гедані́я
(ад гр. hedone = асалода)
пачуццё ўзнёсласці, прыемнага самаадчування.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
жаль, ‑ю, м.
1. Пачуццё жаласці, спагады, выкліканае чыёй‑н. пакутай, няшчасцем. Стэфка глядзіць на хворага з жалем у вачах. Бядуля. Пачуццё жалю да пакрыўджанага лёсам хлопца перарастае ў пачуццё кахання. Шкраба.
2. Пачуццё горычы, смутку, тугі з прычыны страты каго‑, чаго‑н. Мацярынскі жаль. □ Марыля была ціхая, пакорная работніца і жаль свой дзявочы хавала глыбока. Брыль.
3. Пачуццё засмучэння, шкадавання. Не варта абуджаць у сэрцы тое, што перагарэла, адышло і пакінула толькі пачуццё жалю аб незваротным. Дуброўскі. — Грыб вунь растаптала, — з жалем сказаў Андрэй і паказаў на збіты нагой чорны баравік. Скрыпка.
•••
На (вялікі) жаль (у знач. пабочн.) — ужываецца, каб выказаць шкадаванне з прычыны чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
га́дасць, -і, мн. -і, -ей, ж. (разм.).
1. Прадмет, які выклікае непрыемнае, агіднае пачуццё.
Выкінь гэту г.
2. Агідны, нізкі ўчынак; брыдкія словы.
Рабіць гадасці.
Гаварыць гадасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выклі́чнік, -а, м.
У граматыцы: нязменнае слова, што непасрэдна выражае пачуццё, адчуванне, эмацыянальную рэакцыю, валявое пабуджэнне і пад., напр.: ах, ой, ох, гэй.
|| прым. выклі́чнікавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выра́знік, -а, мн. -і, -аў, м.
Той, хто (або тое, што) выражае якую-н. ідэю, думку, пачуццё.
В. ідэй рабочага класа.
|| ж. выра́зніца, -ы, мн. -ы, -ніц.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
агі́да, -ы, ДМ -дзе, ж.
1. Вельмі непрыемнае пачуццё, якое выклікаецца кім-, чым-н.
Яго твар выклікаў агіду.
2. Нягоднік, гадасць (лаянк.).
Глядзець непрыемна на агіду.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усце́шыць, -шу, -шыш, -шыць; зак., каго (што).
Выклікаць у каго-н. пачуццё задаволенасці, радасці; супакоіць.
Навіна ўсцешыла чалавека.
У. брата добрым словам.
|| незак. усце́шваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
самаўлюбёнасць, ‑і, ж.
Уласцівасць і стан самаўлюбёнага. Пачуццё самаўлюбёнасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
справядлі́васць ж., в разн. знач. справедли́вость;
с. учы́нку — справедли́вость посту́пка;
пачуццё ~ці — чу́вство справедли́вости
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
guilt [gɪlt] n. (about) віна́; вінава́тасць;
a sense of guilt пачуццё віны́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)