НАДНЫ́РАЧНАЯ ЗАЛО́ЗА,

парны эндакрынны орган вышэйшых пазваночных жывёл і чалавека, размешчаны над ныркамі. Складаецца з вонкавага коркавага (кара) і ўнутр. мазгавога рэчываў, укрыта капсулай. У кары Н.з. вылучаюць 3 зоны: клубочкавую, пучковую і сеткавую, якія адрозніваюцца будовай і функцыяй. Клеткі кары Н.з сакратуюць гармоны кортыкастэроіды (гідракартызон, альдастэрон, кортыкастэрон і інш.), якія маюць высокую біял. актыўнасць, рэгулююць мінер. абмен у арганізме, абмен вугляводаў, бялкоў, тлушчаў, таксама сінтэзуюць і выдзяляюць палавыя гармоны андрагены і эстрагены. Клеткі мазгавога рэчыва Н.з. сакратуюць адрэналін і норадрэналін, якія стымулююць абмен рэчываў у арганізме, рэгулююць артэрыяльны ціск, частату сэрцабіцця і інш. Гармоны Н.з. адыгрываюць значную ролю ў працэсах адаптацыі арганізма да неспрыяльных умоў, забяспечваюць выжыванне яго пры стрэсах.

А.А.Арцішэўскі.

т. 11, с. 123

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

трафала́ксіс

(ад гр. trophe = ежа + allaksis = абмен)

абмен ежай і выдзяленнямі залоз, які назіраецца ў некаторых грамадскіх жывёл, напр. у мурашак.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

рэ́чыва ср. вещество́;

выбухо́вае р. — взры́вчатое вещество́;

○ абме́н рэ́чываў — обме́н веще́ств;

крыты́чны стан рэ́чыва — крити́ческое состоя́ние вещества́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

эквівале́нтны

(ад эквівалент)

раўназначны, раўнацэнны (напр. э. абмен).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

вещество́ ср. рэ́чыва, -ва ср.; (материя) матэ́рыя, -рыі ж.;

взры́вчатое вещество́ выбухо́вае рэ́чыва;

обме́н веще́ств абме́н рэ́чываў.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

communication [kəˌmju:nɪˈkeɪʃn] n.

1. су́вязь, камуніка́цыя

2. pl. communications сро́дкі су́вязі, сістэ́мы перада́чы інфарма́цыі

3. fml паведамле́нне

4. comput камуніка́цыя, абме́н інфарма́цыяй

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ану́чнік, ‑а, м.

Той, хто збірае анучы (у 1 і 2 знач.) або скуплівае іх у абмен на якія‑н. тавары. Праходзілі праз Пасадзец розныя людзі: дзегцяры, анучнікі, карабейнікі-пешаходы. Бядуля.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

foreign exchange [ˌfɒrənɪksˈtʃeɪndʒ] n.

1. заме́жная валю́та;

the main source of foreign exchange гало́ўная крыні́ца заме́жнай валю́ты

2. абме́н валю́ты, ме́сца абме́ну валю́ты

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

wymiana

ж.

1. замена, абмен;

wymiana zdań — абмен думкамі;

wymiana towarowa — тавараабмен;

2. лінгв. чаргаванне;

wymiana samogłosek — чаргаванне галосных;

wymiana ognia — перастрэлка

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

in return

узаме́н чаго́

in return for — у адпла́ту за што, у абме́н на што

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)