камяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е; незак.
1. Рабіцца цвёрдым, як камень.
Соль у вільготным месцы камянее.
2. перан. Станавіцца каменным (у 2 і 3 знач.).
К. ад жаху.
Сэрца камянее.
|| зак. акамяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е і скамяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
САЛЯНА́Я ПРАМЫСЛО́ВАСЦЬ,
галіна харчовай прамысловасці, якая займаецца здабычай і апрацоўкай кухоннай (каменнай) солі. Здабыча марской і азёрнай солі пачалася развівацца задоўга да н.э. ў Стараж. Егіпце, Грэцыі, Рыме. У Расіі солеварэнне вядома з пач. 12 ст. Найб. развіта ў ЗША, Кітаі, Германіі, Расіі, Польшчы, Украіне і інш. На Беларусі С.п. пачала развівацца ў 2-й пал. 20 ст. з распрацовак адкладаў Старобінскага радовішча калійных і каменнай солей (дзейнічае вытв. аб’яднанне «Беларуськалій») і Мазырскага радовішча каменнай солі (працуе Мазырскі солевыварны камбінат). Асн. прадукцыя: кухонная соль «Палессе» і інш. з дабаўкамі ёду і фтору, соль прафілакт. з дабаўкамі мікраэлементаў, соль без дабавак. Гадавая здабыча солі (тыс. т) — 192,7 (1985), 356 (1990), 343,2 (1999).
т. 14, с. 121
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
узбадзёрыцца, ‑руся, ‑рышся, ‑рыцца; зак.
Стаць, зрабіцца бадзёрым; падбадзёрыцца. — Соль? Гэна можна! — яшчэ болей узбадзёрыўся Карпечак. Аношкін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́варыць сов., в разн. знач. вы́варить;
в. мя́са — вы́варить мя́со;
в. соль — вы́варить соль;
в. пля́мы на суке́нцы — вы́варить пя́тна на пла́тье;
в. бялі́зну — вы́варить бельё
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
glauberski
glaubersk|i
: sól ~a — глаўберава соль
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
самаса́дачны, ‑ая, ‑ае.
1. Які асядае натуральным шляхам, сам сабой. Самасадачная соль.
2. Які ўтрымлівае самасадку. Самасадачнае возера.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
соле... (а таксама саля...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню слову «соль», напрыклад: солеварэнне, соленасычанасць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цыбатава́ты, ‑ая, ‑ае.
Разм. Трохі цыбаты. Ён, Станіслаў, цыбатаваты, ужо ладны падлетак, бяжыць па .. соль у .. краму. Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПАЎТО́Н у музыцы,
найменшы інтэрвал 12-ступеннага тэмпераванага муз. строя; 1/12 частка актавы. П. паміж 2 суседнімі ступенямі гукарада (мі—фа, соль—ля-бемоль, соль—фа-дыез) наз. дыятанічным (інтэрвал малая секунда), паміж асн. ступенню гукарада і яе павышэннем (рэ—рэ-дыез) ці паніжэннем (рэ—рэ-бемоль) — храматычным (інтэрвал павялічаная ці паменшаная прыма). Усе паўтонавыя інтэрвалы энгарманічна роўныя. Гл. таксама Дыятоніка, Лад, Тэмперацыя, Храматызм, Энгарманізм.
Т.А.Дубкова.
т. 12, с. 235
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́варыць, -ру, -рыш, -рыць; -раны; зак., што.
1. Здабыць што-н. пры дапамозе кіпячэння, выварвання.
В. соль з марской вады.
2. Варкай давесці да патрэбнай ступені гатоўнасці або пераварыць (у 2 знач.).
В. мяса.
3. Кіпячэннем ачысціць ад чаго-н.
В. бялізну.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)