празіхаце́ць сов. (нек-рое время) просия́ть; просверка́ть; проблиста́ть, проблесте́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
КАРТЭЗІЯ́НСТВА (Cartesius ад латынізаванага імя Дэкарта—Картэзій),
кірунак у філасофіі і прыродазнаўстве 17—18 ст., тэарэт. крыніцай якога былі ідэі франц. філосафа Р.Дэкарта. Дуалістычнае адзінства матэрыяліст. і ідэаліст. ідэй у філасофіі Дэкарта прывяло да раздзялення яго паслядоўнікаў на матэрыялістаў (Ж.Раго, П.Рэжы, Б.Фантэнель, Э.Леруа, Ж.Ламетры) і ідэалістаў (І.Клаўберг, А.Гейлінкс, Н.Мальбранш). Матэрыялісты адстойвалі ідэю матэрыяльнасці свету і магчымасці яго аб’ектыўна-пачуццёвага пазнання, паўплывалі на фарміраванне ідэй франц. Асветніцтва, на развіццё навук. фізіялогіі, шэрагу фіз. і матэм. ідэй. Ідэалісты адстойвалі ідэю перманентнага ўмяшання Бога ў свет матэрыяльных і духоўных з’яў (аказіяналізм). Дэкартаўскае вучэнне пра метад пазнання атрымала сваё развіццё ў працах Б.Паскаля, які схіляўся да янсенізму і вагаўся паміж рацыяналізмам і скептыцызмам, ставіў веру вышэй за розум. Лагічныя ідэі Дэкарта развіты ў вучэннях А.Арно і П.Ніколя («Логіка, ці Мастацтва мысліць», 1662). У сучаснай філасофіі ідэі К. сустракаюцца ў фенаменалогіі, экзістэнцыялізме і нек-рых плынях рацыяналіст. Філасофіі.
А.М.Елсукоў.
т. 8, с. 105
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
падзяўбці́ сов.
1. (всё, многое) поклева́ть, исклева́ть;
2. (всё, многое) издолби́ть;
3. (нек-рое время) поклева́ть;
4. (нек-рое время) подолби́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
жме́ня, -і, мн. -і, жмень, ж.
1. Далонь і пальцы рукі, складзеныя так, каб імі можна было зачэрпнуць або ўтрымаць што-н.
Зачэрпваць жменяй.
2. Колькасць чаго-н., што змяшчаецца ў складзеную так руку.
Ж. мукі.
3. перан., чаго. Зусім невялікая колькасць каго-, чаго-н.
Ж. сена.
◊
Поўнай жменяй — шчодра, не шкадуючы.
|| памянш. жме́нька, -і, ДМ -ньцы, мн. -і, -нек, ж.
Засталася ж. байцоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гу́нька, ‑і, ДМ ‑ньцы; Р мн. ‑нек; ж.
Зрэбная посцілка, пакрывала. Паўліку не страшна было легчы нават на водшыбе, але ён разаслаў гуньку побач з дзедам, накрыўся кажушком і нават прыкрыў свой твар. Сташэўскі. Маці накрыла гунькаю каня, бо было горача, а мух і аваднёў ён баяўся.. — іншы раз аж лажыўся ў аглоблях. Дамашэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пашаткава́ць сов.
1. (всё) сшинкова́ть;
2. (нек-рое время) шинкова́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пашатрава́ць сов. (зерно)
1. ободра́ть;
2. (нек-рое время) обдира́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паімшы́ць сов. (всё, многое и нек-рое время) поконопа́тить мхом
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пакляпа́ць сов.
1. (нек-рое время) поклепа́ть;
2. (косу) отби́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пакуля́цца сов.
1. (нек-рое время) покувырка́ться;
2. покати́ться ку́барем
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)