геадэзічная прылада для вызначэння перавышэнняў пры геаметрычным нівеліраванні. Паводле дакладнасці Н. падзяляюць на высокадакладныя, дакладныя і тэхнічныя. Канструктыўна адрозніваюць Н. оптыка-мех. і лазерныя. Асн.ч. оптыка-механічных Н. — зрокавая труба, цыліндрычны ватэрпас (аптычны кампенсатар) для прывядзення візірнай восі ў гарыз. становішча і падстаўка. Лазерныя Н. дадаткова маюць аптычны квантавы генератар, які выпрацоўвае візірны лазерны прамень. Існуюць таксама Н. з аўтам. апрацоўкай інфармацыі на ЭВМ. Гл. таксама Геадэзічныя прылады і інструменты.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
dren, ~u
м.
1. дрэнажная труба;
2.мед. дрэнаж (трубка)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
сальпінгі́т
(ад гр. salpinks, -ngos = труба)
запаленне матачных (фалопіевых) труб (гл. таксама сальпінгаафарыт).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
шланг
(ням. Schlange)
гнуткая гумавая або прарызіненая труба для адводу, пералівання вадкасцей, газаў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
адгука́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
1. Скончыць гукаць. Адгукала труба, адмычалі каровы, ў полі пуста — ні голасу, ні аганька.Дудар.
2.каго-што; перан. Гукаючы, клічучы, вярнуць. Толькі еднасці сіла Долю нам адгукала.Бялевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Валто́рна ’музычны інструмент’ (КТС). Праз рус.валторна (Крукоўскі, Уплыў, 84) з ням.Waldhorn ’паляўнічая труба’ (Шанскі, 1, В, 12–13; Рудніцкі, 1, 302).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ДЫ́ЗЕЛЬ-МО́ЛАТ,
агрэгат ударнага дзеяння для забівання паляў, які працуе па прынцыпе двухтактавага дызеля. Падвешваецца на капры або самаходныя капровыя ўстаноўкі. Ударная масіўная частка Д.-м. падае ўніз па накіравальных (штангі, труба, цыліндр), б’е па нагалоўніку палі і сціскае распыленае ў цыліндры або поршні дызельнае паліва, якое самаўзгараецца. Частка энергіі згарання перадаецца палі для апускання, частка падкідвае ўдарнае прыстасаванне Д.-м. ўверх (да 3 м). Maca ўдарных частак у штангавых Д.-м. да 2500 кг, у трубчастых да 500 кг.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Трубе́ц экспр. ‘канец, капцы’ (ТС). Утворана на базе труба1 ‘гібель, пагібель’ пры дапамозе размоўнага “зневажальнага” суф. ‑ец, магчыма, па ўзоры канец, капец ‘тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ко́мінм. Schórnstein m -(e)s, -e; Schlot m -(e)s, -e і Schlöte (фабрычнаятруба)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
сцёкавыспец.Ábfluss-, Áblau f -;
сцёкавая труба́Ábflussrohr n -(e)s, -e;
сцёкавыя во́дыÁbwässer pl
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)