па́шпарт, -а, М -рце, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Афіцыйны дакумент устаноўленага ўзору, які сведчыць асобу яго ўладальніка.
Замежны п.
2. Рэгістрацыйны дакумент машыны, будынка, апарата, прадмета гаспадарчага абсталявання і пад.
П. кватэры.
П. тэлевізара.
П. завода.
|| прым. па́шпартны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паэ́зія, -і, ж.
1. Славесная мастацкая творчасць, пераважна вершаваная.
2. Творы, напісаныя вершаванай мовай.
П. і проза.
Рамантычная п.
Беларуская п.
3. перан., чаго. Што-н. прыгожае, велічнае, узвышанае, што хвалюе, уздзейнічае на пачуцці.
Краявіды, поўныя паэзіі.
|| прым. паэты́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перагартава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак.
Залішне загартаваць; сапсаваць празмернай загартоўкай.
П. сталь.
|| незак. перагарто́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. перагарто́ўванне, -я, н., перагарто́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж. і перага́рт, -у, М -рце, м.
|| прым. перагартава́льны, -ая, -ае (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пле́ўка, -і, ДМ -ўцы, мн. -і, пле́вак, ж.
1. Тонкая абалонка, якая ўтвараецца на паверхні нерухомай вадкасці.
Сажалка пакрылася плеўкай.
2. Перапонка.
Пальцы задніх ног у баброў злучаны плеўкай.
3. Тонкі пласт чаго-н.
П. туману.
|| прым. пле́ўкавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пле́шка, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.
1. Верхняя расшыраная і звычайна плоская частка чаго-н., што мае форму ножкі, стрыжня і пад.
П. цвіка.
2. Верхні канец караняплода.
П. трускалкі.
|| прым. пле́шачны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пульт, -а, М -льце, мн. -ы, -аў, м.
1. Падстаўка для нот у выглядзе нахіленай рамы на высокай ножцы.
Дырыжорскі п.
2. Пункт, адкуль адбываецца аўтаматычнае кіраванне чым-н.
Дыспетчарскі п. П. электрастанцыі.
|| прым. пу́льтавы, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пустацве́т, -у і -а, М -цве́це, м.
1. -у. Кветка без завязі, якая не дае пладоў.
2. -а, мн. -ы, -аў перан. Чалавек, які не зрабіў у жыцці нічога карыснага.
Развялося нахлебнікаў і пустацветаў.
|| прым. пустацве́тны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пятлі́ца, -ы, мн. -ы, -ліц, ж.
1. Абкідная або нашыўная пятля на верхняй вопратцы.
Стужачка ў пятліцы фрака.
2. Каляровая падоўжаная нашыўка на каўняры форменнага адзення.
|| памянш. пятлі́чка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
|| прым. пятлі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пя́тніца, -ы, мн. -ы, -ніц, ж.
Пяты дзень тыдня.
Сем пятніц на тыдні ў каго-н. (пра таго, хто часта мяняе думкі, рашэнні; жарт.). Серада з-пад пятніцы відаць (з-пад верхняга адзення відаць ніжняе; разм., жарт.)
|| прым. пя́тнічны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
радыя́цыя, -і, ж.
1. Выпрамяненне электрамагнітных хваль.
Р. зямлі.
2. Радыеактыўнае выпрамяненне, небяспечнае ў вялікіх дозах для ўсяго жывога.
Сонечная р.
Доза радыяцыі.
3. Праменепадобнае распаўсюджанне чаго-н. ад якога-н. цэнтра.
Р. болю.
|| прым. радыяцы́йны, -ая, -ае.
Радыяцыйная засцярога.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)