не цярпе́цькаго-н.j-n nicht léiden [áusstehen, ertrágen] können*;
час не це́рпіць die Zeit drängt;
спра́ва не це́рпіць die Sáche hat Éile
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
жыццён. Lében n -s, -;
жыццё чалаве́ка Ménschenleben n -s;
грама́дскае жыццё geséllschaftliches [öffentliches] Lében;
замо́жнае жыццё wóhlhabendes Lében, behágliches Lében, Wóhlleben n;
спра́ва ўсяго́ жыцця́ Lébenswerk n -(e)s;
сро́дкі да жыцця́ Existénzmittel pl, Míttel zum Lében;
кошт жыцця́эк. Lébenshaltungskosten pl;
пазба́віць сябе́ жыцця́ sich (D) das Lében nehmen*;
ніко́лі ў жыцці́ nie im Lében;
не на жыццё, а на смерць auf Lében und Tod, auf Gedéih und Verdérb;
право́дзіць у жыццёetw. in die Tat úmsetzen, verwírklichen vt;
жыццю́ не ра́д(ы) séines Lébens nicht froh
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
пыта́ннен.
1. Fráge f -, -n;
звярну́цца з пыта́ннемéine Fráge stéllen (дакаго-н.D), éine Fráge ríchten (дакаго-н. an A), sich mit éiner Fráge wénden* (дакаго-н. an A);
2. (справа, акалічнасць) Fráge f, Ángelegenheit f -, -en; Sáche f -, -n;
па прыва́тным пыта́нні in éiner persönlichen Ángelegenheit, in éigener Sáche;
3. (праблема) Fráge f, Problém n -(e)s, -e;
паста́віць пад пыта́нне infráge stéllen; bezwéifeln vt;
пыта́нне жыцця́ і сме́рціéine entschéidende Fráge; éine lébenswichtige Fráge; éine Fráge, bei der es um Lében und Tod geht
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Verfáhrenn -s, -
1) дзе́янне, акт; паво́дзіны
2) спо́саб, ме́тад;
ein spársames ~ éinbürgern укараня́ць экано́мны ме́тад;
ein Vórschlag zum ~ bei der Erörterung der Fráge прапано́ва па працэду́ры абмеркава́ння пыта́ння
3) юрыд.спра́ва, працэ́с;
ein ~ gégen j-n bei Gerícht éinleiten [ánhängig máchen] узбудзі́ць судо́вую спра́ву супро́ць каго́-н.;
ein ~ níederschlagen* спыні́ць [замя́ць] працэ́с;
das ~ éinstellen спыні́ць [прыпыні́ць] судо́вую спра́ву
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ВЕРХНЕБЯРЭ́ЗІНСКАЯ НІЗІ́НА,
фізіка-геаграфічны раён Беларускага Паазер’я на Пд Віцебскай і Пн Мінскай абласцей, у бас. верхняга цячэння р. Бярэзіна (прыток Дняпра). Мяжуе на ПнЗ са Свянцянскімі градамі, на ПнУ — з Ушацка-Лепельскім узв. і Чашніцкай раўнінай, на Пд — з Мінскім і Аршанскім узвышшамі, на З — з Нарачана-Вілейскай нізінай. Працягнулася з Пн на Пд на 105 км, з З на У на
15—100 км. Абс. вышыні рэльефу пераважна 160—180 м, змяншаюцца на Пд да 155 м пры ўпадзенні р. Гаўя ў Бярэзіну. Пл. каля 2,5 тыс.км².
Верхнебярэзінская нізіна прымеркавана да Беларускай антэклізы, на ПдУ — да Аршанскай упадзіны. У платформавым чахле пераважаюць асадкавыя пароды пратэразою. У тоўшчы антрапагену (магутнасцю да 180 м) найб. пашыраны ледавіковыя ўтварэнні бярэзінскага і дняпроўскага зледзяненняў. Асн. рысы сучасны рэльеф набыў пры дэградацыі ледавіка Ашмянскага стадыялу і ў выніку дзейнасці расталых вод паазерскага зледзянення.
У рэльефе Верхнебярэзінскай нізіны пашыраны зандравыя раўніны і азёрна-алювіяльныя нізіны. Каля краю паазерскага ледавіка, які з Пн падступаў да Верхнебярэзінскай нізіны, намнажаліся водна-ледавіковыя пясчаныя адклады раўніны. На спадзіста-хвалістай паверхні іх трапляюцца дэльты водна-ледавіковых патокаў (на Пн), тэрмакарставыя западзіны і эолавыя формы — дзюны, грады, узгоркі выш. да 5—7 м. На Пд Верхнебярэзінскай нізіны расталыя ледавіковыя воды падпруджваліся Барысаўскай градой, утваралася вял. возера. Пазней возера спушчана Бярэзінай, на яго месцы ўзнікла затарфаваная нізіна з рэшткавымі азёрамі. Найб. высокія ўчасткі рэльефу — спадзістахвалістыя марэнныя раўніны і канцовамарэнныя, моцна згладжаныя грады, увалы і ўзгоркі дняпроўскага зледзянення, што ўзнімаюцца над забалочанай нізінай на 30—40 м. Даліна Бярэзіны перасякае Верхнебярэзінскую нізіну з ПнЗ на ПдУ, яна сфарміравалася пасля адступання паазерскага ледавіка, слаба выпрацавана; мае надпоплаўную тэрасу выш. 3—4 м. Карысныя выкапні: торф, пясчана-жвіровы матэрыял. Гал. рэкі: Бярэзіна з прытокамі Поня, Гайна з Цной і Усяжай (справа), Чарніца, Сергуч, Вял. Рэчка, Жартайка (злева); Лукомка і Эса, вярхоўі Ушачы (бас.Зах. Дзвіны); Бярэзінская водная сістэма. На Верхнебярэзінскай нізіне шмат азёр — Межужол, Медзазол, Палік, Плаўна, Манец, Бярэшча, Вольшыца, Вокана, Домжарыцкае, Лукомскае і Сялява. Сярэднія т-ры студз. -7,2 °C, ліп. 17,2 °C, ападкаў 623 мм за год. Глебы дзярнова-падзолістыя на водна-ледавіковых пясках і марэнных супесках і суглінках, дзярнова-падзолістыя глеяватыя, тарфяна-балотныя, поймавыя дзярновыя забалочаныя. Пад лесам каля 42% тэр., пераважаюць хваёвыя, каля даліны Бярэзіны бярозава-асінавыя і асінава-альховыя. Вялікія балоты ў асноўным нізінныя, бязлесныя або парослыя рэдкалессем з бярозы пушыстай і хвоі, часткова меліяраваныя. Пад ворывам 20% тэр. У межах Верхнебярэзінскай нізіны Бярэзінскі біясферны запаведнік, частка гідралагічнага заказніка Галубіцкая пушча.
Н.К.Кліцунова.
Верхнебярэзінская нізіна ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці.