перы-
(гр. peri = навокал, каля, побач)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае «каля», «навокал».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
піра-
(гр. pyr = агонь)
першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з агнём.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
эка-
(гр. oikos = жыллё, асяроддзе)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае адносіны да экалогіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
экта-
(гр. ektos = звонку, знадворку)
першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «знешні, знадворны».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
энтэра-
(гр. enteron = кішка)
першая састаўная частка складаных слоў, якая ўказвае на сувязь з кішэчнікам.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
эўры-
(ад гр. eurys = шырокі)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае «шырокі», «вялізны», «разнастайны».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ку́зарэб ’чарапок, скручаны з бяросты’ (З нар. сл.). Відаць, складанае слова, першая аснова якога ўзыходзіць да кузаў 2 (гл.). Адносна другой асновы можна выказаць здагадку аб яе паходжанні ад грэбці (гл.). Тады ў рэканструяваны выглядзе разглядаемая форма мела б наступны від: *куза(ва)‑грэб.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перабо́йка ’перагародка ў кватэры’ (віл., в.-дзв., Сл. ПЗБ; Ян.), пірябойка, перабойка ’тс’ (віц., леп., ЛА, 4), рус. перебойка ’дашчаная перагародка ў хаце’, серб.-харв. пре́бој ’перагародка’. Да пера- і біць ’дзяліць’. Параўн. лат. šķērssiena ’перагародка’, першая частка якога звязваецца са словам sķērēt ’рэзаць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рымкаць ’паскрыпваць’ (Крывіч, 12, 1926, 109), рымець, рымчэць ’працягла скрыпець (пра дзверы, вароты)’ (Крывіч, 12, 1926, 109), ры́мка ’першая тонкая струна ў скрыпцы’ (Мядзв.; Крывіч, 12, 1926, 109), рымст ’аднаразовы скрып’: чую, ажно вароты — рымст, рымст, — нехта паціхоньку іх адчыняе (Крывіч, 12, 1926, 109). Гукаперайманне.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Субо́р ’натоўп, зборышча’ (маст., Нар. сл.), ’сходка’: субор дзеўкам; ’сабор’, ’куча камення’ (Станк.), субо́рна субо́та ’першая субота ў вялікі пост’ (ТС). Гл. субар; да апошняга параўн. збо́рна (збо́рава) субо́та ’тс’: идуть у цэркву люди, паминають радителяу (Талстая, Полес., 220), ад *sъ‑borъ, гл. браць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)