Мя́ мліць ’невыразна і вяла гаварыць’, ’павольна жаваць’, ’павольна рабіць што-небудзь’ (ТСБМ , Нас. ), мемло́ ’мямля’ (ТС ); мя́ млік ’павольны, марудны ў рабоце’ (Нас. ), мя́ мля ’вялы, нерашучы чалавек’ (ТСБМ , Касп. ). Рус. паўн.- зах. мя́ млить , мямля́ ть , мя́ мля , мямлю́ й ’тс’. Паводле Фасмера (3, 30), гукапераймальнае, як і чэш. mumlali ’буркатаць’, славен. memljáti momljáti ’мармытаць, гаварыць незразумелае’, ’жаваць з цяжкасцю’, лат. męmulis , літ. memeris ’заіка’, хец. mema‑ ’гаварыць’. Параўн. таксама му́ мляць .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Капо́ шка ’маруда’, ’тон, хто павольна і няўмела робіць’ (бялын. Янк. Мат. ; Кан. дыс.: Сцяц. Афікс. наз., капошкацца ’вадзіцца’ (Сцяшк. Сл. ). Да капашыцца (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адплы́ сці і адплы́ ць , -лыву́ , -лыве́ ш, -лыве́ ; -лывём, -лывяце́ , -лыву́ ць; -лы́ ў, -лыла́ , -ло́ ; зак.
1. Паплыўшы, аддаліцца ад каго-, чаго-н.
2. Выйсці ў плаванне ад берага, у падарожжа.
3. перан. Павольна , плаўна аддаліцца; мінуцца, знікнуць.
Бярозавыя прысады парадзелі, адплылі ўбок.
Гады адплылі і не вернуцца.
|| незак. адплыва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. адплыццё , -я́ , н. і адплыва́ нне , -я, н.
Адплыццё парахода.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
lá ngsam
1. a о́ льны, мару́ дны;
~ von Begrí ff sein у́ дна разуме́ ць [ця́ міць, ке́ міць], быць тугаду́ мам
2. adv паво́ льна , ці́ ха;
~, á ber sí cher паво́ льна , ды дакла́ дна;
◊
was ~ kommt, kommt gut ≅ цішэ́ й е́ дзеш – да́ лей бу́ дзеш; паспе́ х – кура́ м на смех
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
amble
[ˈæmbəl]
1.
n.
1) і́ нахадзь f. о́ нскі бег)
2) паво́ льны крок m.
2.
v.i.
1) бе́ гчы і́ нахадзьдзю (пра каня́ )
2) паво́ льна кро́ чыць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
gemá ch
1. a о́ йны, ці́ хі, паво́ льны
2. adv о́ йна, ці́ ха, пама́ лу, паво́ льна ;
nur ~! о́ йна, цішэ́ й!
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Кі́ рзаць ’павольна ісці’ (Сл. паўн.-зах. ). Балтызм. Параўн. літ. kifzinti ’тс’ (там жа, 464).
Кірза́ ць ’няўмела плесці’ (Сцяшк. Сл. , КЭС , лаг. ). Да кірзаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Карпа́ ць 1 павольна рабіць што-небудзь’ (Нас. , Янк. III, Мал. , Гарэц. , Др.-Падб. ). Гл. корпаць .
Карпа́ ць 2 Др.-Падб. ). Гл. кірпаты .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Раздзяндзю́ ліваць , раздзяндзю́ рываць ’павольна нудна размаўляць’ (Юрч. СНЛ ), дзюндзю́ ля , дзюндзю́ ра , дзю́ ндзя ’балбатня’ (там жа). Гукаперайманне, параўн. укр. дзидзиґати , дзиндзиґати ’размаўляць па-габрэйску’ (Смаль-Стоцкі, Приміт. , 155).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дыфтэры́ я , ‑і, ж.
Вострая заразная хвароба, пераважна дзіцячая, якая суправаджаецца запаленнем зева, слізістых абалонак носа, гартані і агульным атручэннем арганізма. Жыццё павольна пакідала маленькае кволае цела, зламанае цяжкай формай дыфтэрыі. Шамякін .
[Грэч. dyphthérion.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)