мастыхі́ н , ‑а, м.
Вузкая лапатачка або нож для расцірання фарбы, згладжвання мазкоў фарбы і пад. у алейным жывапісе.
[Іт. mestichino.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вастры́ ць , вастру́ , во́ стрыш, во́ стрыць; во́ страны; незак. , што.
1. Рабіць што-н. вострым.
В. серп, нож , брытву.
В. зброю (таксама перан. : рыхтавацца да ўзброенага нападу на каго-н. ).
2. Рабіць завостраным (канец алоўка, пяра).
В. аловак.
|| зак. навастры́ ць , -вастру́ , -во́ стрыш, -во́ стрыць; -во́ страны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
злама́ ны і зло́ маны , ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад зламаць.
2. у знач. прым. Папсаваны, паламаны. Зламаны нож .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Дуба́ с ’вялікі, тупы нож ’ (Нас. : Вілен., Ковен., Гродз. губ.). Укр. дубас ’вялікі нож ’. Няясна. Параўн. фармальна ідэнтычнае, але з іншым значэннем рус. дуба́ с ’від лодкі’. Магчыма, спачатку ’лодка грубай работы’ > ’грубы прадмет’. Параўн. у рус. гаворках (СРНГ , 8, 223): дубас «с заостренным носом и тупою кормою грубой работы, наподобие простого корыта». Адсюль, відаць, метафарычна: ’грубы, тупы прадмет’ (> ’тупы нож ; тупы, вялікі нож ’). Лексему дуба́ с ’лодка’. Фасмер (1, 548) выводзіць ад *dǫbъ ’дуб’ (насуперак Міклашычу, які зыходзіў з тур. tombaz ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
a stab in the back
нож у сьпі́ ну
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
по́ варскі , ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да повара. Поварскае ўменне. // Поварская лыжка. Поварскі нож .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Карма́ ч ’складаны нож ’ (Касп. ). Гл. карпач .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ра́ кель
(ням. Rakel)
палігр. нож , якім знімаецца фарба з прабельных элементаў друкарскай формы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Пшак ’гаспадарчы нож ’ (дзятл. , Сцяшк. Сл. ). Няясна.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
НОВАКУЛІ́ Т (ад лац. novacula востры нож , брытва),
Арканзаскі камень, крамяністы сланец , шчыльная белая крамяністая асадкавая горная парода. Структура складзена з агрэгатаў хаатычна арыентаваных поліэдрычных зерняў кварцу блізкіх памераў (1,5—3 мкм) з рэзкімі межамі паміж імі. Парода ўтворана з крэменязёму, які паступаў у басейн асадканамнажэння пры вулканічных працэсах. Выкарыстоўваецца як тачыльны камень і найтанчэйшы абразіў. Найб. радовішча Н. ў ЗША.
т. 11, с. 360
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)