драўляныя палачкі (саломка) з галоўкамі з запальнай масы, якія выкарыстоўваюцца для здабывання агню. Па прызначэнні адрозніваюць запалкі бытавыя, падарункавыя і спецыяльныя. Бытавыя і падарункавыя падзяляюцца на бяспечныя (загараюцца ад спец. намазкі) і сесквісульфідныя (загараюцца ад любой паверхні, не вырабляюцца з прычыны самаўзгаральнасці). Спецыяльныя падзяляюцца на сігнальныя (рознакаляровае полымя), паляўнічыя, ветравыя, тэрмічныя, водаўстойлівыя, фатаграфічныя (замяняюць магній пры фатаграфаванні).
Асн. сыравіна для запалак — драўніна асіны, вольхі і інш. На галоўкі запалак ідуць (запальная маса): берталетава соль — 53%, шкло молатае — 13,3, клей касцявы — 12, сурык жалезны — 7, сера — 5,5, бялілы цынкавыя — 6, піралюзіт — 1,5, хромпік каліевы — 1,4, гумітрагант — 0,3%. Матэрыялы для намазкі карабка (фосфарная маса): фосфар чырвоны — 42%, антыманіт — 30, дэкстрын — 5, піралюзіт — 2, шкло молатае — 2, мел — 3%. Гл. таксама Запалкавая вытворчасць.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІ́НСКАЕ ВЫТВО́РЧАЕ ГАРБА́РНАЕ АБ’ЯДНА́ННЕ.
Створана ў 1970 у Мінску на базе галаўнога прадпрыемства Мінскага гарбарнага з-да «Бальшавік» (засн. ў 1895 як гарбарныя майстэрні), Мінскага скурсыравіннага і Смілавіцкага гарбарнага з-даў. У 1927—70 гарбарны з-д «Бальшавік». У 1962 уведзены ў дзеянне клеяварны цэх, у 1963—3-я хромавая вытв-сць, у 1970 рэканструяваны і перааснашчаны. З 1992 арэнднае прадпрыемства, з 1994 адкрытае акц.т-ва «М.в.г.а.». У 1988 прадпрыемства пераведзена ў пас. Гатава Мінскага р-на на новыя вытв. пляцоўкі; складаецца з вытв-сці першаснай апрацоўкі скурсыравіны, цэхаў: зольна-дубільнага, фарбавальна-апрацоўчага, перапрацоўкі адходаў вытв-сці і дапаможных. Асн. прадукцыя (1999): хромавы скуртавар для верху абутку, галантарэі, мэблі і лёгкадрапіравальны (для адзення); з адходаў вытв-сці: клей мяздровы, малярны, мыла гаспадарчае.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
agglutinate
[əˈglu:tɪneɪt]1.
v.t.
зьле́пліваць, скле́йваць
2.
v.i.
1) зьле́плівацца, скле́йвацца
2) ператвара́цца ў клей
3.[əˈglu:tɪnət]
adj.
1) зьле́плены, скле́ены
2) зьлі́ты
an agglutinate word (e.g. never-to-be-forgotten) — зьлі́тае сло́ва
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
sticky
[ˈstɪki]
adj.
1) лі́пкі, ліпу́чы, кле́йкі
sticky glue — ліпу́чы кле́й
sticky flypaper — папе́ра-ліпу́чка для мух
2) informal па́рны
sticky weather — па́рнае надво́р’е, па́рнасьць
3) informal цяжкі́, непрые́мны
a sticky problem — непрые́мная прабле́ма
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Воск (БРС, Бяльк., КТС), ву͡оск (Бес.). Рус.воск, укр.віск, ст.-рус.воскъ, польск.wosk, чэш. і славац.vosk ’воск, масціка’, в.-луж., н.-луж.wosk, каш.vosk, палаб.wask, ст.-слав.воскъ, балг.во́сък, серб.-харв.во̏сак, славен.vósek. Прасл.voskъ (Махэк₂, 697). Роднаснымі з’яўляюцца літ.vãškas, лат.vasks, ст.-в.-ням.wahs, н.-в.-ням.Wachs. Магчыма, што роднасным будзе і грэч.ἰξός ’птушыны клей’ (Траўтман, 343; Фасмер, 1, 231; Клюге, 830). Торп (381) і Праабражэнскі (1, 99) лічаць слова запазычаннем з герм., але ў гэтым выпадку нельга ’растлумачыць метатэзу ks/sk (Кіпарскі, 95; Брукнер, 631; Фасмер, 1, 357; Шанскі, 1, В, 170 і наст.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Páppef -, -n
1) кардо́н
2) па́пка, тэ́чка; кардо́нны пераплёт
3) толь
4) разм.клей, ка́ша, кле́йстар;
◊
das ist nicht von ~!≅ гэ́та спра́ва надзе́йная!, гэ́та не жарт!
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
paste
[peɪst]1.
n.
1) мучны́клей
2)
а) здо́бнае це́ста
б) гл. pasta
3) заме́шаная глі́на (на ганча́рныя вы́рабы)
4) страз -у m. (шту́чны ка́мень)
5) зубна́я па́ста
2.
v.
1) накле́йваць, закле́йваць
2) нама́зваць кле́ем
3) Sl. мо́цна ўда́рыць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
завары́ць, ‑вару, ‑варыш, ‑варыць; зак., што і чаго.
1. Прыгатаваць навар, настой з чаго‑н. Заварыць шалфей. Заварыць ліпавага цвету. □ Чай гаварылі густы, ажно чорны, рафінад не кідалі ў шклянкі.., пілі ўпрыкуску.Шамякін.Сцюжа, мрок... Я ізноў хвараваты .. Заварыць бы гарачай гарбаты, Разагрэць бы хутчэй самавар.Багдановіч.// Абдаць варам пры гатаванні чаго‑н. Заварыць цеста.// Прыгатаваць шляхам варкі ці залівання варам. Заварыць клей. Заварыць крухмал.
2. Заліць расплаўленым металам шчыліны, пустоты і пад. у металічных вырабах. Заварыць прабоіну.
3.перан.Разм. Распачаць справу, якая вымагае шмат клопату, дзейнасці і пад. — Ну, зараз будзем расхлёбваць тое, што гаварылі.Карпюк.