2. Дзікая млекакормячая траваедная жывёліна сямейства пустарогіх з густой кучаравай шэрсцю, якая водзіцца ў высакагорнай мясцовасці. Горны баран. Снежны баран.
3. Тое, што і бакас. Баран увесь час крычыць над лугамі, лётаючы недзе вельмі высока.Лупсякоў.
4.Лаянк. Пра тупога, някемлівага чалавека. Другі баран — ні «бэ», ні «мя», А любіць гучнае імя.Крапіва.
•••
Уперціся як барангл. уперціся.
Як баран на новыя вароты (глядзець) — глядзець на што‑н. разгублена, тупа, нічога не разумеючы.
Як баран у аптэцы (іран.) — пра чалавека, які нічога не разумее.
Як баран у біблію (глядзець) — глядзець, нічога не разумеючы.
бара́н2, ‑а, м.
Двухручны рубанак для стругання дошак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
памутне́лы, -ая, -ае.
1. Які стаў мутным, непразрыстым.
Памутнелыя шыбы.
2. Які прыняў неасэнсаваны выраз (пра вочы, погляд).
Глядзець памутнелымі вачамі.
3.перан. Які страціў яснасць, зацямніўся (пра думкі, розум і пад.).
Памутнелая свядомасць.
4. Які страціў выразнасць абрысаў.
Памутнелыя далі.
|| наз.памутне́ласць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уні́знареч. вниз;
◊ глядзе́ць (на каго) зве́рху ўніз — смотре́ть (на кого) све́рху вниз
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
krzywo
крыва;
trzymać się krzywo — сутуліцца; горбіцца;
krzywo patrzeć na kogo — глядзець крыва на каго; глядзець крывым вокам
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
збры́дзець, ‑ее; пр. збрыдзеў, ‑дзела; зак.
Разм. Апрыкраць, апастылець. — Глядзець ні на што не магу, усё так збрыдзела.Чарнышэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
взира́тьнесов., уст.глядзе́ць; пазіра́ць;
◊
не взира́я на ли́ца не зважа́ючы на асо́бы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ánblicken
1.vtглядзе́ць, гля́нуць (на каго-н.)
2.~, sich перагля́двацца, глядзе́ць (адзі́н на аднаго́)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
eye2[aɪ]v.глядзе́ць, назіра́ць;
They eyed us with alarm. Яны глядзелі на нас з трывогаю.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Дурэ́ць ’дурэць’. Рус.дуре́ть, укр.дурі́ти ’тс’, польск.durzeć ’упадаць у задуменнасць і да т. п.’, чэш.duřeti ’быць у збянтэжанасці, глядзець азадачана’, славен.duréti ’тупа, бяздумна глядзець’ (гл. Трубачоў, Эт. сл., 5, 160–161, але без бел. матэрыялу). Прасл.*durěti звязана з прасл.*dur‑ (гл. дурны́).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
wégblickenviглядзе́ць убок, адве́сці по́зірк
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)