папе́ра ж., в разн. знач. бума́га;
гатунко́вая п. — высокосо́ртная бума́га;
з міністэ́рства прыйшла́ п. — из министе́рства пришла́ бума́га;
○ александры́йская п. — александри́йская бума́га;
ге́рбавая п. — ге́рбовая бума́га;
ва́тманская п. — ва́тманская бума́га;
мелава́ная п. — мело́ванная бума́га;
міліметро́вая п. — миллиметро́вая бума́га;
кашто́ўныя ~ры — це́нные бума́ги;
◊ заста́цца на ~ры — оста́ться на бума́ге;
дрэ́нныя ~ры — плохи́ дела́;
п. ўсё вы́трымае — посл. бума́га всё сте́рпит
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
толка́ться
1. шту́рхацца; пха́цца;
не толка́йтесь! не шту́рхайцеся (не пха́йцеся)!;
2. (стучаться, пытаться войти, обращаться) разг. сту́каць;
толка́ться в дверь сту́каць у дзве́ры;
3. (слоняться без дела) разг. апіра́цца, таўчы́ся;
4. перен. (пытаться найти доступ куда-л.) разг. со́вацца, патыка́цца, спрабава́ць прале́зці;
5. (отталкиваться, упираясь чем-л.) разг. папіха́цца, пха́цца, адпіха́цца, адпі́хвацца;
6. страд. шту́рхацца; пха́цца; заахво́чвацца, наво́дзіцца, падбіва́цца; см. толка́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поворо́т м. паваро́т, -ту м.; (реки, дороги и т. п. — ещё) заваро́т, -ту м.; (только дороги) паваро́тка, -кі ж.;
поворо́т круго́м паваро́т круго́м;
на поворо́те реки́ на паваро́це (заваро́це) ракі́;
на поворо́те доро́ги на паваро́це (заваро́це, паваро́тцы) даро́гі;
поворо́т де́ла в на́шу по́льзу паваро́т спра́вы ў на́шу кары́сць;
поворо́т к лу́чшему паваро́т да ле́пшага;
◊
поле́гче на поворо́тах лягчэ́й на паваро́тах;
от воро́т поворо́т ад варо́т паваро́т;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расстра́ивать несов.
1. (нарушать строй) расстро́йваць; (о музыкальном инструменте — ещё) разла́джваць;
расстра́ивать ряды́ проти́вника расстро́йваць рады́ праці́ўніка;
расстра́ивать роя́ль расстро́йваць рая́ль;
2. (причинять ущерб) разла́джваць;
расстра́ивать дела́ разла́джваць спра́вы;
3. (мешать осуществлению) разла́джваць;
расстра́ивать пла́ны разла́джваць пла́ны;
4. (приводить в болезненное состояние) псава́ць;
расстра́ивать не́рвы псава́ць не́рвы;
5. (огорчать) хвалява́ць, псава́ць настро́й; засмуча́ць;
э́ти ве́сти меня́ расстра́ивают гэ́тыя ве́сткі мяне́ хвалю́юць (засмуча́юць), гэ́тыя ве́сткі псую́ць мне настро́й;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уда́цца I сов.
1. в разн. знач. уда́ться;
апера́цыя ўдала́ся — опера́ция удала́сь;
пірагі́ сяго́ння ўдалі́ся — пироги́ сего́дня удали́сь;
удало́ся даста́ць рэ́дкую кні́гу — удало́сь доста́ть ре́дкую кни́гу;
2. (в кого-л.) уда́ться, уроди́ться, вы́даться;
сын уве́сь уда́ўся ў ба́цьку — сын весь уда́лся (уроди́лся, вы́дался) в отца́
уда́цца II сов., прям., перен. вда́ться;
бе́раг уда́ўся ў мо́ра — бе́рег вда́лся в мо́ре;
у. ў су́тнасць спра́вы — вда́ться в су́щность де́ла
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мирII м.
