НІКІЦЕ́НКА (Пётр Георгіевіч) (н. 2.1.1943, в. Жыгалава Віцебскага р-на),

бел. вучоны-эканаміст. Акад. Нац. АН Беларусі (2000, чл.-кар. з 1994). Д-р эканам. н., праф. (1991). Скончыў Бел. ін-т нар. гаспадаркі (1969). З 1967 на камсам. і парт. рабоце. З 1978 старшыня Маскоўскага райвыканкома г.

Мінск. З 1983 у БДУ. У 1990—95 1-ы нам. старшыні Мінгарвыканкома, адначасова праф., заг. кафедры Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. З 1995 дырэктар Мінскага міжнар. адукац. цэнтра. З 1998 дырэктар Ін-та эканомікі Нац. АН Беларусі. Навук. працы ў галіне дзярж. кіравання і буд-ва, навук.-тэхн. інавацыйнага развіцця, павышэння эфектыўнасці накаплення і інтэнсіфікацыі грамадскай вытв-сці. Распрацаваў эканоміка-матэм. макрамадэль устойлівага развіцця наасфернай арыентацыі, якая адлюстроўвае адзінства прыроднай (экалагічнай), матэрыяльнай і нематэрыяльнай (сацыяльнай) сфер грамадскага ўзнаўлення.

Тв.:

Интенсификация производства и фондоемкость продукции. Мн., 1981;

Эффективность накопления: системный императив и метод предпринимательства. Мн., 1992;

Жить своим умом, или Куда идет Беларусь? Мн.. 1995;

Цивилизационный процесс под углом ноосферного зрения: В 2 кн. Кн. 1. Естественно-биологические предпосылки цивилизационного процесса. Мн.;

М., 2000 (разам з І.​Л.​Андрэевым).

П.Г.Нікіценка.

т. 11, с. 342

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

О’КЕ́ЙСІ ((O’Casey) Шон) (30.3.1880, Дублін — 18.9.1964),

ірландскі пісьменнік. З 1926 жыў у Англіі. Пісаў на англ. мове. Першыя п’есы «Цень стралка» (паст. 1923), «Юнона і паўлін» (паст. 1924), «Плуг і зоркі» (1926) прасякнуты ідэямі нац.-вызв. барацьбы ірл. народа. Аўтар гіст. драмы «Зорка становіцца чырвонай» і «мудрагелістай камедыі» «Пурпуровы прах» (абедзве 1940), паэтычна прыўзнятай трагедыі «Чырвоныя ружы для мяне» (1942), фантаст. камедыі «Певень-дэндзі» (1949), лірычнай п’есы «Касцёр епіскапа» (1955), «вясёлай камедыі» «Барабаны бацькі Неда» (1958) і інш. Яго драматургіі ўласціва спалучэнне рэалізму з сімволікай, прынцыпаў высокай трагедыі з камедыйнасцю, буфанадай і фарсам. У аўтабіягр. эпапеі з 6 раманаў «Люстра ў маім доме» (1939—54) паказаў шырокую карціну грамадскага жыцця Ірландыі і Англіі. На бел. мову асобныя яго творы пераклаў Э.​Садоўнічы.

Тв.:

Рус. пер. — Пьесы. М., 1961;

Под цветной шапкой: Расскаэы. М., 1964;

За театральным занавесом: Сб. статей. М., 1971.

Літ.:

Друзина М. Шон О’Кейси — драматург. М., 1963;

Саруханян А. Творчество Шона О’Кейси. М., 1965;

Шон О’Кейси: Биобиблиогр. указ. М., 1964.

Г.​М.​Малей.

т. 11, с. 430

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

зия́ть несов. зе́ўраць, быць раскры́тым;

под нога́ми зия́ла бе́здна пад нага́мі зе́ўрала (была́ раскры́та, была́) бе́здань;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пляса́ть несов. скака́ць; (танцевать) танцава́ць, та́ньчыць;

пляса́ть под (чью-л.) ду́дку скака́ць пад (чыю-небудзь) ду́дку;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

подписа́ться падпіса́цца, мног. пападпі́свацца;

подписа́ться под статьёй падпіса́цца пад арты́кулам;

подписа́ться на журна́л падпіса́цца на часо́піс;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сплю́шчыцца I сов. (о глазах) закры́ться, сомкну́ться, смежи́ться

сплю́шчыцца II сов. (под давлением) сплю́щиться, сплю́снуться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

упрасава́ць сов.

1. (утрамбовать под прессом) упрессова́ть;

2. (вставить прессованием) впрессова́ть;

у. уту́лку — впрессова́ть вту́лку

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

упрасо́ўваць несов.

1. (утрамбовывать под прессом) упрессо́вывать;

2. (вставлять прессованием) впрессо́вывать;

1, 2 см. упрасава́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

предло́гI м. (повод к чему-л.)ы́думанная) прычы́на, -ны ж.; зачэ́пка, -кі ж.; падста́ва, -вы ж.;

предло́г для ссо́ры прычы́на (зачэ́пка, падста́ва) для сва́ркі;

под благови́дным предло́гом знайшо́ўшы (прыду́маўшы) зру́чную прычы́ну;

под предло́гом пад ма́ркай.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ду́дка в разн. знач. ду́дка, -кі ж.;

пляса́ть под чью́-л. ду́дку скака́ць пад чыю́е́будзь ду́дку;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)