дзяці́нства ср.
1. де́тство;
2. разг. ребя́чество;
ён трыма́ўся сур’ёзна і не мог дазво́ліць сабе́ тако́га дз. — он держа́лся серьёзно и не мог позво́лить себе́ тако́го ребя́чества
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпаве́дны
1. соотве́тственный, соотве́тствующий, подходя́щий, сообра́зный;
2. (заключающий в себе согласие с чем-л.) согла́сный, сообра́зный;
3. (нужный, должный) надлежа́щий, подоба́ющий;
4. (соответствующий какому-л. мерилу) соразме́рный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыгавары́ць сов.
1. (вынести приговор) приговори́ть;
п. да зняво́лення — приговори́ть к заключе́нию;
2. прост. реши́ть;
~ры́лі жані́ць цябе́ — реши́ли жени́ть тебя́;
3. (внушить любовь к себе) приворожи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыхаро́швацца несов., разг.
1. принаряжа́ться; (придавать себе более красивый вид) прихора́шиваться;
2. (становиться нарядным) приукра́шиваться;
1, 2 см. прыхарашы́цца;
3. страд. прикра́шиваться, приукра́шиваться, приукраша́ться; прихора́шиваться; см. прыхаро́шваць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
обже́чь сов.
1. абпалі́ць; (кипятком) апа́рыць;
2. (причинить ожог) апячы́, мног. паапяка́ць;
3. (обработать огнём, жаром) техн. абпалі́ць;
4. перен. апячы́, мног. паапяка́ць;
обже́чь себе́ па́льцы апячы́ сабе́ па́льцы;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыблі́зіць сов., в разн. знач. прибли́зить;
п. кні́гу да вачэ́й — прибли́зить кни́гу к глаза́м;
п. свой прые́зд — прибли́зить свой прие́зд;
п. тава́рышаў да сябе́ — прибли́зить това́рищей к себе́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ГАЛЬФСТРЫ́М (Gulf Stream),
сістэма цёплых цячэнняў у паўн. ч. Атлантычнага ак. Цягнецца на 10 тыс. км ад п-ва Фларыда да Вял. Ньюфаўндлендскай банкі (уласна Гальфстрым) і далей да а-воў Шпіцберген і Новая Зямля (Паўночна-Атлантычнае цячэнне). Фарміруецца ў паўн. ч. Фларыдскага праліва як сцёкавае цячэнне Мексіканскага зал., рухаецца на Пн уздоўж узбярэжжа Паўн. Амерыкі, жывіцца водамі Паўн. Пасатнага і Гвіянскага цячэнняў. На Пд (у Фларыдскім прал.) Гальфстрым мае шыр. 75 км, таўшчыню патоку 700—800 м, скорасць да 10 км/гадз, т-ра вады на паверхні ад 24 да 28 °C, расход вады каля 25 млн. м³/с (у 20 разоў перавышае расход усіх рэк зямнога шара). У акіяне Гальфстрым злучаецца з Антыльскім цячэннем і на 38° паўн. ш. яго расход дасягае 82 млн. м³/с. Каля Вял. Ньюфаўндлендскай банкі шыр. 200 км, т-ра вады на паверхні ад 10 да 20 °C; скорасць да 4 км/гадз, каля берагоў Еўропы — 0,4—0,7 км/гадз. Сярэднегадавая салёнасць 36—36,4‰, макс. — 36,5‰ на глыб. 200 м. Да паўд. ускраіны Вял. Ньюфаўндлендскай банкі да Гальфстрыма падыходзіць з Пн халоднае Лабрадорскае цячэнне, на мяжы з якім адбываецца перамешванне і апусканне паверхневых вод. У сістэму Гальфстрыма ўваходзяць адгалінаванні Паўн.-Атлантычнага цячэння — Нарвежскае цячэнне, Ірмінгера цячэнне і Нардкапскае цячэнне. Гальфстрым аказвае значны ацяпляльны ўплыў на клімат, гідралагічныя і біял. ўмовы паўн. ч. Атлантычнага ак. і Паўн.-Ледавіты ак., а таксама на клімат Еўропы. Гальфстрым выяўлены ў 1513 ісп. экспедыцыяй пад камандаваннем Х.Понсе дэ Леона. У 1770-я г. Бенджамін Франклін нанёс напрамкі руху цячэння на геагр. карты. З 1966 Акіянаграфічнае ўпраўленне ВМС ЗША выдае штомесячную зводку па Гальфстрыму, у якой апісваецца яго стан у Паўн. Атлантыцы і фіз. якасці.
Літ.:
Толмазгин Д.М. Океан в движении. Л., 1976;
Дрейк Ч. и др. Океан сам по себе и для нас: Пер. с англ. М., 1982.
К.К.Кудло.
т. 4, с. 478
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
привяза́ть сов.
1. прывяза́ць, мног. папрывя́зваць;
2. стр., архит. прывяза́ць;
3. перен. (расположить, склонить к себе) схілі́ць; (вызвать, внушить чувство привязанности) вы́клікаць прыхі́льнасць (сімпа́тыю, лю́басць, любо́ў, замілава́нне, адда́насць); (привлечь) прыва́біць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Res inquieta est in se ipsam felicitas
Шчасце само па сабе справа неспакойная.
Счастье само по себе дело неспокойное.
Гл.: Felicitas...
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
крыты́чны I (содержащий в себе критику) крити́ческий;
к. падыхо́д — крити́ческий подхо́д;
○ к. рэалі́зм — крити́ческий реали́зм
крыты́чны II (переломный) крити́ческий;
○ ~ная тэмперату́ра — крити́ческая температу́ра;
к. стан рэ́чыва — крити́ческое состоя́ние вещества́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)