1. (отсутствие вражды) мір, род. мі́ру м.; (согласие) зго́да, -ды ж., зла́гада, -ды ж.;
жить в ми́ре жыць у зго́дзе (у зла́гадзе);
2. (спокойствие, тишина) спако́й, -ко́ю м., цішыня́, -ні́ ж.;
3. (прекращение, отсутствие войны) мір, род. мі́ру м.;
защи́та де́ла ми́ра абаро́на спра́вы мі́ру;
заключи́ть мир заключы́ць мір;
◊
го́лубь ми́ра го́луб мі́ру;
худо́й мир лу́чше до́брой ссо́ры посл. лепш благі́ мір, чым до́брая сва́рка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тре́боваться
1. (быть нужным, необходимым) быць патрэ́бным, патрабава́цца;
заво́ду тре́буются рабо́чие заво́ду патрэ́бны (патрабу́юцца) рабо́чыя;
для э́того де́ла тре́бовались больши́е зна́ния для гэ́тай спра́вы патрэ́бны былі́ (патрабава́ліся) вялі́кія ве́ды;
2. безл. (необходимо, нужно) трэ́ба, патрэ́бна;
что и тре́бовалось доказа́ть што і трэ́ба было́ даказа́ць (даве́сці);
на э́то тре́буется мно́го вре́мени на гэ́та трэ́ба (патрэ́бна) шмат ча́су; см. потре́боваться;
3. страд. патрабава́цца; вымага́цца; выкліка́цца; зва́цца; клі́кацца; см. тре́бовать 1, 3.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бой (род. бо́ю) м.
I в разн. знач. бой;
абаро́нчы б. — оборони́тельный бой;
наступа́льны б. — наступа́тельный бой;
сустрэ́чны б. — встре́чный бой;
даць б. — дать бой;
прыня́ць б. — приня́ть бой;
узя́ць без бо́ю — взять без бо́я;
б. гадзі́нніка — бой часо́в;
у стрэ́льбы пра́вільны б. — у ружья́ пра́вильный бой;
б. бараба́на — бой бараба́на;
◊ бой-ба́ба — бой-ба́ба;
бо́ем спра́вы не нала́дзіш — посл. бо́ем де́ла не испра́вишь
II (битое стекло, посуда и т.п.) бой
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
абярну́цца сов.
1. опроки́нуться, повали́ться, переверну́ться;
2. оберну́ться, огляну́ться;
3. эк. оберну́ться;
4. (о ходе дела, об обстоятельствах) оберну́ться;
спра́ва — ~ну́лася дрэ́нна де́ло оберну́лось пло́хо;
5. фольк. оберну́ться, обороти́ться;
а. во́ўкам (у во́ўка) — оберну́ться (обороти́ться) во́лком (в во́лка);
6. (склониться к чему-л.) обрати́ться;
а. ў другу́ю ве́ру — оберну́ться в другу́ю ве́ру;
7. разг. (туда и обратно) оберну́ться;
за дзень два разы́ ~ну́ўся — за́ день два ра́за оберну́лся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ухілі́цца сов.
1. уклони́ться, уверну́ться;
у. ад уда́ру — уклони́ться (уверну́ться) от уда́ра;
2. (отойти от прямого направления) уклони́ться, отклони́ться;
даро́га ўхілі́лася ўпра́ва — доро́га уклони́лась впра́во;
3. перен. (устраниться от чего-л.) уклони́ться, удали́ться;
у. ад прамо́га адка́зу — уклони́ться от прямо́го отве́та;
у. ад тэ́мы — уклони́ться (удали́ться) от те́мы;
4. устрани́ться, отстрани́ться; уклони́ться; увильну́ть (от какого-л. дела);
у. ад абавя́зкаў — устрани́ться (уклони́ться) от обя́занностей;
у. ад рабо́ты — уклони́ться (увильну́ть) от рабо́ты
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)