ссо́хнуцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -нецца; ссо́хся, ссо́хлася; зак.
1. Перасохнуць, стаць зморшчаным, пакарабаціцца.
Боты ссохліся.
2. Высахшы, зацвярдзець, ператварыцца ў камяк.
Гліна ссохлася.
3. Сасмягнуць, стаць шурпатым (пра вусны).
4. перан. Пахудзець (пра чалавека; разм.).
|| незак. ссыха́цца, -а́ецца.
|| наз. ссыха́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
смарка́ч, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. мн. Слізь, якая выцякае з носа.
Вытры смаркачы!
С. пад носам вісіць.
2. перан. Пра дзіця, а таксама пра маладога нявопытнага ў справах чалавека (разм., зневаж.).
|| ж. смарка́чка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак (да 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
смяя́цца, смяю́ся, смяе́шся, смяе́цца; смяёмся, смеяце́ся, смяю́цца; сме́йся; незак.
1. Праяўляць весялосць, радасць пры дапамозе смеху.
С. да слёз.
2. з каго-чаго. Высмейваць каго-, што-н.; насміхацца.
Нельга с. са старога чалавека.
3. перан. Жартаваць, гаварыць смехам.
Я не веру табе, ты смяешся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мя́ла, -а, мн. -ы, -аў, н.
1. Драўляны таўкач, якім таўкуць бульбу, расціраюць харчовыя прадукты.
2. перан. Непаваротлівы, няспрытны чалавек (разм.).
◊
Дурань і мяла зломіць (разм., неадабр.) — неразумны чалавек і добрую справу сапсуе.
Ні ў кола ні ў мяла (разм., неадабр.) — пра няўмелага, няздатнага чалавека.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
палёт, -у, М -лёце, мн. -ы, -аў, м.
Рух, перамяшчэнне па паветры.
П. ракеты.
П. на Марс.
П. думкі (перан.). Птушка высокага палёту (перан.; пра чалавека, які займае важнае становішча; разм., іран.).
|| прым. палётны, -ая, -ае (спец.).
Палётная вага (вага лятальнага апарата, гатовага да палёту).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паску́бці, -бу́, -бе́ш, -бе́; -бём, -бяце́, -бу́ць; -ку́б, -ку́бла; -бі́; -ку́блены; зак.
1. што і чаго. Правесці некаторы час, скубучы што-н.
П. лебяды.
2. што. Тое, што і выскубці.
П. пер’е.
3. перан., каго-што. Нанесці ўрон, шкоду.
Ні за што паскублі чалавека.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пахісну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; -хі́снуты; зак., каго-што.
1. Хіснуўшы, нахіліць.
П. слуп.
Чалавека пахіснула (безас.) ад слабасці.
2. перан. Зрабіць менш устойлівым, менш трывалым; выклікаць няўпэўненасць у чым-н.
П. чый-н. аўтарытэт.
Гора нікога не пахіснула.
П. сваё здароўе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фізіяло́гія, -і, ж.
1. Навука аб жыццядзейнасці арганізма, яго клетак, органаў, функцыянальных сістэм.
Ф. чалавека.
Ф. раслін.
2. Сукупнасць жыццёвых працэсаў, што адбываюцца ў арганізме і яго частках.
Ф. вышэйшай нервовай дзейнасці.
Ф. дыхання.
3. перан. Грубая пачуццёвасць, секс (разм.).
|| прым. фізіялагі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хара́ктар, -у, мн. -ы, -аў, м.
1. Сукупнасць усіх устойлівых псіхічных уласцівасцей чалавека, яго асабістых рыс, якія праяўляюцца ў паводзінах і дзейнасці.
Слабы х.
Мяккі х.
2. Настойлівасць у дасягненні чаго-н.
Чалавек з характарам.
3. Уласцівасць, адметная рыса чаго-н.
Х. эпохі.
Дзелавы х.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хрыбе́т, -бта́, М -бце́, мн. -бты́, -бто́ў, м.
1. Пазваночнік чалавека або жывёлы.
2. Спіна (разм.).
3. перан. Верхні край чаго-н.
Х. хвалі.
4. Рад гор, якія працягнуліся ў адным напрамку; горны ланцуг.
Горны х.
|| прым. хрыбто́вы, -ая, -ае і хрыбе́тны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)