Verbum

анлайнавы слоўнік

МАГНЕТО́Н,

адзінка вымярэння магнітнага моманту ў фізіцы атама, атамнага ядра і элементарных часціц. Магн. момант атамных сістэм у асн. абумоўлены арбітальным рухам электронаў і іх спінам і вымяраецца ў М.Бора: $μ_{Б} = e \overline{h} / 2 m_{e} c = 9,2741 ∙ 10^{−24}$ Дж/Тл, дзе $\overline{h} = h / 2 π$ , h — пастаянная Планка, e — элементарны эл. зарад, m_e — маса электрона, c — скорасць святла ў вакууме; спінавы магн. момант электрона таксама роўны М.Бора. Магн. момант нуклонаў і атамных ядраў вымяраецца ў ядз. М.: $μ_{я} = e \overline{h} / 2 m_{p} c = 5,0508 ∙ 10^{−27}$ Дж/Тл, дзе m_p — маса пратона.

т. 9, с. 476

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МО́ЎНЫ ЗНАК,

двухбаковая адзінка моўнай сістэмы, якая мае план зместу і план выражэння. Да М.з. адносяцца: марфема, слова, словазлучэнне, сказ і інш. М.з. проціпастаўляюцца адзінкі моўнай сістэмы, якія не маюць значэння (плана зместу) — фанемы і інтанемы (т.зв. фігуры). Сістэмнасць М.з. выяўляецца ў існаванні паміж імі адносін тоеснасці/проціпастаўленасці (парадыгматыка) і іх здольнасці аб’ядноўвацца і ўтвараць адзінку больш высокага ўзроўню (сінтагматыка). Як і інш. знакі, якімі карыстаецца чалавек для ўспрыняцця, перадачы, захавання і перапрацоўкі інфармацыі, М.з. класіфікуюцца на падставе іх структурных, функцыянальных, семантычных і інш. уласцівасцей.

Літ.:

Гл. пры арт. Знакавая тэорыя мовы, Семіётыка.

А.Я.Міхневіч.

т. 10, с. 529

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ды́стры́кт

(англ. district, ад лац. districtus = выцягнуты)

1) адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе дэпартамента, створаная на тэрыторыі былых паветаў Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерняў у час заняцця іх французскімі войскамі ў вайну 1812 г.;

2) ніжэйшая адміністрацыйная адзінка судовай або выбарчай акругі ў некаторых краінах (напр. у ЗША, Вялікабрытаніі).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

лі́́бра

(лац. libra = фунт)

1) адзінка вагі ў Стараж. Рыме і сярэдневяковай Еўропе, роўная 1 фунту;

2) друкарская мера паперы, роўная 25 аркушам;

3) мера вагі ў краінах Лац. Амерыкі, роўная 460 г;

4) грашовая адзінка Перу з 1897 да 1930 г. (замест яе быў уведзены соль²).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

легіён

(лац. legio, -onis)

1) асноўная арганізацыйная адзінка старажытнарымскага войска, у якую ўваходзіла 10 кагорт;

2) асобнае вайсковае фарміраванне ў некаторых краінах;

3) перан. вялікая колькасць, мноства каго-н., чаго-н. (напр. л. зорак).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

барэа́льны

(лац. borealis, ад гр. boreas = паўночны);

б-ае царства — таксанамічная адзінка фларыстычнага раянавання Зямлі, якая займае ўмераную зону Паўн. паўшар’я.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

іо́х

(ням. Joch)

старая адзінка зямельнай меры, якая ў Германіі была роўная 56,03 ара, у Швейцарыі — 36, у Венгрыі — 43,16 ара.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

макрараён

(ад макра- + раён)

найбольшая тэрытарыяльная адзінка, у якую пры раяніраванні можна аб’яднаць па якіх-н. прыкметах розныя мясцовасці (параўн. мікрараён).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

па́са

(ісп. paso = крок)

адзінка даўжыні ў Іспаніі, роўная 1,393 м, у Бразіліі, роўная 1,65 м, у Лівіі, роўная 1 м.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

фарадэ́й

[англ. M. Faraday = прозвішча англ. фізіка (1791—1867)]

адзінка колькасці электрычнасці, якая выкарыстоўваецца ў электрахіміі (роўная 9,65 10⁴ кулонаў).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)