эмансіпі́раваны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. эмансіпі́раваны эмансіпі́раваная эмансіпі́раванае эмансіпі́раваныя
Р. эмансіпі́раванага эмансіпі́раванай
эмансіпі́раванае
эмансіпі́раванага эмансіпі́раваных
Д. эмансіпі́раванаму эмансіпі́раванай эмансіпі́раванаму эмансіпі́раваным
В. эмансіпі́раваны (неадуш.)
эмансіпі́раванага (адуш.)
эмансіпі́раваную эмансіпі́раванае эмансіпі́раваныя (неадуш.)
эмансіпі́раваных (адуш.)
Т. эмансіпі́раваным эмансіпі́раванай
эмансіпі́раванаю
эмансіпі́раваным эмансіпі́раванымі
М. эмансіпі́раваным эмансіпі́раванай эмансіпі́раваным эмансіпі́раваных

Кароткая форма: эмансіпі́равана.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

эмансіпі́раваны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. эмансіпі́раваны эмансіпі́раваная эмансіпі́раванае эмансіпі́раваныя
Р. эмансіпі́раванага эмансіпі́раванай
эмансіпі́раванае
эмансіпі́раванага эмансіпі́раваных
Д. эмансіпі́раванаму эмансіпі́раванай эмансіпі́раванаму эмансіпі́раваным
В. эмансіпі́раваны (неадуш.)
эмансіпі́раванага (адуш.)
эмансіпі́раваную эмансіпі́раванае эмансіпі́раваныя (неадуш.)
эмансіпі́раваных (адуш.)
Т. эмансіпі́раваным эмансіпі́раванай
эмансіпі́раванаю
эмансіпі́раваным эмансіпі́раванымі
М. эмансіпі́раваным эмансіпі́раванай эмансіпі́раваным эмансіпі́раваных

Кароткая форма: эмансіпі́равана.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

эскартава́ны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. эскартава́ны эскартава́ная эскартава́нае эскартава́ныя
Р. эскартава́нага эскартава́най
эскартава́нае
эскартава́нага эскартава́ных
Д. эскартава́наму эскартава́най эскартава́наму эскартава́ным
В. эскартава́ны (неадуш.)
эскартава́нага (адуш.)
эскартава́ную эскартава́нае эскартава́ныя (неадуш.)
эскартава́ных (адуш.)
Т. эскартава́ным эскартава́най
эскартава́наю
эскартава́ным эскартава́нымі
М. эскартава́ным эскартава́най эскартава́ным эскартава́ных

Кароткая форма: эскартава́на.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

яравізава́ны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. яравізава́ны яравізава́ная яравізава́нае яравізава́ныя
Р. яравізава́нага яравізава́най
яравізава́нае
яравізава́нага яравізава́ных
Д. яравізава́наму яравізава́най яравізава́наму яравізава́ным
В. яравізава́ны (неадуш.)
яравізава́нага (адуш.)
яравізава́ную яравізава́нае яравізава́ныя (неадуш.)
яравізава́ных (адуш.)
Т. яравізава́ным яравізава́най
яравізава́наю
яравізава́ным яравізава́нымі
М. яравізава́ным яравізава́най яравізава́ным яравізава́ных

Кароткая форма: яравізава́на.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

яравізава́ны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. яравізава́ны яравізава́ная яравізава́нае яравізава́ныя
Р. яравізава́нага яравізава́най
яравізава́нае
яравізава́нага яравізава́ных
Д. яравізава́наму яравізава́най яравізава́наму яравізава́ным
В. яравізава́ны (неадуш.)
яравізава́нага (адуш.)
яравізава́ную яравізава́нае яравізава́ныя (неадуш.)
яравізава́ных (адуш.)
Т. яравізава́ным яравізава́най
яравізава́наю
яравізава́ным яравізава́нымі
М. яравізава́ным яравізава́най яравізава́ным яравізава́ных

Кароткая форма: яравізава́на.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Туле́йкі ‘лыка для пляцення лапцяў’ (Растарг.). Параўн. укр. туле́йка ‘дэталь у возе (колца, што злучае вось з насадам)’ (Нікан., Трансп.), тулі́йки ‘дробнае пер’е ў курэй, якое цяжка выскубаць’; тулі́йка ‘ніжняя частка рога’; рус. туле́йка ‘верхняя частка лапаты, куды ўстаўляецца чаранок’, ‘унутраная частка шапкі’ (СРНГ), польск. tulejka, tuleja ‘трубка’, ‘лейка’, чэш. tulejka, tulajka ‘трубчатая частка прылады для ўстаўкі чаранка’, славац. tuľajka ‘абойма, насадка’, серб. ту́лајка ‘трубачка’, ‘жалезны абруч, які злучае часткі возу’, балг. туле́йка ‘частка сякеры, куды ўстаўляецца тапарышча’. Вытворнае ад прасл. *tulěja/*tulьja ‘трубка’, якое генетычна звязваецца з прасл. *tulъ ‘калчан’, *tuliti ‘гнуць, прыціскаць’, гл. тул2, туліць. У канкрэтным выпадку гутарка ідзе пра скрутак лыку ў выглядзе трубкі, параўн. в.-луж. tulawa ‘дудачка з вярбы’, славен. tuljáva ‘катушка, шпулька, цэўка’, ‘кароткая трубка’ і інш. (Махэк₂, 648; Борысь, 653; Басай-Сяткоўскі, Słownik, 401; Скок, 3, 520–521; Шустар-Шэўц, 1557; Бязлай, 4, 246; ЕСУМ, 5, 672).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ране́йшы, ‑ая, ‑ае.

