рэцэ́птары, -аў, адз. рэцэ́птар, -а, м. (спец.).
У арганізме жывёл і чалавека: спецыяльныя адчувальныя ўтварэнні, якія ўспрымаюць раздражненні з навакольнага і ўнутранага асяроддзя і ператвараюць іх у нервовыя імпульсы, што перадаюцца ў цэнтральную нервовую сістэму.
|| прым. рэцэпто́рны і рэцэ́птарны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сі́нька, -і, ДМ -ньцы, мн. -і, -нек, ж.
1. гл. сініць.
2. Сіняя фарба для падсіньвання бялізны, паперы.
С. для бялізны.
3. Сіняга колеру капіравальная папера для размнажэння чарцяжоў, а таксама чарцёж, адбіты з калькі на такой паперы (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перагартава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак.
Залішне загартаваць; сапсаваць празмернай загартоўкай.
П. сталь.
|| незак. перагарто́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. перагарто́ўванне, -я, н., перагарто́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж. і перага́рт, -у, М -рце, м.
|| прым. перагартава́льны, -ая, -ае (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
правакава́ць, -ку́ю, -ку́еш, -ку́е; -ку́й; незак.
1. каго (што) на што. Падбухторваць на якія-н. дзеянні шляхам правакацыі (у 1 знач.).
2. што. Рабіць правакацыю (у 2 знач.; спец.).
|| зак. справакава́ць, -ку́ю, -ку́еш, -ку́е; -ку́й; -кава́ны.
|| наз. правакава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прато́ка, -і, ДМ -то́цы, мн. -і, -то́к, ж.
1. Бакавое адгалінаванае рэчышча, а таксама рукаў ракі, які злучае два вадаёмы.
Возера злучаецца з ракой пратокай.
2. Вузкая злучальная поласць, канал (спец.).
Жоўцевая п.
|| прым. прато́чны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
праяві́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -я́віцца; зак.
1. Выявіцца, стаць відавочным (пра якасці, уласцівасці).
У дзяўчынкі праявіліся музычныя здольнасці.
2. Стаць бачным пасля хімічнай апрацоўкі (пра адбітак на фатаграфічнай пласцінцы, плёнцы; спец.).
|| незак. праяўля́цца, -я́ецца.
|| наз. праяўле́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
про́вад, -у, М -дзе, мн. правады́, -о́ў, м.
Металічны дрот для перадачы электрычнага току.
Тэлефонны п.
Старшыня на провадзе (тэлефонны апарат злучаны са старшынёй; разм.).
|| прым. правадны́, -а́я, -о́е (спец.).
Правадная сувязь (якая ажыццяўляецца па правадах у адрозненне ад радыёсувязі).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пульсава́ць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -су́е; незак.
1. Пра сэрца, артэрыі: мець пульс, біцца.
На скроні ледзь прыметна пульсавала жылка.
2. Праяўляцца з перыядычнымі зменамі ў сіле, напружанні і пад. (спец.).
|| наз. пульсава́нне, -я, н. і пульса́цыя, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абмо́тка, -і, ДМ -тцы, мн. -і, -так, ж.
1. гл. абматаць.
2. Тое, чым абматана што-н. (спец.).
Ізаляцыйная а.
3. звычайна мн. Доўгія палосы матэрыі для абмотвання ног ад чаравікаў да кален.
Салдацкія абмоткі.
|| прым. абмо́тачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адко́с, -у, м.
1. Адхон, нахільная паверхня гары і пад.
А. узгорка.
2. Бакавая нахільная паверхня дарожнага насыпу.
Адкосы дарог.
Умацаваць а.
3. Нахільная паверхня чаго-н., якая ідзе пад вуглом (спец.).
|| прым. адко́сны, -ая, -ае (да 1 і 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)