АЎТАКЕФА́ ЛІЯ (ад аўта... + грэч. kephale галава),
аўтакефальная царква , у праваслаўі самастойная, арганізацыйна незалежная ад канстанцінопальскага патрыярха царква. Першыя аўтакефальныя цэрквы ўзніклі ў 4 ст. ў працэсе адасаблення патрыярхій і мітраполій у правінцыях Візантыі (Александрыі, Антыёхіі, Палесціне). Сёння ў свеце існуе 15 аўтакефальных правасл. цэркваў: Канстанцінопальская, Александрыйская, Антыяхійская, Іерусалімская, Руская, Грузінская, Сербская, Румынская, Балгарская, Кіпрская, Эладская, Албанская, Чэхаславацкая, Польская, Амерыканская (пералічаны паводле часу атрымання аўтакефаліі). Аўтакефальныя цэрквы не маюць адзінага цэнтра і кіраўніка. Ні адзін з патрыярхаў не мае якіх-н. адм. пераваг у параўнанні з іншымі кіраўнікамі аўтакефаліі. Гл. таксама Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква , Епархія .
В.П.Оргіш .
т. 2, с. 110
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
клёў м. разм. рыб. Á nbeißen n
сёння до́ бры клёўé ute bé ißen die Fí sche gut
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ашынава́ ць , ‑ную, ‑нуеш, ‑нуе; зак. , што .
Нацягнуць, надзець шыны на колы. [Макарку і дзядзьку Ціхону] трэба было сёння ашынаваць абоддзе колаў. Сабаленка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
палітвя́ зень , ‑ня, м.
Тое, што і палітзняволены. .. Паўлюк Канцавы з Качаноў — пры панах палітвязень — кіруе сёння раёнам. Брыль .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дрэ́ нна , прысл.
1. Нездавальняюча, не так, як трэба, заганна.
Д. працаваць.
2. безас. , у знач. вык.
3. безас. , у знач. вык.
Хвораму сёння д.
Д. на душы.
4. у знач. наз. дрэ́ нна , нескл. н. знач. ), якая абазначае ніжэйшую ацэнку ведаў.
Атрымаць д. па матэматыцы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паі́ ць , паю́ , по́ іш, по́ іць; паі́ ; по́ ены; незак. , каго (што
1. Даваць піць.
П. дзяцей.
П. і карміць сям’ю (мець на ўтрыманні, даваць пражытак).
2. Даваць піць спіртныя напіткі, частаваць чым-н. алкагольным.
Не ўздумайце яго п.: яму трэба сёння садзіцца за руль.
|| зак. напаі́ ць , -паю́ , -по́ іш, -по́ іць; -по́ ены.
|| наз. пае́ нне , -я, н. знач. ).
П. жывёлы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
патра́ піць , -плю, -піш, -піць; зак. разм. ).
1. у каго-што, на што . Папасці, пацэліць.
Не п. рукой у рукаў.
2. Апынуцца дзе-н. , трапіць куды-н.
Як ты сёння патрапіла аж у горад?
3. каму . Дагадзіць.
Яму цяжка п.
4. з інф. Змагчы, здолець зрабіць што-н.
Я не патрапіў дакладна адказаць ім.
|| незак. патрапля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
піса́ цца , пішу́ ся, пі́ шашся, пі́ шацца; пішы́ ся; незак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Перадавацца на пісьме пэўным чынам.
Імёны і прозвішчы пішуцца з вялікай літары.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), безас. Аб магчымасці або жаданні пісаць (разм. ).
Сёння штосьці не пішацца.
3. кім . Лічыцца ў якім-н. званні, саслоўі, называць сябе як-н. , падпісваючыся (уст. ).
П. дваранінам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
або злучн. ó der;
сёння або за́ ўтраé ute ó der mó rgen;
або …, або … é der … ó der;
або сёння , або за́ ўтра é der hé ute ó der mó rgen;
яна́ або прые́ дзе, або патэлефану́ е, або напіша é der sie kommt ó der ruft an ó der schreibt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
напаўпусты́ , ‑ая, ‑ое.
Не зусім напоўнены, запоўнены; амаль пусты. Звычайна напаўпустая аўдыторыя сёння не мела ніводнага вольнага месца. Караткевіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)