1. Выш. ст. да прым. ранні (у 1 знач.).

2. Які мае адносіны да мінулага, былога; колішні. Гэта не ранейшы час, што да бліжэйшай станцыі трэба было дабірацца па бездарожжы не менш за паўдня. Кулакоўскі. [Гарлахвацкі:] Зямныя нетры нямала хаваюць у сабе .. астаткаў ранейшай флоры і фауны. Крапіва. // Такі, якім быў некалі, у мінулым, раней. Толькі кароткая завіўка замест кос як бы падменьвала ранейшую Касю нейкай другой... Васілевіч.

3. Які быў перад гэтым, папярэдні. Хадзіць гуляць да сваіх ранейшых сяброў.. [Міхасю] не хацелася. Якімовіч. Каморка, прыбраная дбала, Свой від ранейшы прыняла. Колас.

4. Той самы; такі, які і быў. Затым [Місюк] адсунуў бляшанку, падзякаваў і зноў вярнуўся да ранейшай гаворкі. Пальчэўскі. Страказа час ад часу ўзлятала, рабіла ў паветры некалькі замыславатых кругоў і зноў садзілася на ранейшае месца. Даніленка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

рубе́ж, рубяжа, м.

1. Граніца паміж чым‑н., мяжа чаго‑н. Станьце ж вы, хмаркі, над рубяжамі Нашых палеткаў, шнуроў. Колас. Вакол вёскі акопы, дзоты, драты. Ад усходу, звыш гэтага — вадзяны рубеж — спакойная, але глыбокая рэчка Вуша. Брыль. // перан. Грань, якая аддзяляе што‑н. адно ад другога. Той памятны вечар з’явіўся як бы нейкім рубяжом у жыцці Наташы. Краўчанка. На рубяжы лета і восені кароткая яшчэ ноч. Каваль. // перан. Вышэйшая, крайняя ступень чаго‑н.; мяжа. На загрузку самазвала патрабавалася паўмінуты. Гэта добра і многія лічылі гэта рубяжом. Лукша.

2. Дзяржаўная граніца. Савецкія Узброеныя Сілы зорка ахоўваюць свяшчэнныя рубяжы нашай Радзімы, стваральную працу будаўнікоў камунізма. «Звязда».

3. У вайсковай справе — лінія абаронных збудаванняў. Абаронны рубеж. □ Да вечара было адваявана паўгорада, уступлены рубеж быў вернуты, падпалкоўнік паспакайнеў. Мележ. // Лінія размяшчэння агнявых кропак. Агнявы рубеж.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

абку́раны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. абку́раны абку́раная абку́ранае абку́раныя
Р. абку́ранага абку́ранай
абку́ранае
абку́ранага абку́раных
Д. абку́ранаму абку́ранай абку́ранаму абку́раным
В. абку́раны (неадуш.)
абку́ранага (адуш.)
абку́раную абку́ранае абку́раныя (неадуш.)
абку́раных (адуш.)
Т. абку́раным абку́ранай
абку́ранаю
абку́раным абку́ранымі
М. абку́раным абку́ранай абку́раным абку́раных

Кароткая форма: абку́рана.

Іншыя варыянты: аку́раны.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абмежава́ны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. абмежава́ны абмежава́ная абмежава́нае абмежава́ныя
Р. абмежава́нага абмежава́най
абмежава́нае
абмежава́нага абмежава́ных
Д. абмежава́наму абмежава́най абмежава́наму абмежава́ным
В. абмежава́ны (неадуш.)
абмежава́нага (адуш.)
абмежава́ную абмежава́нае абмежава́ныя (неадуш.)
абмежава́ных (адуш.)
Т. абмежава́ным абмежава́най
абмежава́наю
абмежава́ным абмежава́нымі
М. абмежава́ным абмежава́най абмежава́ным абмежава́ных

Кароткая форма: абмежава́на.

Іншыя варыянты: абмяжо́ваны.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)