КУ́НДЗЕРА ((Kundera) Мілан) (н. 1.4.1929, г. Брно, Чэхія),

чэшскі пісьменнік. Скончыў Акадэмію муз. мастацтваў у Празе. У 1968 творы К. на радзіме забаронены. З 1975 жыве ў Парыжы. Дэбютаваў паэт. зб-камі «Чалавек — бязмежны сад» (1953), «Апошні май» (1955), «Маналогі» (1957). Тэма кахання і мастацтва ў зб-ках псіхал.-лірычных навел «Смешныя каханні» (1963), «Другі сшытак смешных каханняў» (1965), «Трэці сшытак смешных каханняў» (1968). Аўтар п’ес «Уладары ключоў» (1962; паст. ў СССР пад назвай «Паварот ключа»), «Лухта» (1969), «Якуб і пан» (1970). У раманах «Жарт» (1967), «Жыццё недзе там» (1973), «Развітальны вальсок» (1979), «Нясцерпная лёгкасць быцця» (1985, экранізацыя 1988; аб лёсе інтэлігенцыі, звязанай з паліт. падзеямі Пражскай вясны 1968), «Несмяротнасць» (1990), «Няспешнасць» (1995), «Ідэнтычнасць» (1997) спалучыў філас. змест з займальнай фабулай, узнімаў экзістэнцыяльныя праблемы парушанай камунікатыўнасці сучаснага грамадства. Сваю канцэпцыю рамана распрацаваў у эсэ «Мастацтва рамана» (1960; пашыр. выд. 1986). На бел. мову асобныя творы К. пераклалі А.Вострыкава, А.Ціхановіч, С.Сматрычэнка.

Тв.:

Бел. пер. — Трагедыя Цэнтральнай Эўропы // Фрагмэнты... 1996. № 1.

Літ.:

Вострыкава А. Жыццяпіс. Жыццёвае крэда — раманіст;

Шаблоўская І. Запрашэнне да няспешнасці // Крыніца. 1998. № 10 (47).

І.В.Шаблоўская.

т. 9, с. 21

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

bzdura

bzdur|a

ж. бязглуздзіца, лухта, недарэчнасць;

Konkurs na ~ę Roku — конкурс на глупства года

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Käse m -s, - сыр;

das ist doch álles ~ разм. гэ́та ўсё (по́ўная) лухта́;

drei ~ hoch недаро́слы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Schmus m -es разм.

1) (пуста́я) балбатня́, лухта́;

~ máchen [réden] вярзці́ глу́пства; ≅ загаво́рваць зу́бы

2) ліслі́васць, падлі́званне

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

trash [træʃ] n.

1.BrE, infml ке́пская літарату́рная або́ маста́цкая пра́ца; халту́ра;

That story is mere trash. Гэтае апавяданне – проста лухта.

2. AmE сме́цце; адкі́ды;

a trash can скры́нка для сме́цця

3. AmE, infml дрэнь, падо́нкі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Вірзія́ 1 ’чалавек, які гаворыць абы-што’; ’лухта’ (Бяльк.). Аддзеяслоўнае ўтварэнне са старым суф. ‑ьja (як суддзя < sǫdьji). Да вярзці́ (гл.). Гл. яшчэ вярза́.

Вірзія́ 2 ’вялікі чалавек’ (Бяльк.). Кантамінаваная назва ад вірзія 1 і вядомага ва ўсх.-маг. гаворках рус. верзила ’бамбіза, вялікі чалавек’, этымалогія якога няясная. Аднак, паводле семантыкі, лексему можна супаставіць з гоц. *wrisila, якое магло даць слав. vьrzila, параўн. ст.-н.-франц. wrisil, ст.-сакс. wrisitīk ’гіганцкі, магутны.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

rot

[rɑ:t]

1.

v.i. (-tt-)

1) гнісьці́, гніць

2) трухле́ць, парахне́ць

3) псава́цца (пра зу́бы)

2.

v.t.

1) гнаі́ць, псава́ць

So much rain will rot the fruit — Ад такі́х ча́стых дажджо́ў садавіна́ пагніе́

2) мачы́ць (лён)

3) расклада́цца

3.

n.

1) гніцьцё, гніе́ньне n.

2) гніль f., трухно́, парахно́ n.

3) informal лухта́, бязглу́зьдзіца f.

4.

interj.

лухта́! глу́пства!

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

głupstwo

н.

1. глупства; лухта;

palnąć głupstwo — сказаць (ляпнуць) глупства;

zrobić głupstwo — зрабіць глупства;

2. глупства; драбяза

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

nonsense [ˈnɒnsəns] n.

1. глу́пства, лухта́, бязглу́здзіца, бяссэ́нсіца;

talk nonsense гавары́ць абы-што́, вярзці́ глу́пства, пле́сці лухту́

2. абсу́рд, абсу́рднасць;

no nonsense! даво́лі!/до́сыць глу́пства!

3. глу́пства, дзіва́цтва; недарэ́чныя ўчы́нкі;

Children, stop that nonsense! Дзеці, хопіць ужо дурэць!

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Únding n -(e)s небылі́ца, лухта́, бяссэ́нсіца;

es ist ein ~, so was zu fórdern бессэнсо́ўна не́шта тако́е патрабава́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)