ПОЛІПЕПТЫ́ДЫ,

арганічныя злучэнні, якія маюць астаткі амінакіслот (ад 6—10 да некалькіх дзесяткаў). Умоўная мяжа паміж П. і бялкамі знаходзіцца ў вобласці малекулярнай масы 6000 (ніжэй за яе — П., вышэй — бялкі). Бялкі сінтэзуюцца на рыбасомах у выглядзе поліпептыдных ланцугоў і маюць адзін або некалькі такіх ланцугоў, кожны з якіх сінтэзуецца асобна, а потым злучаюцца паміж сабой (напр., гемаглабін). У арганізме П. ўтвараюцца пры ферментатыўным расшчапленні бялкоў (аўтоліз тканак, страваванне і інш.) і пры біясінтэзе з амінакіслот. Простыя П. — крышталічныя рэчывы, добра раствараюцца ў вадзе, па фіз. і хім. уласцівасцях блізкія да амінакіслот. Складаныя П. — аморфныя, з вадой утвараюць калоідныя растворы. Многія прыродныя П. маюць біял. актыўнасць гармонаў, антыбіётыкаў і таксінаў. Сінт. П. выкарыстоўваюць у якасці мадэлей пры вывучэнні будовы і біял. актыўнасці бялкоў. Гл. таксама Пептыды.

С.​С.​Ермакова.

т. 12, с. 476

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

stały

stał|y

1. сталы;

ląd ~y — мацярык;

prąd ~y — эл. пастаянны ток;

miejsce ~ego pobytu — месца сталага пражывання;

2. нязменны, стабільны;

ceny ~e — стабільныя цэны;

~a miłość — вернае каханне;

3. фіз. цвёрды; які знаходзіцца ў цвёрдым стане;

ciała ~e — цвёрдыя целы;

4. ~a ж. мат., фіз. канстанта

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

reflektíeren

1. vt фіз. адбіва́ць

2. vi

1) (auf A) разлі́чваць (на што-н.), прэтэндава́ць (на што-н.)

2) (über A) разважа́ць (аб чым-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Wucht f -, -en

1) ця́жар

2) сі́ла, магу́тнасць (удару і г.д.; тс. перан. – доказаў);

mit vóller ~ з усёй сі́лы [сі́лай]

3) фіз. кінеты́чная эне́ргія, жыва́я сі́ла

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

захава́нне н.

1. (міру, стану) Erháltung f -;

зако́н захава́ння эне́ргіі фіз. Energíeerhaltungsgesetz n -es;

2. (рэчаў) Áufbewahrung f -, -en, Verwáhrung f -;

узя́ць на захава́нне in Verwáhrung néhmen*;

даць на захава́нне in Verwáhrung gében*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

рэакты́ўны хім. фіз. Reaktións-, reaktív; Reagénz-;

рэакты́ўны рухаві́к Stráhltriebwerk n -(e)s, -e, Düsenantrieb m -(e)s, -e;

рэакты́ўны самалёт Stráhlflugzeug n -(e)s, -e, Düsenflugzeug n;

рэакты́ўны снара́д Rakétengeschoss n -es, -e

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сці́снуты

1. zusámmengepresst, zusámmengedrückt;

сці́снуты кула́к gebállte Faust;

са сці́снутымі губа́мі mit (zusámmen)gepréssten Líppen;

2. тэх., фіз. Kompressións-, komprimíert, verdíchtet;

сці́снутае паве́тра Drúckluft f -, Préssluft f, komprimíerte Luft;

сці́снуты газ Fláschengas n

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

krytyczny

krytyczn|y

крытычны;

~a chwila — крытычны момант;

temperatura ~a фіз. крытычная тэмпература;

pacjent jest w stanie ~ym — пацыент знаходзіцца ў крытычным стане

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

elektryczny

elektryczn|y

электрычны;

prąd ~y — электрычны ток;

przewód ~y — электрапровад;

krzesło ~e — электрычнае крэсла;

instalacja ~a — электраабсталяванне;

ładunek ~y фіз. электрычны зарад

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

stos, ~u

м.

1. стос; куча;

2. вогнішча, касцёр;

spalić na ~ie — спаліць на вогнішчы;

stos pacierzowy — пазваночнік;

stos termoelektryczny фіз. тэрмаэлектрычная батарэя

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)