дзіку́н, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Чалавек з племені, якое знаходзіцца на ступені першабытнай культуры; нецывілізаваны чалавек.
2. Нелюдзімы, дзікаваты чалавек, які пазбягае людзей (разм.).
|| ж. дзіку́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак.
|| прым. дзіку́нскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
до́пуск, -у, мн. -і, -аў, м.
1. Права на ўваход, доступ куды-н.
Мець д. у лабараторыю.
Д. да хворага.
2. Гранічна дапушчальнае адхіленне ад патрэбнага памеру пры вырабе чаго-н. (спец.).
|| прым. дапускны́, -а́я, -о́е (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэвія́цыя, -і, ж. (спец.).
1. Адхіленне стрэлкі компаса ад лініі магнітнага мерыдыяна пад уздзеяннем вялікіх мас жалеза.
2. Адхіленне цела, што рухаецца, ад зададзенага напрамку пад уплывам якіх-н. выпадковых прычын.
|| прым. дэвіяцы́йны, -ая, -ае і дэвія́нтны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэка́да, -ы, ДМ -дзе, мн. -ы, -ка́д, ж.
1. Прамежак часу ў дзесяць дзён.
Першая д. мая.
2. Дзесяць дзён, у якія праводзіцца якое-н. грамадскае мерапрыемства.
Д. беларускага мастацтва ў Маскве.
|| прым. дэка́дны, -ая, -ае.
Д. графік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спектр, -а, мн. -ы, -аў, м. (спец.).
1. Сукупнасць усіх значэнняў якой-н. велічыні, што характарызуе сістэму або працэс.
Аптычны с.
2. Сукупнасць колеравых палос, якія атрымліваюцца пры праходжанні промня праз праламляльнае асяроддзе.
Сонечны с.
|| прым. спектра́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стаіцы́зм, -у, м.
1. Антычнае рацыяналістычнае філасофскае вучэнне, якое патрабавала свядомага падпарадкавання чалавека пануючай у свеце неабходнасці і панавання чалавека над страсцямі.
2. перан. Цвёрдасць і мужнасць у жыццёвых выпрабаваннях, здольнасць супрацьстаяць спакусам.
Праявіць с.
|| прым. стаі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стра́ус, -а, мн. -ы, -аў, м.
Бескілявая нелятаючая птушка з моцнымі заднімі канечнасцямі, доўгай шыяй і невялікай галавой, адзіны сучасны прадстаўнік сямейства страусавых.
|| прым. стра́усавы, -ая, -ае.
◊
Страусавая палітыка — баязлівае імкненне ўхіліцца ад рашэнняў, пазбягаць рэальнасці, не заўважаць рэчаіснасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стру́жка, -і, ДМ -жцы, мн. -і, -жак, ж.
Тонкая вузкая спіралепадобная стужка дрэва, металу і пад., якая ўтвараецца пры апрацоўцы іх паверхні струганнем.
Драўляная с. (зб.).
◊
Сагнаць стружку з каго-н. — прапясочыць каго-н.
|| прым. стру́жкавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
супаста́віць, -ста́ўлю, -ста́віш, -ста́віць; -ста́ўлены; зак., каго-што.
Параўноўваючы, суаднесці адзін з адным для атрымання якога-н. вываду.
С. паказанні сведак.
|| незак. супастаўля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. супастаўле́нне, -я, н.
|| прым. супастаўля́льны, -ая, -ае.
С. метад даследавання.
С. аналіз.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
схе́ма, -ы, мн. -ы, схем, ж.
1. Спрошчаны чарцёж, які адлюстроўвае пабудову, сістэму, сувязь частак чаго-н. у агульным плане.
С. радыёпрыёмніка.
2. Апісанне, адлюстраванне чаго-н. у агульных рысах.
С. даклада.
|| прым. схе́мны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)