закры́цца сов., в разн. знач. закры́ться;
з. ад ве́тру — закры́ться от ве́тра;
вы́стаўка ~ры́лася — вы́ставка закры́лась;
ра́на ~ры́лася — ра́на закры́лась;
семафо́р ~ры́ўся — семафо́р закры́лся;
не́ба ~ры́лася хма́рамі — не́бо закры́лось ту́чами
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рань разг. рань, род. ра́ні ж.;
в таку́ю рань так ра́на, у таку́ю рань.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ВЫПРАВА́ННЕ ПАСЕ́ВАЎ,
частковая або поўная гібель азімых збожжавых культур і інш. раслін, якія зімуюць, ад знясілення ў выніку доўгага знаходжання пад глыбокім снегавым покрывам. Бывае, калі ўвосень рана выпадае снег на незамёрзлую зямлю або доўга не сыходзіць вясной. На Беларусі найб. пашкоджваюцца перарослыя і загусцелыя пасевы азімых (жыта менш устойлівае, чым пшаніца), асабліва пры адначасовым іх падмаканні пры працяглых адлігах і напярэдадні інтэнсіўнага раставання снегу.
т. 4, с. 317
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КАМПРЭ́С (франц. compresse ад лац. compressus сціснуты),
спецыяльная лячэбная мнагаслойная павязка. Бывае К. сухі (ватна-марлевы), накладаецца на балючую ці пашкоджаную ч. цела (рана, апёк) для аховы ад вонкавых раздражненняў ці адсмоктвання вадкасці з раны; вільготна-халодны (прымочка), гарачы (прыпарка), сагравальны (вільготная матэрыя, пакрытая воданепранікальнай паперай ці цыратай і слоем ваты), ужываецца пры запаленчых працэсах. У лек. К. да вады дабаўляюць лекі (мазь, пасту, навакаін і інш.).
т. 7, с. 538
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КЛАДО́ДЫЙ (ад грэч. klados галіна),
відазменены парастак раслін з лістападобным сцяблом, які доўга расце і выконвае функцыі ліста. Сапраўднае лісце на К. рэдукаванае або ў выглядзе калючак, часам рана ападае. Аб паходжанні К. з парастка сведчыць яго становішча ў пазухах лісця (звычайна лускападобнага), утварэнне на ім кветак і суквеццяў. Уласцівы раслінам засушлівых мясцін — некат. кактусам (напр., Epiphyllum), відам спаржы і інш. К. з абмежаваным ростам наз. філакладыем.
т. 8, с. 318
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
тра́ўма
(гр. trauma = рана)
1) пашкоджанне арганізма, выкліканае раненнем, ударам, апёкам і інш.;
2) перан. нервовае ўзрушэнне, прыгнечанне (псіхічная т.).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
postrzałowy
postrzałow|y
: rana ~a — агнястрэльная рана
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Ізра́на ’рана’, ’раней часу’ (Нас.). Рус. дыял. изра́на, ст.-рус. изра́нья ’рана, з самага ранку’. І‑ можна тлумачыць як пратэзу; параўн. зранку, зрання. Аднак не выключана, што бел. слова ўзыходзіць да ст.-рус. изранья, зафіксаванага з XIII ст.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
збудзі́ць сов., разг.
1. разбуди́ть, побуди́ть;
ра́на з. — ра́но разбуди́ть;
2. (сделать активным) пробуди́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пакла́сціся сов. (обо всех, многих) лечь;
дзе́ці ра́на ~ла́ліся спаць — де́ти ра́но легли́ спать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)