пры предлог с предл.
1. в разн. знач. при;
стая́ць п. ўвахо́дзе — стоя́ть при вхо́де;
п. до́ме быў сад — при до́ме был сад;
заста́цца п. сваёй ду́мцы — оста́ться при своём мне́нии;
быць п. сме́рці — быть при́ смерти;
шпіта́ль п. дыві́зіі — го́спиталь при диви́зии;
трыма́ць дакуме́нты п. сабе́ — держа́ть докуме́нты при себе́;
быць п. збро́і — быть при ору́жии;
сказа́ць п. вы́падку — сказа́ть при слу́чае;
п. ўсіх пыта́цца нязру́чна — при всех спра́шивать нело́вко;
п. святле́ ме́сяца — при све́те луны́;
п. цары́ — при царе́;
п. ўдзе́ле партыза́н — при уча́стии партиза́н;
2. (в знач. «вместе», «рядом», «возле») у (кого, чего); при;
ха́та п. рацэ́ — изба́ у реки́ (при реке́);
жыць п. бацька́х — жить у роди́телей (при роди́телях);
сядзе́ць п. акне́ — сиде́ть у окна́;
стая́ць п. станку́ — стоя́ть у станка́;
◊ дзень п. дні — и́зо дня в день;
адзі́н п. адны́м — вплотну́ю, о́чень бли́зко (оди́н на одно́м);
ні п. чым — ни при чём;
не мець капе́йкі п. душы́ — не име́ть ни копе́йки за душо́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гле́ба ж., прям., перен. по́чва;
пясча́ная г. — песча́ная по́чва;
падрыхтава́ць ~бу для перагаво́раў — подгото́вить по́чву для перегово́ров;
◊ вы́біць гле́бу з-пад (чыіх) ног — вы́бить по́чву из-под (чьих) ног;
на гле́бе чаго-небудзь — на по́чве чего-л.;
расчы́сціць гле́бу — (для каго, чаго) расчи́стить по́чву (для кого, чего);
зандзі́раваць гле́бу — зонди́ровать по́чву;
тра́ціць гле́бу пад нага́мі — теря́ть по́чву под нога́ми;
адчу́ць гле́бу пад нага́мі — ощути́ть (почу́вствовать) по́чву под нога́ми;
стая́ць на цвёрдай гле́бе — стоя́ть на твёрдой по́чве;
прашчу́паць гле́бу — прощу́пать по́чву
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гру́дзі, -дзе́й ед. нет, в разн. знач. грудь ж.;
шыро́кія г. — широ́кая грудь;
боль у ~дзя́х — боль в груди́;
слабы́я г. — сла́бая грудь;
жаль скава́ў г. — жа́лость скова́ла грудь;
адву́чваць дзіця́ ад ~дзе́й — отуча́ть ребёнка от груди́;
кашу́ля з вышыўкай на ~дзях — руба́шка с вы́шивкой на гру́ди;
◊ біць сябе́ ў г. — бить себя́ в грудь;
~дзьмі́ пралажы́ць сабе́ даро́гу — гру́дью проложи́ть себе́ доро́гу;
дыхну́ць на по́ўныя г. — вздохну́ть свобо́дно;
прыгрэ́ць змяю́ на (сваі́х) ~дзя́х — пригре́ть змею́ на (свое́й) груди́;
стая́ць ~дзьмі́ — стоя́ть гру́дью
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
грунт (род. гру́нту) м.
1. грунт, по́чва ж.;
мя́ккі г. — мя́гкий грунт, мя́гкая по́чва;
глі́ністы г. — гли́нистый грунт, гли́нистая по́чва;
2. жив. грунт, грунто́вка;
клеявы́ г. — клеево́й грунт, клеева́я грунто́вка;
3. разг. подпо́чвенный пласт;
4. перен. (основа) по́чва;
◊ на гру́нце чаго-небудзь — на по́чве чего-л.;
не губля́ць гру́нту пад нага́мі — не теря́ть по́чвы под нога́ми;
стая́ць на цвёрдым гру́нце — стоя́ть на твёрдой по́чве;
вы́біць г. з-пад ног — вы́бить по́чву из-под ног;
нама́цваць (зандзі́раваць) г. — нащу́пывать (зонди́ровать) по́чву
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
магі́ла ж.
1. моги́ла;
вы́капаць ~лу — вы́рыть моги́лу;
2. перен., разг. (конец, смерть) гроб м.;
○ бра́цкая м. — бра́тская моги́ла;
◊ глядзе́ць у ~лу — смотре́ть в моги́лу;
зве́сці (увагна́ць) у ~лу — свести́ в моги́лу, вогна́ть в гроб;
адно́й наго́й у ~ле стая́ць — одно́й ного́й в моги́ле стоя́ть;
сысці́ ў ~лу — сойти́ в моги́лу;
гарба́тага м. вы́правіць — горба́того моги́ла испра́вит;
забі́ць асі́навы кол у ~лу — заби́ть оси́новый кол в моги́лу;
капа́ць ~лу — (каму) копа́ть моги́лу (кому);
ле́гчы ў ~лу (зямлю́) — лечь в моги́лу (в зе́млю)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
глава́I ж.
