з’е́здзіць сов.

1. (поехать куда-л. и вернуться обратно) съе́здить;

з. у го́рад — съе́здить в го́род;

2. (совершить поездку, побывав во многих местах) изъе́здить, исколеси́ть;

з. усю́ во́бласць — изъе́здить (исколеси́ть) всю о́бласть;

3. изъе́здить;

з. машы́ну — изъе́здить маши́ну;

з. пасе́вы — изъе́здить посе́вы

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перабіва́ць несов.

1. в разн. знач. перебива́ть;

2. (разбивать во множестве) перебива́ть, перекола́чивать;

3. (ломать ударом) перебива́ть, перешиба́ть;

4. перегора́живать;

5. (приостанавливать, мешать нормальному развитию чего-л.) перебива́ть, прерыва́ть;

6. (прибивать иначе или в другом месте) перебива́ть, перекола́чивать;

1-6 см. перабі́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прыслу́хацца (да каго, чаго) сов.

1. прислу́шаться (к чему), вслу́шаться (во что);

п. да гу́таркі — прислу́шаться к разгово́ру, вслу́шаться в разгово́р;

2. перен. (принять к сведению) прислу́шаться (к кому, чему);

п. да грама́дскай ду́мкі — прислу́шаться к обще́ственному мне́нию;

3. разг. (привыкнуть) прислу́шаться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

раскіда́цца несов.

1. (рассыпаться на части) разва́ливаться; разруша́ться;

2. (во сне) разбра́сываться;

3. (занимать большое пространство) раски́дываться;

4. (не беречь) швыря́ться; (деньгами — ещё) сори́ть;

5. разг. (о зимней дороге ранней весной) по́ртиться;

6. страд. раски́дываться; разбра́сываться; размётываться, расшвы́риваться; разруша́ться, развора́чиваться; см. раскіда́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

е́сли союз калі́, як; разг. раз;

е́сли бы, е́сли б калі́ б, каб;

е́сли бы не дождь, мы бы погуля́ли каб (калі́ б) не дождж, мы б пагуля́лі;

◊

е́сли бы да кабы́ шутл. каб ды калі́ б;

е́сли бы да кабы́ вы́росли во рту грибы́ погов. каб ды калі́ б вы́рас у ро́це грыб.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заката́ть​I сов.

1. (завернуть во что-л.) укруці́ць, мног. паўкру́чваць, закруці́ць, мног. пазакру́чваць; загарну́ць, мног. пазаго́ртваць;

2. (подвернуть, засучить) разг. падкаса́ць, мног. пападка́сваць, закаса́ць, мног. пазака́сваць;

3. (заровнять катком) укача́ць, зараўнава́ць;

4. (отправить в тюрьму и т. п.) прост. засадзі́ць, запрато́рыць;

5. (утомить катанием) разг. утамі́ць важэ́ннем (ката́ннем), стамі́ць важэ́ннем (ката́ннем); змары́ць важэ́ннем (ката́ннем).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

оберну́ть​I сов. (чем) абгарну́ць, мног. паабго́ртваць, абвіну́ць; (во что) укруці́ць, мног. паўкру́чваць, завіну́ць, загарну́ць, мног. пазаго́ртваць; (книгу, тетрадь и т. п.) абгарну́ць, мног. паабго́ртваць, аблажы́ць; (обмотать) абкруці́ць, мног. паабкру́чваць;

оберну́ть паке́т бума́гой загарну́ць паке́т папе́рай;

оберну́ть кни́гу аблажы́ць кні́гу;

оберну́ть косу́ вокру́г головы́ абкруці́ць касу́ вако́л галавы́;

◊

оберну́ть вокру́г па́льца абве́сці вако́л па́льца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

погоре́ть сов.

1. в разн. знач. пагарэ́ць;

мно́гие дере́вни во вре́мя войны́ погоре́ли мно́гія вёскі ў час вайны́ пагарэ́лі;

цветы́ в саду́ погоре́ли кве́ткі ў са́дзе пагарэ́лі;

ла́мпа погоре́ла и пога́сла ля́мпа пагарэ́ла і пату́хла;

ка́жется, я погоре́л на э́том де́ле здае́цца, я пагарэ́ў на гэ́тай спра́ве;

2. (сгнить, сопреть) разг. згні́сці, згніць, сапрэ́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пусти́ться

1. пусці́цца; (броситься) кі́нуцца; (начать) пача́ць; (пойти) пайсці́;

пусти́ться бежа́ть кі́нуцца бе́гчы;

пусти́ться в рассужде́ния пача́ць разважа́ць;

пусти́ться на хи́трости пусці́цца на хі́трыкі;

пусти́ться в подро́бности пусці́цца ў падрабя́знасці;

пусти́ться в объясне́ния пача́ць тлума́чыць;

2. (отправиться) пусці́цца, ру́шыць;

пусти́ться в путь пусці́цца (ру́шыць) у даро́гу;

◊

пусти́ться во все тя́жкие пайсці́ напрало́м (ва ўсю).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падабра́ць, падбяру, падбярэш, падбярэ; падбяром, падбераце; зак., каго-што.

