рэлятыві́зм

(ад лац. relativus = адносны)

1) прынцып адноснасці чалавечых ведаў;

2) філасофскае вучэнне, якое адмаўляе магчымасць аб’ектыўнага пазнання свету на падставе адноснасці ўсіх нашых ведаў.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

малаадукава́ны, ‑ая, ‑ае.

Які не мае дастатковай адукацыі і ведаў. Малаадукаваны чалавек.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

малападрыхтава́ны, ‑ая, ‑ае.

Які не мае дастатковай падрыхтоўкі, дастатковых ведаў. Малападрыхтаваны тэхнік.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

палітгра́мата, ‑ы, ДМ ‑мэце, ж.

Кароткі курс асноўных, першапачатковых палітычных ведаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Sua quisque pericula nescit

Ніхто не ведае сваёй небяспекі.

Никто не знает своих опасностей.

бел. Ніхто ўперад не знае, што яго ў жыцці чакае. Каб ведаў, дзе павалішся, там саломкі падаслаў бы. Каб ведаў, дзе ў яму ўвалішся, абышоў бы.

рус. Не знаешь, где найдёшь, где потеряешь. Кабы знал наперёд, так бы расширил рот. Наперёд не узнаешь, где найдёшь, где потеряешь. Наперёд не угадаешь, кому по ком плакать. Кабы знал, где упасть, так соломки б подостлал. Кабы не кабы, да не но, были бы мы богаты давно. Кабы снова на свет народиться, знал бы, как состариться.

фр. Voir est facile, prévoir est difficile (Увидеть легко, предусмотреть ‒ трудно).

англ. It is the unexpected that always happens (Всегда происходит неожиданное).

нем. Minder ist oft mehr (Меньше часто больше).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

энцыклапе́дыя

(фр. encyclopedie, ад гр. enkyklopaideia = круг ведаў)

навуковы даведачны дапаможнік у форме слоўніка, дзе звычайна даюцца асноўныя звесткі па ўсіх або па асобных галінах ведаў.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

«СЕМ ВО́ЛЬНЫХ МАСТА́ЦТВАЎ»,

«сем вольных навук» (лац. «Septem artes liberalis»), навучальныя дысцыпліны сярэдневяковай шкалы і падрыхтоўчых («артыстычных» ф-таў ун-таў. Уключалі 2 звязаныя цыклы; трывіум (граматыка, рыторыка і дыялектыка) іквадрывіум (арыфметыка, геаметрыя, астраномія і музыка). Як абагульненне ант. ведаў «С.в.м.» з’явіліся ў 5 ст.; у сістэму падрыхтоўчай адукацыі канчаткова аформіліся ў 6 ст. У эпоху Адраджэння роля «С.в.м.» як сістэмы свецкіх ведаў значна вырасла. У далейшым «С.в.м» ляглі ў аснову гуманіт. і прыродазнаўчай адукацыі.

т. 14, с. 316

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

illiteracy

[ɪˈlɪtərəsi]

n, pl. -cies

1) непісьме́ннасьць f.

2) неадукава́насьць f., адсу́тнасьць адпаве́дных ве́даў, не́вуцтва n.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

непісьме́нны, -ая, -ае.

1. Які не ўмее чытаць і пісаць.

Н. чалавек.

2. перан. Які не мае адпаведных ведаў у якой-н. галіне, недасведчаны ў чым-н.

Н. рэцэнзент.

3. Які выкананы без належнага ведання справы, з памылкамі.

Н. чарцёж.

|| наз. непісьме́ннасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ignorant

[ˈɪgnərənt]

adj.

1) неадукава́ны; цёмны, бязь ве́даў (пра чалаве́ка)

2) не́вуцкі, неасьве́чаны

an ignorant remark — не́вуцкая заўва́га

3) непаінфармава́ны, які́ ня ве́дае пра штось

He was ignorant of the fact that… — Ён ня ве́даў таго́, што…

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)