раскаша́цца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
раскашу́юся |
раскашу́емся |
| 2-я ас. |
раскашу́ешся |
раскашу́ецеся |
| 3-я ас. |
раскашу́ецца |
раскашу́юцца |
| Прошлы час |
| м. |
раскаша́ўся |
раскаша́ліся |
| ж. |
раскаша́лася |
| н. |
раскаша́лася |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
раскашу́ючыся |
Іншыя варыянты:
раскашава́цца.
Крыніцы:
krapivabr2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
рэінвесці́раваць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
рэінвесці́рую |
- |
| 2-я ас. |
рэінвесці́руеш |
- |
| 3-я ас. |
рэінвесці́руе |
рэінвесці́руюць |
| Прошлы час |
| м. |
рэінвесці́раваў |
рэінвесці́равалі |
| ж. |
рэінвесці́равала |
| н. |
рэінвесці́равала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
рэінвесці́руй |
рэінвесці́руйце |
Іншыя варыянты:
рэінвестава́ць.
Крыніцы:
krapivabr2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
снасці́ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
снашчу́ |
сна́сцім |
| 2-я ас. |
сна́сціш |
сна́сціце |
| 3-я ас. |
сна́сціць |
сна́сцяць |
| Прошлы час |
| м. |
снасці́ў |
снасці́лі |
| ж. |
снасці́ла |
| н. |
снасці́ла |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
сна́сцячы |
Іншыя варыянты:
сна́сціць.
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сэкано́міць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
сэкано́млю |
сэкано́мім |
| 2-я ас. |
сэкано́міш |
сэкано́міце |
| 3-я ас. |
сэкано́міць |
сэкано́мяць |
| Прошлы час |
| м. |
сэкано́міў |
сэкано́мілі |
| ж. |
сэкано́міла |
| н. |
сэкано́міла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
сэкано́міўшы |
Іншыя варыянты:
зэкано́міць,
з’экано́міць.
Крыніцы:
dzsl2013,
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
з’экано́міць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
з’экано́млю |
з’экано́мім |
| 2-я ас. |
з’экано́міш |
з’экано́міце |
| 3-я ас. |
з’экано́міць |
з’экано́мяць |
| Прошлы час |
| м. |
з’экано́міў |
з’экано́мілі |
| ж. |
з’экано́міла |
| н. |
з’экано́міла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
з’экано́міўшы |
Іншыя варыянты:
сэкано́міць,
зэкано́міць.
Крыніцы:
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
узго́дніць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
узгадню́ |
узго́днім |
| 2-я ас. |
узго́дніш |
узго́дніце |
| 3-я ас. |
узго́дніць |
узго́дняць |
| Прошлы час |
| м. |
узго́дніў |
узго́днілі |
| ж. |
узго́дніла |
| н. |
узго́дніла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
узго́дніўшы |
Іншыя варыянты:
узгадні́ць.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
хмылі́цца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
хмылю́ся |
хмы́лімся |
| 2-я ас. |
хмы́лішся |
хмы́ліцеся |
| 3-я ас. |
хмы́ліцца |
хмы́ляцца |
| Прошлы час |
| м. |
хмылі́ўся |
хмылі́ліся |
| ж. |
хмылі́лася |
| н. |
хмылі́лася |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
хмы́лячыся |
Іншыя варыянты:
хмы́ліцца.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ВЕРХНЕДНЯПРО́ЎСКАЯ КУЛЬТУ́РА,
археалагічная культура неалітычных плямён, якія ў канцы 5-га — 3-м тыс. да н.э. насялялі тэр. ўсх. Беларусі ў бас. Дняпра і яго левабярэжных прытокаў. Насельніцтва займалася паляваннем, рыбалоўствам, збіральніцтвам, у канцы існавання культуры — магчыма, земляробствам і жывёлагадоўляй. Жыло ў паўзямлянкавых жытлах на паселішчах. Вырабляла таўстасценны вастрадонны посуд з прамымі сценкамі; асн. элементы арнаменту — адбіткі грабеньчатага штампа, ямкавыя ўцісканні, лапчастыя наколы, насечкі. Спачатку помнікі Верхнедняпроўскай культуры былі аб’яднаны ў лакальныя варыянты днепра-данецкай культуры (гомельска-чарнігаўскі на 2-м этапе развіцця, рагачоўскі — на 3-м). Пасля даследаванняў І.М.Цюрынай і А.Г.Калечыц вылучана ў самаст. культуру. Значна адчувальныя ўплывы дзяснінскай культуры і неаліт. культур Волга-Окскага рэгіёна. На Беларусі вядома больш за 300 паселішчаў Верхнедняпроўскай культуры (Струмень, Гронаў, Вець Быхаўскага, Лучын Рагачоўскага, Сябровічы Чачэрскага, Дубовы Лог Добрушскага р-наў і інш.).
А.Г.Калечыц.
т. 4, с. 109
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАГІЛЁЎСКАГА ПАЗЯМЕ́ЛЬНА-СЯЛЯ́НСКАГА БА́НКА БУДЫ́НАК,
помнік архітэктуры пач. 20 ст. ў Магілёве. Узведзены ў 1903—14 ст. паводле праекта арх. А.В.Друкера (захаваліся эскізныя варыянты пабудовы). Мае рысы стыляў мадэрн, псеўдарус. і позняга класіцызму. 2-павярховы (з невысокім цокальным паверхам) Т-падобны асіметрычнай кампазіцыі ў плане будынак. Гал. фасад расчлянёны 2 рызалітамі. Адзін з іх мае шатровае завяршэнне, аздоблены шчытом у выглядзе какошніка з ляпной разеткай у цэнтры, 2-і вырашаны ў выглядзе 2-яруснай вежы (васьмярык на чацверыку), завершанай нізкім шатровым дахам. У дэкар. афармленні выкарыстаны рустыка цокаля, прафіляваныя архівольты какошнікаў, несапраўдныя машыкулі, дэкар. ўстаўкі ў выглядзе разетак у прамавугольных рамках, паўкалонкі з ляпнымі кампазітнымі капітэлямі, паяскі, расл. арнамент у аздабленні акон-трыфорыумаў, разныя драўляныя дзверы і інш. У будынку знаходзіцца Магілёўскі абласны мастацкі музей імя П.В.Масленікава і галерэя П.В.Масленікава.
Ю.А.Якімовіч.
т. 9, с. 452
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́спрабаваны
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
вы́спрабаваны |
вы́спрабаваная |
вы́спрабаванае |
вы́спрабаваныя |
| Р. |
вы́спрабаванага |
вы́спрабаванай вы́спрабаванае |
вы́спрабаванага |
вы́спрабаваных |
| Д. |
вы́спрабаванаму |
вы́спрабаванай |
вы́спрабаванаму |
вы́спрабаваным |
| В. |
вы́спрабаваны (неадуш.) вы́спрабаванага (адуш.) |
вы́спрабаваную |
вы́спрабаванае |
вы́спрабаваныя (неадуш.) вы́спрабаваных (адуш.) |
| Т. |
вы́спрабаваным |
вы́спрабаванай вы́спрабаванаю |
вы́спрабаваным |
вы́спрабаванымі |
| М. |
вы́спрабаваным |
вы́спрабаванай |
вы́спрабаваным |
вы́спрабаваных |
Іншыя варыянты:
выспрабава́ны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)