◎ Пыр-пыр ’падзыўныя словы для курэй’ (Гарэц.), пырь‑пырь ’тс’ (Нас., мсцісл., З нар. сл.; Растарг.), пыра‑пы́ра ’тс’ (Растарг.), пыря, пы́рка ласк. ’назва курыцы’ (Нас., Гарэц., Др.-Падб.), ’нейкая птушка, магчыма, чыранка’ (Турска ў Федар. 7), рус. пырь‑пырь ’падзыўныя словы для курэй, індыкоў’, пыря ’курыца, індычка; слова, якім падзываюць авечак’; паводле матэрыялаў АЛА, суадносіцца з падзыўнымі для куранят на поўдні Славіі: славен., макед. рухі, pire, pirą. Гукапераймальнае, гл. Фасмер, 3, 420; БЕР, 5, 254; Махэк₂ (449) ідэнтыфікуе з пыль-пыль (гл.), бо ў аснове слоў ляжыць першаснае гукаперайманне *рі‑рі, што імітуе голас куранят у большасці славянскіх моў, параўн. Фалінская, Зб. Сяткоўскаму, 159. Гл. пі‑пі, параўн. літ. pypti ’пішчаць’, ру́‑ру́, а таксама рум. рігі‑рігі, венг. piri‑piri і пад.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

сардэ́чны

1. Herz-; фарм. hérzwirksam;

сардэ́чная хваро́ба Hérzkrankheit f -, -en;

сардэ́чная дзе́йнасць фізіял. Hérztätigkeit f -;

2. (цёплы, шчыры) hérzlich, warm, wármherzig; ínnig;

сардэ́чны ся́бар Hérzensfreund m -(e)s, -e; Brúderherz n -ens, -en (ласк.);

сардэ́чныя спра́вы Hérzensangelegenheiten pl, Líebessachen pl, Hérzenssachen pl

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ка́ліўца ср.

1. уменьш.-ласк. (отдельно взятое зерно, растение) расте́ньице; стебелёк м.; зёрнышко;

2. щепо́тка ж.; ка́пелька ж.;

3. в знач. нареч., разг. ка́пельку

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гаро́шак, -шку м.

1. уменьш.-ласк. (к гаро́х) горо́шек;

2. бот. горо́шек;

паху́чы г. — души́стый горо́шек;

мышы́ны г. — мыши́ный горо́шек;

○ зялёны г. — зелёный горо́шек

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ко́цік I м.

1. зоол. ко́тик;

2. (мех) ко́тик

ко́цік II м., бот. (соцветие) серёжка ж.

ко́цік III м., уменьш.-ласк. ко́тик (к кот)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

е́лачка ж.

1. уменьш.-ласк. ёлочка;

ссе́кчы ~ку — сруби́ть ёлочку;

2.: у ~ку в ёлочку, ёлочкой;

3. с.-х. ёлочка;

даі́ць ~кай — дои́ть ёлочкой

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

беражо́к, -жка́ м., уменьш.-ласк.

1. в разн. знач. бережо́к;

2. (сосуда) кра́ешек;

3. (ткани, одежды) кро́мка ж.; каёмка ж.;

4. (льда) кро́мка ж.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

я́гадка ж.

1. уменьш.-ласк. я́годка;

2. (при обращении) я́годка; голу́бушка;

◊ гэ́та яшчэ́ то́лькі кве́тачкі, а ~кі бу́дуць — посл. э́то цвето́чки, а я́годки впереди́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ні́зкі, -ая, -ае; ні́жэйшы.

1. Малы па вышыні, які знаходзіцца на невялікай вышыні ад зямлі.

Нізкае дрэва.

Н. плот.

Ляцець нізка (прысл.).

2. Які не дасягнуў звычайнай сярэдняй нормы, пэўнага ўзроўню.

Н. ціск.

Нізкая тэмпература.

3. Дрэнны па якасці або наогул дрэнны.

Нізкая якасць драўніны.

4. перан. Подлы, ганебны.

Н. учынак.

Так рабіць нізка (у знач. вык.).

5. У 18 — пачатку 19 ст. пра стыль мовы: звычайны, просты, не прыняты ў літаратуры.

6. Невялікай вышыні (пра гукі, голас і пад.).

Н. бас.

Н. голас.

Спяваць нізка (прысл.).

|| памянш.-ласк. ні́зенькі, -ая, -ае (да 1 знач.).

|| наз. ні́засць, -і, ж. (да 4 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

каза́к¹, -а́, мн. казакі́, -о́ў і каза́кі, -аў, м.

1. У 15—17 стст. ва Украіне і ў Расіі: член ваенна-земляробчай абшчыны пасяленцаў на ўскраінах дзяржавы, якія ўдзельнічалі ў абароне дзяржаўных граніц.

Данскія казакі.

2. Селянін, патомак гэтых пасяленцаў (на Доне, на Кубані і ў некаторых іншых мясцовасцях), а таксама радавы вайсковай часці з гэтых сялян.

Дывізіі кубанскіх і данскіх казакаў.

◊

Вольны казак — пра свабоднага чалавека, які ні ад каго не залежыць.

|| памянш.-ласк. казачо́к, -чка́, мн. -чкі́, -чко́ў, м. (да 2 знач.).

|| прым. каза́цкі, -ая, -ае і каза́чы, -ая, -ае.

Казацкі конь.

Казачая дружына.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)