вяртлю́г, вертлюга́, мн. вертлюгі́, вертлюго́ў, м. (спец.).
1. Рухомы канец сцегнавой косці, які ўваходзіць у чашку таза.
2. Злучальнае звяно дзвюх частак механізма, якое дазваляе адной з іх вярцецца вакол сваёй восі.
|| прым. вяртлю́жны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гад, -а, М -дзе, мн. -ы, -аў, м.
1. звычайна мн. Жывёла сямейства паўзуноў (змяя, гадзюка і пад.).
2. перан. Агідны чалавек, гадзіна (у 2 знач.; пагард.).
Фашысцкія гады.
|| прым. га́дскі, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гадзю́ка, -і, ДМ -дзю́цы, мн. -і, -дзю́к, ж.
1. Ядавітая змяя з чорнай зігзагападобнай паласой уздоўж спіны.
2. перан. Пра небяспечнага, шкоднага чалавека (разм., лаянк.).
Не жанчына, а г.
|| прым. гадзю́чы, -ая, -ае.
Гадзючая скура.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гак¹, -а, мн. га́кі, -аў, м.
1. Металічны крук.
Гакам зачапіць за бервяно.
2. Востры шып у падкове.
Гэты г. не кавальскай работы.
◊
З гакам (разм.) — з лішкам.
Тры кіламетры з гакам.
|| прым. га́кавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гаўптва́хта, -ы, ДМ -хце, ж.
1. Памяшканне для трымання пад арыштам ваеннаслужачых.
Пасадзіць на гаўптвахту.
2. Галоўны каравул у крэпасці, горадзе, а таксама каравульнае памяшканне з пляцоўкай для вывядзення каравула (уст.).
|| прым. гаўптва́хтавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
герб, -а́, мн. гербы́, -о́ў і ге́рбаў, м.
Эмблема дзяржавы, горада, дваранскага роду і пад., якая змяшчаецца на сцягах, манетах, пячатках, дзяржаўных і іншых афіцыйных дакументах.
Дзяржаўны г.
|| прым. ге́рбавы, -ая, -ае.
Гербавая пячатка.
Гербавая папера.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гіпс, -у, м.
1. Мінеральнае рэчыва белага ці жоўтага колеру.
Пласт гіпсу.
2. Скульптурны злепак з такога рэчыва.
3. Хірургічная павязка з такога рэчыва, якую накладваюць пры пераломах, вывіхах.
Нага ў гіпсе.
|| прым. гі́псавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гірля́нда, -ы, ДМ -дзе, мн. -ы, -аў, ж.
Кветкі і зеляніна, сплеценыя ў выглядзе шырокай істужкі, а таксама наогул арнамент такой формы ці доўгі рад, ланцуг чаго-н.
Г. з дзеразы.
|| прым. гірля́ндавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
глянцава́ць, -цу́ю, -цу́еш, -цу́е; -цу́й; -цава́ны; незак., што.
Пакрываць глянцам.
Г. паперу.
Г. абутак.
|| зак. наглянцава́ць, -цу́ю, -цу́еш, -цу́е; -цу́й; -цава́ны.
|| наз. глянцава́нне, -я, н. і глянцо́ўка, -і, ДМ -цо́ўцы, ж.
|| прым. глянцава́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
го́ран, -рна, мн. -рны, -рнаў, м.
1. Кавальская печ з мяхамі і паддувалам для награвання і пераплаўкі металаў ці печ для абпальвання керамічных вырабаў.
2. Ніжняя частка доменнай печы, дзе згарае паліва.
|| прым. гарнавы́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)