gadanie
gadani|e
н. балбатня, пустаслоўе;
czcze ~e — балбатня; пустая балбатня; балачка;
~e! — глупства!; балбатня!; хлусня!;
bez ~a! — без размоў!; без [лішніх] слоў
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
uprzedzenie
uprzedze|nie
н.
1. папярэджанне;
bez ~nia — без папярэджання;
2. прадузятасць, негатыўнае стаўленне;
bez ~ń — без прадузятасці;
~nia rasowe — расавая прадузятасць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
во́зірк, ‑у, м.
Абл. Погляд, позірк убок, назад. Можа тысячны раз прабег ён [Няслаўскі] вокам па гэтым бяскрыўдным лістку паперы паміж боязных возіркаў на вокны. Мурашка.
•••
Без возірку — без аглядкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кра́тны, ‑ая, ‑ае.
1. Які дзеліцца без астачы на які‑н. лік. Кратны лік.
2. у знач. наз. кра́тнае, ‑ага, н. Цэлы лік, які дзеліцца на другі без астачы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МУ́ЗІЛЬ ((Musil) Роберт) (6.11.1880, г. Клагенфурт, Аўстрыя — 15.4.1942),
аўстрыйскі пісьменнік. Вучыўся ў ваен. акадэміі ў Вене, скончыў вышэйшую тэхн. школу (1901), Берлінскі ун-т (1908). З 1938 у эміграцыі (Швейцарыя). Як пісьменнік фарміраваўся пад уплывам рамантызму, рус. рэалізму, імпрэсіянізму, ням. мадэрну, філасофіі Ніцшэ. Самы значны яго твор — філас.-сатыр. раман «Чалавек без уласцівасцей» (кн. 1—3, 1930—43) — вострая сатыра на Аўстра-Венгрыю напярэдадні 1-й сусв. вайны. Аўтар рамана «Душэўныя пакуты выхаванца Цёрлеса» (1906, экранізацыя 1965), зб-каў навел «Злучэнні» (1911), «Тры жанчыны» (1924), драмы «Летуценнікі» (1921), кн. эсэ і мініяцюр «Прыжыццёвая спадчына» (1936) і інш. Яго творы адметныя глыбокім псіхалагізмам і стылявой дасканаласцю.
Тв.:
Рус. пер. — Человек без свойств: Роман. Кн. 1—2. М., 1984;
Малая проза: Избр. произв.: В 2 т. Т. 1. М., 1999.
Літ.:
Адмони В.Г. «Человек без свойств» Р.Музиля // Адмони В.Г. Поэтика и действительность. Л., 1975;
Белобратов А.В. Роберт Музиль: Метод и роман. Л., 1990.
Е.А.Лявонава.
т. 11, с. 14
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
отка́з м.
1. (действие по глаг. отказа́ть) адмо́ва, -вы ж.;
2. (действие по глаг. отказа́ться) адмаўле́нне, -ння ср.;
◊
без отка́за а) спра́ўна, без адмо́вы, безадмо́ўна; б) (вволю, вдоволь) уво́лю, удо́сталь;
до отка́за да канца́, ко́лькі мажлі́ва;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бурката́ць, -качу́, -ко́чаш, -ко́ча; -качы́; незак. (разм.).
1. Тое, што і буркаваць.
Голуб буркоча.
2. што і без дап. Бурчаць, мармытаць.
Б. сабе пад нос.
|| наз. бурката́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выкрута́сы, -аў (разм.).
1. Мудрагелістыя, вычварныя рухі, лініі.
Язда з выкрутасамі.
Вырабляць нагамі в.
2. Мудрагелістыя моўныя звароты.
Слоўныя в.
3. перан. Хітрыкі, дзівацтвы.
Прызнаўся ва ўсім без выкрутасаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ляшы́ць, ляшу́, ляшы́ш, ляшы́ць; ляшы́м, ляшыце́, ляша́ць; ле́шаны; незак., што і без дап. (разм.).
Пры сяўбе ўручную адзначаць чым-н. месца, дакуль засеяна.
Л. жыта.
|| наз. ляшэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
апо́ка¹, -і, ДМ -о́цы, мн. -і, апо́к, ж. (спец.).
Прыстасаванне, у якім робіцца ліцейная форма (скрынка без дна з фармовачнай зямлёй для заліўкі металам).
|| прым. апо́кавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)