першацве́т, ‑у, М ‑цвеце, м.
1. Аднагадовая або шматгадовая травяністая карэнішчавая расліна сямейства першакветных з жоўтымі кветкамі, сабранымі ў парасонападобнае аднабокае суквецце, якая цвіце ранняй вясной.
2. Тое, што і прымула.
3. Пра травяністыя расліны, якія пачынаюць цвісці ранняй вясной. Выпаўзаюць на свет Праз вільготны пясок Сінь-пралескі і тварыкі чысцяць... Добры дзень, першацвет! Чарнушэвіч.
4. зб. Цвет, які з’явіўся ўпершыню ў жыцці пэўнай расліны. — А ці помніш цяпер ты, Кандраце, Як калісь першацвет абрывалі мы ў садзе? — Помню, помню, ды з песняй яшчэ, ды з якою: Зацвітаюць сады над Бярозай-ракою. Зарыцкі. // Першы, ранні, свежы цвет. Як над бруістаю быстраю рэчкаю Пахнуць лілеі, аер і чарот, І першацвет далікатны парэчкавы, І чарназём той, што вывернуў крат, Тры гады не удыхаў. Барадулін. Пад кронамі стаіўся вецер; баіцца патрывожыць ён галіны ў душным першацвеце, пчаліны на пялёстках звон. Вялюгін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чарні́ць несов.
1. черни́ть, окра́шивать в чёрный цвет;
ч. матэ́рыю — черни́ть материа́л;
2. перен. черни́ть, очерня́ть;
ч. чалаве́ка — черни́ть челове́ка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чырвані́ць несов.
1. де́лать кра́сным, багря́нить, багри́ть, обагря́ть;
2. кра́сить в кра́сный цвет;
3. разг. па́чкать во что́-л. кра́сное
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ядаві́ты прям., перен. ядови́тый;
~тае рэ́чыва — ядови́тое вещество́;
~тая змяя́ — ядови́тая змея́;
я. ко́лер — ядови́тый цвет;
~тая ўсме́шка — ядови́тая улы́бка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стально́й в разн. знач. стальны́, сталёвы;
стальна́я про́волока стальны́ (сталёвы) дрот;
стально́й цвет стальны́ ко́лер;
стальна́я кого́рта стальна́я каго́рта;
стальна́я во́ля стальна́я во́ля.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абляце́ць, -лячу́, -ляці́ш, -ляці́ць; -ляці́м, -леціце́, -ляця́ць; -ляці́; зак.
1. каго-што і вакол каго-чаго. Праляцець вакол або збоку, абмінуўшы каго-, што-н.
А. вакол Зямлі.
2. каго-што. Лётаючы, пабываць у многіх месцах.
А. усю краіну.
3. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.), перан., што. Хутка распаўсюдзіцца, зрабіцца ўсім вядомым (пра навіны, чуткі і пад.).
Горад абляцелі чуткі.
4. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Апасці, абсыпацца (пра лісце, пялёсткі кветак і пад.).
Ліпавы цвет абляцеў.
5. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Адваліцца, адпасці.
Тынк са сцен абляцеў.
|| незак. аблята́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е і аблётваць, -аю, -аеш, -ае (да 1, 2, 4 і 5 знач.).
|| наз. аблёт, -у, М -лёце, м. (да 1 знач.).
|| прым. аблётны, -ая, -ае (да 1 знач.; спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лімо́нны в разн. знач. лимо́нный;
~нае дрэ́ва — лимо́нное де́рево;
л. сок — лимо́нный сок;
л. ко́лер — лимо́нный цвет;
○ ~ная кіслата́ — лимо́нная кислота́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
падфарбо́ўваць несов.
1. подкра́шивать;
2. (делать ярче, придавать какой-л. цвет) подкра́шивать, подцве́чивать;
3. перен. подкра́шивать, приукра́шивать;
1-3 см. падфарбава́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
саламя́ны в разн. знач. соло́менный;
~ная страха́ — соло́менная кры́ша;
с. ко́лер — соло́менный цвет;
◊ ~ная ўдава́ — соло́менная вдова́;
с. ўдаве́ц — соло́менный вдове́ц
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стальны́ в разн. знач. стально́й;
с. дрот — стальна́я про́волока;
с. ко́лер — стально́й цвет;
~на́я каго́рта — стальна́я кого́рта;
~на́я во́ля — стальна́я во́ля
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)