 1468 захоплены венг. каралём Мацьяшам Хуньядзі, які ў 1469 абвясціў тут сябе каралём Чэхіі. У 16 ст. О. — адзін з цэнтраў лютэранства. У 1562 тут засн. езуіцкі калегіум, у 1569 — ун-т. У час трыццацігадовай вайны 1618—48 акупіраваны швед. войскамі (1642—50). Тут падпісана пагадненне 1850 паміж Прусіяй і Аўстрыяй. Оламаўцкая крэпасць адыграла важную ролю ў час аўстра-прускай вайны 1866. У 2-й пал. 18 ст. ў О. развівалася металург. прам-сць. У 19 ст. О. — цэнтр чэш. нац.-вызв. руху.

т. 11, с. 432

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

herorts adv тут, у гэ́тым ме́сцы, у гэ́тай мясцо́васці

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

tuż-tuż

а) вось-вось;

wiosna tuż-tuż; — вось-вось вясна;

тут жа; зусім побач;

tuż-tuż; za rogiem — тут жа за рогам

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Сют ’сюды’: ані́ сют, ані́ тут ’без руху’ (Федар. 4), сют‑тут ’хутка’ (дзятл., Сл. ПЗБ). З сюд(ы) (гл.), якое рыфмуецца з тут.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

samey [ˈseɪmi] adj. BrE, infml аднаста́йны, адно́лькавы;

The food we get here is terribly samey. Яда тут кожны дзень адна і тая.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

elsewhere [ˌelsˈweə] adv. (дзе-не́будзь) у і́ншым ме́сцы, куды́е́будзь яшчэ́;

Prices are higher here than elsewhere. Цэны тут вышэйшыя, чым дзе.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

is [ɪz] 3-я ас., адз. л., цяпер. ч. ад be;

He is an actor. Ён артыст;

It’s cold here. Тут холадна.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

therein [ˌðeərˈɪn] adv. law, fml тут; там; у гэ́тых адно́сінах;

the earth and all therein зямля́ і ўсё, што існуе́ на ёй

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

unnumbered [ˌʌnˈnʌmbəd] adj.

1. непранумарава́ны;

The chairs here are unnumbered. Тут на крэслах няма нумароў.

2. dated незлічо́ны;

unnumbered stars бе́зліч зо́рак

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

капе́ц, -пца́, мн. -пцы́, -пцо́ў, м.

1. Месца для захавання на зіму агародніны.

К. бульбы.

2. Насып са слупам як межавы знак.

На мяжы лесу з полем стаялі капцы.

3. Насып, курган.

4. звычайна мн. Смерць, пагібель, канец (разм.).

Тут яму і капцы.

|| прым. капцо́вы, -ая, -ае (да 1—3 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)