Verbum

анлайнавы слоўнік

ПАЗІГРА́ФІЯ (ад грэч. pas усякі + ...графія),

від ідэаграфічнага пісьма, зразумелага ўсім людзям. Напр., нотнае пісьмо, арабскія лічбы і інш. Да П. адносяцца таксама штучныя сістэмы перадачы думкі з дапамогай агульназразумелых знакаў (гл. Інтэрлінгвістыка, Штучныя мовы). Адным з першых прапанаваў міжнар. ідэаграфічнае пісьмо для запісу лагічных разважанняў Г.Лейбніц («Аб мастацтве камбінаторыкі», 1666). У 2-й пал. 20 ст. універсальны семантычны код быў распрацаваны на Беларусі В.У.Мартынавым. У межах інтэрлінгвістыкі П. першапачаткова разглядалася як штучная мова ў цэлым (не толькі пісьмо), як пазілалія — агульначалавечая мова, вынайдзеная людзьмі. У канцы 20 ст. праблемы П. па-новаму асэнсоўваюцца ў шматлікіх канцэпцыях «структуры прадстаўлення ведаў».

Літ.:

Проблемы интерлингвистики. М., 1976;

Мартынов В.В. Универсальный семантический код. Мн., 1977;

Язык и структуры представления знаний. М., 1992.

А.Я.Міхневіч.

т. 11, с. 517

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЗАДЗІ́ (Даўлетмамед) (1700—60),

туркменскі паэт і вучоны. Бацька Махтумкулі. Прыхільнік містычнай плыні ў ісламе — суфізму. Займаўся тэорыяй верша. Асн. твор — дыдактычная паэма «Пропаведзь Азадзі» («Вагзі-Азад») — разважанні пра справядлівага правіцеля, маральна-этычныя нормы паводзін, развіццё гандлю і земляробства. Мова паэмы архаічная, насычаная араба-персідскімі элементамі.

т. 1, с. 150

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

эзо́паўскі

(ад гр. Aisopos = імя старажытнагрэчаскага байкапісца 6 ст. да н.э.)

багаты алегорыямі, намёкамі з мэтай скрыць сэнс выказвання (напр. э-ая мова, э. стыль).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Gothic

[ˈgɑ:Өɪk]

1) го́тыка f., гаты́чны стыль

2) го́цкая мо́ва

3) gothic — гаты́чны шрыфт

adj.

1) гаты́чны (стыль, архітэкту́ра)

2) го́цкі (мо́ва, культу́ра)

3) нецывілізава́ны, прыміты́ўны, ба́рбарскі

4) Obsol. герма́нскі, тэўто́нскі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

Anglo-French

[,æŋgloʊˈfrentʃ]

adj.

а́нгла-францу́скі

францу́ская мо́ва, ужыва́ная ў сярэдняве́чнай Анге́льшчыне

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

flowery

[ˈflaʊri]

adj.

1) усы́паны кве́ткамі

2) квяці́сты (стыль, мо́ва)

3) квяці́сты, у кве́ткі (ткані́на)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

profanity

[prəˈfænəti]

n., pl. -ties

1) непрысто́йная брыдка́я мо́ва, ла́янка f.

2) блюзьне́рства, богазьневажа́ньне n.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

ábhängig a

1) зале́жны;

~e Réde уско́сная мо́ва;

~er Fall уско́сны склон

2) пака́ты, нахі́лены

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)

Лашт, лаштъ, ластъ ’груз’, ’адзінка вагі сыпкіх рэчываў’. Запазычана з с.-в.-ням. last праз польск. мову (Жураўскі, Бел. мова, 63; Чартко, Пыт. мовазн. і методыка, і 18: Булыка, Запазыч., 153).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Spráche f -, -n

1) мо́ва;

die álten ~en старажы́тныя мо́вы;

éine zéitgenössische ~ суча́сная мо́ва;

er kann éinige ~en ён ве́дае не́калькі моў

2) мо́ва, стыль;

die ~ des täglichen Úmgangs мо́ва штодзённага ўжы́тку, размо́ўная [гутарко́вая] мо́ва;

die Angst (be)náhm [ráubte, verschlúg] ihm die ~ ад стра́ху ён не мог вы́мавіць ні сло́ва;

mit der ~ nicht heráuswollen* не жада́ць гавары́ць, не асме́львацца гавары́ць;

heráus mit der ~! ну дык гавары́(це) ж!;

mit der ~ heráusrücken [heráuskommen*] прызна́цца ў чым-н.; загавары́ць;

álles kam zur ~ гавары́лі [размаўля́лі] аб усі́м;

◊

er schweigt in síeben ~n ≅ ён бы́ццам вады́ ў рот набра́ў

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)