пранудзі́цца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. прануджу́ся прану́дзімся
2-я ас. прану́дзішся прану́дзіцеся
3-я ас. прану́дзіцца прану́дзяцца
Прошлы час
м. пранудзі́ўся пранудзі́ліся
ж. пранудзі́лася
н. пранудзі́лася
Дзеепрыслоўе
прош. час пранудзі́ўшыся

Іншыя варыянты: прану́дзіцца.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пранудзі́ць

‘прасумаваць’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. прануджу́ прану́дзім
2-я ас. прану́дзіш прану́дзіце
3-я ас. прану́дзіць прану́дзяць
Прошлы час
м. пранудзі́ў пранудзі́лі
ж. пранудзі́ла
н. пранудзі́ла
Дзеепрыслоўе
прош. час пранудзі́ўшы

Іншыя варыянты: прану́дзіць.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прэміява́цца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. прэмію́юся прэмію́емся
2-я ас. прэмію́ешся прэмію́ецеся
3-я ас. прэмію́ецца прэмію́юцца
Прошлы час
м. прэміява́ўся прэміява́ліся
ж. прэміява́лася
н. прэміява́лася
Дзеепрыслоўе
цяп. час прэмію́ючыся

Іншыя варыянты: прэмірава́цца.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

разблакірава́ць

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. разблакіру́ю разблакіру́ем
2-я ас. разблакіру́еш разблакіру́еце
3-я ас. разблакіру́е разблакіру́юць
Прошлы час
м. разблакірава́ў разблакірава́лі
ж. разблакірава́ла
н. разблакірава́ла
Дзеепрыслоўе
прош. час разблакірава́ўшы

Іншыя варыянты: разблакі́раваць.

Крыніцы: dzsl2007, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

распукну́цца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. распукне́цца распукну́цца
Прошлы час
м. распукну́ўся распукну́ліся
ж. распукну́лася
н. распукну́лася
Дзеепрыслоўе
прош. час распукну́ўшыся

Іншыя варыянты: распу́кнуцца, распу́кнуцца.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

страшы́цца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. страшу́ся страшы́мся
2-я ас. страшы́шся страшыце́ся
3-я ас. страшы́цца страша́цца
Прошлы час
м. страшы́ўся страшы́ліся
ж. страшы́лася
н. страшы́лася

Іншыя варыянты: стра́шыцца.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

стра́шыцца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. стра́шуся стра́шымся
2-я ас. стра́шышся стра́шыцеся
3-я ас. стра́шыцца стра́шацца
Прошлы час
м. стра́шыўся стра́шыліся
ж. стра́шылася
н. стра́шылася
Дзеепрыслоўе
цяп. час стра́шачыся

Іншыя варыянты: страшы́цца, страшы́цца.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

страшы́цца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. страшу́ся страшы́мся
2-я ас. страшы́шся страшыце́ся
3-я ас. страшы́цца страша́цца
Прошлы час
м. страшы́ўся страшы́ліся
ж. страшы́лася
н. страшы́лася
Дзеепрыслоўе
цяп. час страшачы́ся

Іншыя варыянты: стра́шыцца.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

хмы́ліцца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. хмы́люся хмы́лімся
2-я ас. хмы́лішся хмы́ліцеся
3-я ас. хмы́ліцца хмы́ляцца
Прошлы час
м. хмы́ліўся хмы́ліліся
ж. хмы́лілася
н. хмы́лілася
Дзеепрыслоўе
цяп. час хмы́лячыся

Іншыя варыянты: хмылі́цца.

Крыніцы: tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ДЫЯКРЫТЫ́ЧНЫЯ ЗНА́КІ, дыякрытыкі,

дадатковыя знакі ў алфавіце, для больш дакладнай перадачы гукавой сістэмы мовы. Ужываюцца над і пад літарамі, радзей — побач. Надаюць літарам новае значэнне (польск. ż, ć, ś; чэш. ž, č, š), абазначаюць варыянты гукаў (франц. è, é, ê польск. ą, ę, ó), паказваюць, што літару трэба чытаць ізалявана (франц. ï) і інш. Прасадычныя Д.з. паказваюць на працягласць ці кароткасць гука, націск і яго тыпы, тоны (напр., у в’етнамскай мове). Д.з. выкарыстоўваюцца ў большасці алфавітаў на лац., кірыліцкай, араб. і інд. графічных асновах, у некаторых сістэмах транскрыпцыі і праектах міжнар. алфавіта. У слав. графіцы з’явіліся пад уплывам стараж.-грэч. пісьма. Самыя характэрныя Д.з. старабел. пісьменства — камора ( ҄ ), паерык (ⸯ), цітла ( ҃ ). У сучасным бел. алфавіце з Д.з. ўжываюцца літары «ё», «й», «ў», адмысловае графічнае значэнне мае апостраф (’).

А.​М.​Булыка.

т. 6, с. 308

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)