палітро́па
(ад палі- + гр. tropos = паварот)
крывая на дыяграмах стану, якая адлюстроўвае тэрмадынамічны працэс.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
пачапа́ць сов.
1. потро́гать;
2. разг. (прикоснувшись, оставить след, слегка повредить) тро́нуть;
мы́шы ~па́лі кні́гу — мы́ши тро́нули кни́гу
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
МАГНІ́ТНАЯ ДЭФЕКТАСКАПІ́Я,
адзін з метадаў дэфектаскапіі, заснаваны на рэгістрацыі магнітных палёў рассеяння на дэфектах або на выяўленні магн. уласцівасцей вырабаў, якія даследуюцца. Ажыццяўляецца з дапамогай магн. дэфектаскопаў, што ствараюць магн. палі вял. напружанасці і маюць прыстасаванні для размагнічвання вырабаў. Выкарыстоўваецца ў розных галінах прам-сці.
У зонах дэфектаў (трэшчын, немагн. уключэнняў і інш.) рэзка змяняюцца параметры магн. поля рассеяння, што фіксуецца рознымі метадамі: магнітна-парашковым (часцінкі магн. парашку або суспензіі асядаюць на краях дэфекту), магнітна-люмінесцэнтным (часцінкі парашку з люмінафорамі свецяцца пад уздзеяннем ультрафіялетавых прамянёў), феразондавым (магнітна адчувальнымі феразондамі вымяраюць слабыя магн. палі або іх градыенты), магнітаграфічным (прыкладзеная да вырабу магн. стужка намагнічваецца ў рознай ступені ў дэфектных і бездэфектных зонах).
М.А.Мяльгуй.
т. 9, с. 481
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВЫДЗІМА́ННЕ ПАСЕ́ВАЎ,
выветрыванне верхняга слоя глебы разам з пасеяным насеннем, іншы раз і з усходамі. Часцей выдзімаюцца вясной палі, засеяныя яравымі збожжавымі, шматгадовымі і аднагадовымі травамі, радзей — пасевы азімых увосень. На Беларусі адзначаецца часам на тарфяных і пясчаных глебах. Гл. таксама Эрозія глебы.
т. 4, с. 306
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
паліге́ны
(ад палі- + -ген)
гены, якія ўплываюць на праяўленне колькасных прымет (напр. надою, тлустасці малака).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
засне́жаны, ‑ая, ‑ае.
Пакрыты, засыпаны снегам. Заснежаныя палі пад месячным святлом зіхацелі, як абсыпаныя зоркамі. Чарнышэвіч. У заснежанай вёсцы Пад спеў завірухі Усе хаты паснулі даўно. Арочка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рата́цыя, ‑і, ж.
1. Ратацыйная друкарская машына.
2. Спец. Перыяд часу, на працягу якога ўсе палі якой‑н. гаспадаркі павінны быць заняты культурамі ў адпаведнасці з севазваротам.
[Ад лац. rotatio — вярчэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
па́левы 1, ‑ая, ‑ае.
Бледна-жоўты з ружовым адценнем. Палевая сукенка.
па́левы 2, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да палі; які складаецца з паляў. Палевыя апоры моста.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
озари́ть сов., прям., перен. азары́ць, асвяці́ць;
со́лнце озари́ло поля́ со́нца азары́ла (асвяці́ла) палі́;
улы́бка озари́ла лицо́ усме́шка азары́ла (асвяці́ла) твар;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рата́цыя, -і, ж.
1. Паслядоўнае чаргаванне, змена элементаў якой-н. структуры; абнаўленне складу каго-, чаго-н.
Р. песень на радыёстанцыі.
Р. кадраў.
Арганізатары турніру правялі ратацыю ўдзельнікаў.
2. Перыяд часу, на працягу якога ўсе палі якой-н. гаспадаркі павінны быць заняты культурамі ў адпаведнасці з севазваротам (спец.).
3. Ратацыйная друкарская машына.
|| прым. ратацы́йны, -ая, -ае.
Ратацыйная працэдура.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)