1. Сабраць, падняць што‑н. з зямлі, падлогі. Падабраць рассыпаныя арэхі. □ Дзяўчынка борздзенька падабрала з зямлі букецік палявых кветак, жвава ўстала. Каршукоў. // Разм. Знайшоўшы, узяць з сабою. Падабраць раненых. □ Мы падабралі чалавека і занеслі ў партызанскі лагер. Сачанка. [Чарэнда:] — Жонку маю .. забіла асколкам, а дачка засталася жывая. Падабраў яе тады на шашы хтосьці з мясцовых. Чыгрынаў. // перан. Разм. Узяць да сябе (аб кім‑н. пакінутым). Падабраць бяздомнага ката. // Разм. Захапіўшы па дарозе, падвезці каго‑н. [Машына] падабрала Міколу і разам з іншымі раненымі перакінула ў клінічны гарадок. Якімовіч.

2. Схаваць пад што‑н. Падабраць валасы пад хустку. // Сагнуўшы, падцягнуць пад сябе (пра часткі цела). [Жанчына] зноў падабрала пад сябе ногі, зірнула на хлопца, які нават і не паварухнуўся, і ўздыхнула. Ракітны. Сабака падабраў хвост і кінуўся прэч пад павець. Лупсякоў.

3. Падмяць пад сябе, апынуўшыся наверсе. — Калясом пакаціліся — то я яго пад сябе падбяру, то .. [Сенька] наверх выкарабкаецца... Краўчанка.

4. Прыўзняць уверх. Падабраць спадніцу. □ Франя агледзелася, ці бачыць хто яе, падабрала ў руку падол сарафана. Лось.

5. Адабраць, стварыць шляхам падбору. Падабраць брыгаду. □ З мясцовай моладзі .. [Палякаў і Любімаў] падабралі сабе добрых памочнікаў і пачалі праходку ствалоў. Кулакоўскі. // Адбіраючы, выбраць нешта патрэбнае, адпаведнае. Падабраць ключ. Падабраць пасаду. □ Бяроза доўга не магла падабраць слоў, каб дайсці да галоўнага, да таго, што здарылася з імі ў дарозе. Няхай. Ужо трэба было ісці, а Ніна плацця не магла падабраць. Лобан. [Каціны] лыжы .. [старшына] забракаваў. Падабраў другія, лёгкія, праверыў мацаванне. Алешка. // Размясціць у пэўным парадку па якой‑н. агульнай прыкмеце. Падабраць карты па масці. Падабраць ніткі па ўзору. // Адбіраючы для пэўнай мэты, сабраць неабходнае. Падабраць цытаты. □ Аляксей разам з Верай схадзіў у бібліятэку, памог ёй падабраць кнігі і з ёй пайшоў на Зарадзвінне. Гаўрылкін. // Выбраць зручны момант, час. Размова ішла так, што самы раз было сказаць тое, што .. [Андрэй] павінен быў сказаць.. Лепшага выпадку не падбярэш. Арабей. [Стары:] — Я табе, Тамаш, скажу ў вочы, — не мог ты, ліха табе, падабраць іншага якога, святочнага, скажам, дня, а то напалі моду адрываць людзей ад работы. Чорны.

6. Падшукаць, знайсці правільнае або патрэбнае музычнае выражэнне. [Лена:] — От зайграла я на баяне. А Барыска пачуў песню і просіць: «Дай, мамачка, зайграць...» І што ж вы думаеце?.. Падабраў адразу мелодыю. Кірэенка. Поля, у якой быў магнітафон, прапанавала падабраць музыку і зрабіць тэкст да кінафільма. Шыловіч.

7. Разм. Сабраць усё, усіх; сабраць усе рэшткі. [Шутаў] падабраў усе рэзервы, усе дапаможныя падраздзяленні і ўмацаваў батальёны. Мележ. Бульбу ў калгасе пакапалі, лён і каноплі падабралі і во-во пачнуць вазіць на завод. Лупсякоў.

8. перан. Разм. Узяць пад сваю ўладу; захапіць. [Сідаровіч:] — Вядома, ёсць за каго [Данілу] заступацца. Гэтакую гаспадарку пад сябе падабраў... Чарнышэвіч.

•••

І крошкі падабраць — быць вельмі падобным на каго‑н. з бацькоў або родных.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)