быць , цяпер. няма (у 3 ас. адз. л. ёсць); быў, была́ , было́ , былі́ ; бу́ ду, бу́ дзеш, бу́ дзе; будзь; незак.
1. Жыць, існаваць, мець месца.
Быў чалавек і не стала.
Быў бы хлеб, а людзі знойдуцца (прыказка).
2. Прысутнічаць, знаходзіцца.
Б. на рабочым месцы.
3. Рабіцца, здарацца.
Учора быў град.
4.
З ас. адз. л.
бу́ дзе . Ужыв. ў знач. цяперашняга часу: ёсць, маецца.
Яму будзе гадоў трыццаць.
5. Ужыв. як частка састаўнога выказніка.
Дзяўчына была ўрачом.
◊
Будзь (бывай) здароў — развітальны зварот з добрымі пажаданнямі.
Было ні было (разм. ) — трэба рызыкнуць.
Што будзе, тое будзе (разм. ) — аддацца на волю лёсу.
Як бы там (што б там) ні было — нягледзячы ні на што.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ву́ гал , -гла́ , мн. -глы́ , -гло́ ў, м.
1. У геаметрыі: плоская фігура, утвораная дзвюма лініямі, якія выходзяць з аднаго пункта.
Вяршыня вугла.
Прамы в. (90°). Востры в. (меншы за 90°). Тупы в. (большы за 90°). Знешнія і ўнутраныя вуглы трохвугольніка.
Сагнуць што-н. пад вуглом.
2. Месца, дзе сутыкаюцца, перасякаюцца два прадметы або два бакі чаго-н.
В. дома.
Пайсці за в.
З-за вугла напасці (ударыць) (перан. : спадцішка).
3. Частка пакоя, які здаецца ў наймы, кут (у 2 знач. ).
Наймаць в.
4. Наогул прыстанак, месца, дзе жывуць.
Мець свой в.
|| памянш. вугало́ к , -лка́ , мн. -лкі́ , -лко́ ў, м. (да 2—4 знач. ).
|| прым. вуглавы́ , -а́ я, -о́ е (да 1 і 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
exist [ɪgˈzɪst] v.
1. існава́ ць; мець ме́ сца;
Can life exist on Mars? Ці можа існаваць жыццё на Марсе?
2. (on) жыць, існава́ ць (у цяжкіх абставінах, без патрэбных сродкаў );
They existed on unemployment benefit. Яны існавалі на дапамогу па беспрацоўі.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Á nrecht n -(e)s, -e
1) пра́ ва;
ein ~ auf etw. há ben мець пра́ ва на што-н.
2) тэатр. абанеме́ нт
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
bedürfen vt , vi (G ) мець патрэ́ бу (у чым-н. ); патрабава́ ць (што-н. );
das bedá rf der Erläuterung гэ́ та патрабу́ е тлумачэ́ ння
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
gewó hnt a прывы́ чны;
~ sein мець прывы́ чку;
ich bin es ~ я прывы́ к да гэ́ тага;
auf ~e Wé ise прывы́ чным чы́ нам, прывы́ чна
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Küche f -, -n
1) ку́ хня
2) стол, е́ жа;
ká lte ~ хало́ дная стра́ ва;
é ine gú te ~ führen мець до́ брую ку́ хню (у рэстаране )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Lú nge f -, -n анат. лёгкае;
es auf der ~ há ben мець хво́ рае лёгкае;
aus vó ller [vó llster] ~ schré ien* крыча́ ць на ўсё го́ рла
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Pré sse II f - прэ́ са, друк;
é ine gú te ~ há ben мець стано́ ўчыя во́ дгукі ў дру́ ку;
die Kné belung der ~ на́ ціск на прэ́ су [друк]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
адлучы́ ць , ‑лучу, ‑лучыш, ‑лучыць; зак. , каго-што .
1. Пазбавіць сувязі з кім‑, чым‑н.; аддзяліць, адасобіць ад каго‑, чаго‑н., ізаляваць. Трэба не мець сэрца, каб адлучыць дзяўчынку ад сям’і ў такі час. Пальчэўскі . [Агата:] — Ён [бык] раззлавана матаў галавой, не разумеючы, чаму яго адлучылі ад усяго статка. Броўка . // Адняць дзіця ад грудзей; адняць, адсадзіць цяля ад каровы. // Раздзяліць, стаць мяжой, граніцай паміж чым‑н. Пясчаны перашыек адлучыў ліманы ад возера.
•••
Адлучыць ад царквы — прызнаць чужым царкве, якому‑н. веравызнанню; выключыць з рэлігійнай абшчыны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)