ПРЫРО́ ДЖАНАЯ РАСКО́ ЛІНА ПАДНЯБЕ́ ННЯ , «воўчая зяпа» ,
прыроджаная загана развіцця . Часта спалучаецца з прыроджанай расколінай верхняй губы . У хлопчыкаў бывае ў 1,5 раза часцей, чым у дзяўчынак. Яе развіццю спрыяе ўжыванне цяжарнымі жанчынамі некат. процісутаргавых сродкаў, алкаголю, лішку вітаміну А і інш. Бывае адна- і двухбаковая, праходзіць праз усё паднябенне ці лакалізуецца ў цвёрдым або мяккім паднябенні. Пры навылётных П.р.п. паміж поласцямі рота і носа ёсць шырокае злучэнне, што істотна абцяжарвае смактанне, глытанне і дыханне нованароджаных. У дзяцей з П.р.п. з узростам парушаецца мова, з’яўляецца гугнявасць. Лячэнне хірургічнае.
І.М.Семяненя .
т. 13, с. 80
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адве́ шваць несов.
1. отдёргивать; см. адве́ сіць 1 ;
2. (губы ) выпя́ чивать, оттопы́ ривать;
3. спец. (отвесом ) отве́ шивать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абліза́ цца , -ліжу́ ся, -лі́ жашся, -лі́ жацца; -ліжы́ ся; зак.
1. Аблізаць сабе губы .
2. перан. Выявіць пачуццё незадаволенай зайздрасці, не атрымаўшы таго, на што разлічваў.
3. Пра жывёлу: аблізаць на сабе поўсць.
|| незак. аблі́ звацца , -аюся, -аешся, -аецца.
|| аднакр. аблізну́ цца , -ну́ ся, -не́ шся, -не́ цца; -нёмся, -няце́ ся, -ну́ цца; -ні́ ся (да 1 знач. ; разм. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стулі́ цца , стулю́ ся, сту́ лішся, сту́ ліцца; зак.
1. Скурчыцца; сагнуцца.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Пра губы , вочы і пад. : шчыльна сціснуцца, заплюшчыцца.
Вусны стуліліся ад злосці.
3. Схавацца дзе-н. за што-н. (разм. ).
С. за кустом.
|| незак. сту́ львацца , -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. сту́ льванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адтапы́ рыць á ufstellen vt (вушы ); á usstrecken vt , vó rstrecken vt ;
адтапы́ рыць гу́ бы die Lí ppen spí tzen [vó rstrecken, schürzen]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
нафарбава́ ць , ‑бую, ‑буеш, ‑буе; зак.
1. што . Намазаць касметычнай фарбай губы , шчокі і інш.
2. чаго . Выфарбаваць, афарбаваць якую‑н. колькасць чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Морзы ’твар, нос і губы ’ (Нас. ). Балтызм. Параўн. літ. mùrza ’рот’, ’твар’. Карэннае ‑о‑ пад уплывам семантычна блізкай лексемы морда .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
абсе́ сці сов.
1. обсе́ сть;
дзе́ ці абсе́ лі ка́ зачніка — де́ ти обсе́ ли ска́ зочника;
2. разг. (о сыпи ) обмета́ ть;
баля́ чкі гу́ бы абсе́ лі — гу́ бы обмета́ ло;
3. (опуститься вниз ) осе́ сть;
снег абсе́ ў — снег осе́ л;
а. ад стра́ ху — осе́ сть от стра́ ха
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
еўрапео́ ід
(ад лац. Europa = Еўропа + гр. eidos = выгляд)
прадстаўнік расы, для якой характэрна светлая скура, мяккія валасы, вузкі выступаючы нос, тонкія губы .
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
Лу́ пы 1 ’вусны’, ’вялікія непрыгожыя губы ’ (Касп. , Шат. , Сцяшк. , Жд. ; віц. , мін. , шчуч. , навагр. , КЭС ; полацк., Нар. лекс. ), польск. паўн.- усх. («z Litwy» ) łupy ’тс’, ’губы жывёл’. Да лупа 1 (гл.), якое, з’яўляючыся балтызмам, звязана з с.-н.-ням. , н.-ням. lobbe , lubbe ’тоўстая, абвіслая губа’ (Слаўскі , 5, 347).
Лу́ пы́ 2 мн. ’адходы пры шатраванні круп’ (стол. , Выг. дыс. ). Да лупа́ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)