уголо́вщина разг.
1. (уголовное дело) крыміна́льшчына, -ны ж.
1. собир. (уголовные преступники) крыміна́льнікі, -каў мн., ед. крыміна́льнік, -ка м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ІСААКЯ́Н (Аветык Саакавіч) (31.10.1875, Казарапат, каля г. Гюмры, Арменія — 17.10.1957),
армянскі паэт. Акад. АН Арменіі (1943). Вучыўся ў Эчміядзінскай духоўнай семінарыі «Геваркян» (1889—92). У 1911—36 жыў пераважна за мяжой. Друкаваўся з 1892. Творчасць цесна звязана з гісторыяй і культурай арм. народа, прасякнута гуманізмам і павагай да чалавечай годнасці. Першы зб. вершаў «Песні і раны» (1897) вылучаецца лірызмам і напеўнасцю. У філас. паэме «Абул Ала Маары» (1909—11) тэма трагічнага адзіноцтва моцнай асобы. Аўтар гіст. балады «Нашы продкі» (1917), паэмы «Сасма Мгер» (1919, перапрацавана ў 1937), зб. вершаў і апавяданняў «Люлька цярпення» (1928), цыклаў вершаў «Нашы гісторыкі і нашы гусаны» (1939), «Маёй радзіме» (1940), «Армянская архітэктура» (1942), патрыят. вершаў гадоў Вял. Айч. вайны (Дзярж. прэмія СССР 1946), рамана «Уста Каро» (незакончаны). На бел. мову творы І. перакладалі М.Аўрамчык, Р.Барадулін, Я.Брыль, Э.Валасевіч.
Тв.:
Бел. пер. — у кн.: Кветкі Арарата. Мн., 1964;
Рус. пер. — Избр. произв. Т. 1—2. М., 1975.
Літ.:
Ахвердян Л.О. Жизнь и дело Аветика Исаакяна. М., 1975.
т. 7, с. 326
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
разла́дзіць сов.
1. разла́дить;
р. машы́ну — разла́дить маши́ну;
2. разла́дить, расстро́ить;
р. спра́ву (вясе́лле) — разла́дить (расстро́ить) де́ло (сва́дьбу);
3. расшата́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прабі́рны спец. проби́рный;
~нае кляймо́ — проби́рное клеймо́;
~ная спра́ва — проби́рное де́ло;
○ п. ка́мень — проби́рный ка́мень;
~ная пала́тка — ист. проби́рная пала́тка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
слу́хацца несов.
1. (публично разбираться, заслушиваться) слу́шаться;
~хаецца спра́ва аб разво́дзе — слу́шается де́ло о разво́де;
2. разг., см. слу́хаць 2
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
небыва́лый небыва́лы; (необыкновенный) незвыча́йны, надзвыча́йны; (неслыханный) нечува́ны; (невиданный) няба́чаны; (невообразимый) неймаве́рны; надзвыча́йны; страшэ́нны; (вымышленный) вы́думаны;
небыва́лое де́ло небыва́лая (нечува́ная) спра́ва;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
губи́ть несов., в разн. знач. губі́ць; (уничтожать — ещё) ні́шчыць;
губи́ть лес губі́ць (ні́шчыць) лес;
губи́ть живо́е де́ло губі́ць жыву́ю спра́ву;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сла́дить сов.
1. (сделать, изготовить) зрабі́ць, змайстрава́ць, зла́дзіць;
2. (устроить) абла́дзіць;
сла́дить де́ло абла́дзіць спра́ву;
3. (справиться) упра́віцца, даць ра́ды;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Finis coronat opus
Канец вянчае справу.
Конец венчает дело.
бел. Канец ‒ дзелу вянец. Канец дзела хваліць. Не той добры, хто пачынае, а той, хто канчае.
рус. Конец ‒ делу венец. Всякое дело концом красно. Не верь началу, а верь концу. Добрый конец всему делу венец. Дело без конца, что кобыла без хвоста. Хорошо то, что хорошо кончается. Не видав вечера, и хвалиться нечего.
фр. La fin couronne l’œuvre (Конец венчает дело).
англ. The end crowns the work (Конец венчает работу).
нем. Anfang und Ende reichen einander die Hände (Начало и конец протягивают друг другу руки).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
БЕ́РЫЯ (Лаўрэнцій Паўлавіч) (29.3.1899, с. Мерхеулі Сухумскага р-на, Грузія — 23.12.1953),
савецкі парт. і дзярж. дзеяч; адзін з гал. арганізатараў і кіраўнікоў рэпрэсій палітычных у СССР у 1930—50-я г. Маршал Сав. Саюза (1945), Ген. камісар дзярж. бяспекі (1941), Герой Сац. Працы (1943). Чл. КПСС з 1917. Скончыў Бакінскае сярэдняе мех.-буд. тэхн. вучылішча (1919). У 1921—31 у органах разведкі і контрразведкі, нам. старшыні Азербайджанскай ЧК, старшыня Грузінскага і Закаўказскага ДПУ, прадстаўнік АДПУ у ЗСФСР. З 1931 1-ы сакратар ЦК КП(б) Грузіі, адначасова з 1932 — Закаўказскага крайкома і Тбіліскага гаркома партыі. У 1938—45 і ў сак.—чэрв. 1953 нарком унутр. спраў СССР. Чл. ЦК КПСС у 1934—53, чл. Палітбюро ЦК КПСС з 18.3.1946 да 7.7.1953. Дэп. Вярх. Савета СССР з 1937. 26.6.1953 арыштаваны, на ліпеньскім (1953) Пленуме ЦК КПСС выведзены са складу ЦК і выключаны з партыі як вораг Кампартыі і сав. народа. 23.12.1953 прыгавораны за «здраду» да расстрэлу і ў той жа дзень расстраляны.
Літ.:
Берия: конец карьеры. М., 1991;
Дело Берия //Изв. ЦК КПСС. 1991. № 1—2.
т. 3, с. 126
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)