1. Сума, на якую даход перавышае выдаткі; грашовы даход. Чысты прыбытак. Валавы прыбытак.//Спец. Даход капіталістаў, крыніцай якога з’яўляецца прыбавачная вартасць. Максімальны прыбытак. Прыбыткі манаполій.//Спец. Даход дзяржаўных прадпрыемстваў у сацыялістычным грамадстве, які атрымліваецца ў выніку павышэння прадукцыйнасці працы. Прыбытак дзяржаўных прадпрыемстваў. Адлічэнне прыбыткаў.
2. Даход, які атрымліваецца ад якога‑н. роду заняткаў, дзейнасці і пад. Пан Кудзілоўскі лічыў, хата сады даюць больш прыбытку, чым збожжа, і збожжа зусім не сеяў.Хомчанка.— Але хіба кіраўніцтва завода не ведае без вашых табліц і лічбаў на некалькіх старонках, што пераабсталяванне цэха дало б вялікія прыбыткі заводу?Арабей.Выдавецкая справа ў той час не толькі не прынесла беларускаму першадрукару прыбыткаў, а патрабавала шмат выдаткаў.С. Александровіч.
3.Разм. Карысць, выгада. [Міхал:] — А што за шчасце тут, спытаем? Які прыбытак мы тут маем?Колас.
4.Разм. Пра з’яўленне патомства (у сям’і, гаспадарцы і пад.). Жадаем яшчэ вам Прыбытку ў хаце, Ні мала, ні многа — Штогод па дзіцяці.Русак.Рамізнік сядзіць на козлах і ўсміхаецца, гледзячы, як я нясу на руках дзіця. — З прыбыткам вас, — кажа ён.Сабаленка.Конюху дзядзьку Мікалаю не было каму ў тую часіну пахваліцца і свежай навіной і жаданым прыбыткам на сваёй канюшні.Якімовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
слу́хацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1.(1і2ас.неўжыв.). Публічна разглядацца (пра якую‑н. судовую справу). Слухаецца справа аб разводзе.// Публічна заслухвацца (пра чыю‑н. інфармацыю, паведамленне і пад.) з мэтай разбору, ацэнкі і пад. Пасяджэнне Сарнаркома, на якім слухаліся даклады пра пабудову энергахімічнага камбіната на Яснаўскім балоце, адбылося роўна цераз шаснаццаць дзён пасля гэтага.Галавач.У 1954 годзе на Другім Усесаюзным з’ездзе пісьменнікаў слухаўся садаклад П. Антакольскага, М. Аўэзава і М. Рыльскага.Палітыка.
2. Рабіць так, як хто‑н. раіць, вучыць. [Кулеш:] — Мяне сам пан камендант запрашае садзіцца,.. кожнай парады слухаецца.Шамякін.«Ах, Радзівон, Радзівон, не слухаўся, не сцярогся...» Да сэрца падступае балючая жаласць і злосць.Мележ.
3. Падпарадкоўвацца каму‑, чаму‑н. Слухацца настаўніка. Слухацца загаду. □ [Мікалай Мікалаевіч:] — Парабкі разбрыліся, нікога не слухаюцца, нічога не хочуць рабіць.Грахоўскі.Але ўсё ж.. [лейтэнант] мусіў слухацца ротнага і нават больш.Быкаў.//перан. Рухацца, дзейнічаць, падпарадкоўваючыся задуме, жаданню, волі чалавека (пра часткі цела, механізмы і пад.). Трэба было ісці, а ногі не слухаліся, не краталіся з месца.Васілёнак.Рука ад хвалявання дрыжыць, і гузікі не слухаюцца пальцаў.Галавач.[Кудлач:] — Самалёт каменем падаў, не слухаўся ручкі ўпраўлення.Алешка.
4.Зал.да слухаць (у 1–4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
darúm (разм. drum), [dárum]
1.adv
1) вако́л гэ́тага [таго́, яго́, яе́, іх];
drum und dran круго́м і навако́л
2) за гэ́та [то́е, яе́, іх];
es ist mir sehr ~ zu tun для мяне́ гэ́та ве́льмі ва́жна
3) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова: es hándelt sich ~, dass… гаво́рка ідзе́ пра тое́, што…, спра́ва ў тым, што…
2.cj вось чаму́, таму́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
fortadv
1) прэч;
fort (mit dir)! прэч!, пайшо́ў прэч!;
~ damít! забяры́(це) гэ́та!
2) напе́рад;
ich will mit der Sáche nicht ~ у мяне́ не ру́хаецца [не ла́дзіцца] спра́ва
3) дале́й;
nur ímmer ~! праця́гвайце!, дале́й!;
in éinem ~ бесперапы́нна, без супы́ну;
und so ~ і гэ́так дале́й
4) у адсу́тнасці, далёка;
sie sind ~ яны́ пайшлі́ [пае́халі], іх няма́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Sandm -es, -e пясо́к;
◊
j-m ~ in die Áugen stréuen напуска́ць тума́ну ў во́чы каму́-н.; сы́паць жвір у во́чы каму́-н.;
ins Getríebe ~ stréuen шко́дзіць;
den ~ pflügen [áckern] таўчы́ ваду́ ў сту́пе; займа́цца пустапаро́жнімі рэ́чамі; не ру́хацца напе́рад;
im ~e verláufen* зайсці́ ў тупі́к;
die Sáche ist im ~ verláufenспра́ва ко́нчылася нічы́м
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)