акадэмі́зм, -у, м. (кніжн.).
1. Кірунак у выяўленчым мастацтве 17—19 стст., які прытрымліваецца ўсталяваных канонаў мастацтва антычнасці і эпохі Адраджэння.
2. Чыста тэарэтычны кірунак у навуковых і вучэбных занятках, адарванасць іх ад практыкі, ад актуальных задач сучаснасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
арыфме́тыка, -і, ДМ -тыцы, ж.
1. Раздзел матэматыкі, які вывучае прасцейшыя ўласцівасці лікаў, выражаных лічбамі, дзеянні, што робяцца з імі.
2. перан. Тое, што і падлік (у 2 знач.; разм.).
Такая атрымліваецца а.
|| прым. арыфметы́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абслу́га, -і, ДМ -лу́зе, ж.
1. Сістэма сродкаў бытавога абслугоўвання насельніцтва; сэрвіс.
На добрым узроўні а. ў горадзе.
2. зб. Службовы персанал, які абслугоўвае каго-н.
Сабралася на сход а. бальніцы.
|| прым. абслуго́вы, -ая, -ае.
А. персанал.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напластава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак., чаго.
1. Накласці пластамі.
2. Нарэзаць пластамі (спец.).
Н. рыбы для салення.
3. перан. Пакінуць які-н. адбітак за доўгі перыяд часу.
|| незак. напласто́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. напластава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
невераго́дны, -ая, -ае.
1. Непраўдападобны, фантастычны.
Неверагодная гісторыя.
2. Надзвычай вялікі, значны; неймаверны.
Неверагодная хуткасць.
3. Які выклікае сумненні ў сваёй правільнасці.
Неверагодныя звесткі.
|| наз. невераго́днасць, -і, ж. (да 1 і 3 знач.).
◊
Да неверагоднасці (разм.) — надзвычайна, вельмі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няўва́жлівы, -ая, -ае.
1. Рассеяны, без дастатковай увагі.
Н. слухач.
2. Які не праяўляе ўвагі да каго-, чаго-н.; няветлівы.
Н. да сям’і.
3. Такі, што не можа быць прыняты да ўвагі.
Няўважлівыя прычыны.
|| наз. няўва́жлівасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
памо́чнік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Чалавек, які памагае каму-н. у чым-н.
П. у рабоце.
2. Тое, што і намеснік (у 2 знач.).
П. машыніста цеплавоза.
|| ж. памо́чніца, -ы, мн. -ы, -ніц (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прапе́ць, -пяю́, -пяе́ш, -пяе́; -пяём, -пеяце́, -пяю́ць; -пе́ў, -пе́ла; -пе́й; зак.
1. гл. пець.
2. што. Страціць ад спявання (голас; разм.).
П. свой голас.
3. што і без дап. Правесці які-н. час, займаючыся спяваннем.
П. увесь вечар.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раўнаду́шны, -ая, -ае.
1. Абыякавы да людзей, да навакольнага.
Ён чалавек р.
2. да каго-чаго. Які не адчувае схільнасці, цікавасці, цягі да каго-, чаго-н.
Ён р. да паэзіі.
|| наз. раўнаду́шнасць, -і, ж. і раўнаду́шша, -а, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рэ́зчык¹, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Майстар па мастацкай разьбе; разьбяр.
Р. па дрэве, па косці, па мармуру.
2. Рабочы, які займаецца рэзкай чаго-н. (спец.).
Р. паперы.
|| ж. рэ́зчыца, мн. -ы, -чыц.
|| прым. рэ́зчыцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)