1. (главное лицо) галава́, -вы́ ж.; (председатель) старшыня́, -ні́ м.; (руководитель) кіраўні́к, -ка́ м.; (вождь) правады́р, -ра́ м.;
глава́ прави́тельства кіраўні́к ура́да;
глава́ семьи́ галава́ сям’і́ (старэ́йшы ў сям’і́);
2. архит. ку́пал, -ла м.;
3. (голова) уст. галава́, -вы́ ж.;
склони́ть главу́ схілі́ць галаву́;
◊
во главе́ с (кем) на чале́ з (кім);
быть (идти́, стоя́ть) во главе (кого, чего) быць (ісці́, стая́ць) на чале́ (каго, чаго);
поста́вить, положи́ть во главу́ угла́ паста́віць, пакла́сці ў асно́ву (у асно́ву асно́ў).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
власть в разн. знач. ула́да, -ды ж., мн. ула́ды, род. ула́д;
сове́тская власть саве́цкая ўла́да;
вое́нные власти вае́нныя ўла́ды;
превыше́ние власти юр. перавышэ́нне ўла́ды;
стоя́ть у власти стая́ць на чале́ ўла́ды, трыма́ць ула́ду;
со́бственной властью сваёй ула́дай;
во власти чего́-л. у пало́не чаго́-не́будзь, пад ула́дай чаго́-не́будзь;
в мое́й (твое́й, его́) власти маё (тваё, яго́) пра́ва;
э́то не в мое́й (твое́й, его́) власти гэ́та не ад мяне́ (цябе́, яго́) зале́жыць;
ва́ша власть ва́ша во́ля, ва́ша спра́ва;
потеря́ть власть над собо́й стра́ціць ула́ду над сабо́й.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гара́ ж.
1. в разн. знач. гора́;
сне́жная г. — сне́жная гора́;
го́ры кніг — го́ры книг;
жыць у гара́х — жить в гора́х;
2. черда́к м.;
◊ як г. з плячэ́й — как гора́ с плеч;
не за гара́мі — не за гора́ми;
стая́ць гаро́ю — стоя́ть горо́й;
го́ры варо́чаць — го́ры воро́чать;
го́ры перавярну́ць (звярну́ць, зру́шыць) — го́ры свороти́ть;
як на каме́нную гару́ (апіра́цца) — как на ка́менную го́ру (опира́ться);
абяца́ць залаты́я го́ры — обеща́ть (сули́ть) золоты́е го́ры;
г. нарадзі́ла мыш — погов. гора́ родила́ мышь;
сла́вен бу́бен за гара́мі — погов. сла́вны бу́бны за гора́ми;
ты на гару́, чорт за нагу́ — погов. ты на́ гору, чёрт за́ ногу
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гора́ в разн. знач. гара́, -ры́ ж.;
вдали́ видне́лись горы удалечыні́ відне́ліся го́ры;
сне́жная гора́ сне́жная гара́;
горы книг го́ры кніг;
жить в гора́х жыць у гара́х;
◊
кати́ться по́д гору апуска́цца, занепада́ць;
не за гора́ми не за гара́мі;
пир горо́й банке́т на ўвесь свет;
стоя́ть горой стая́ць гаро́й;
сули́ть золоты́е горы абяца́ць залаты́я го́ры;
как гора́ с плеч як гара́ з плячэ́й;
как на ка́менную гору (наде́яться, опира́ться) як на каме́нную гару́ (спадзява́цца, апіра́цца);
гора́ на душе́ (лежи́т) гара́ на душы́ (ляжы́ць);
горы воро́чать го́ры варо́чаць;
не за гора́ми не за гара́мі;
гора́ родила́ мышь погов. гара́ нарадзі́ла мыш.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
продолжа́ться
1. праця́гвацца, прадаўжа́цца, до́ўжыцца; (длиться) цягну́цца; (сохраняться, держаться) трыма́цца, трыва́ць; (стоять) стая́ць; (идти, вестись дальше) ісці́ (дале́й), ве́сціся (дале́й); (не останавливаться) не спыня́цца;
собра́ние продолжа́лось три часа́ сход цягну́ўся (до́ўжыўся, ішо́ў) тры гадзі́ны;
боло́то продолжа́ется до са́мого ле́са бало́та ця́гнецца да са́мага ле́су;
холода́ продолжа́лись до ма́я халады́ стая́лі (трыма́ліся, трыва́лі) да ма́я;
молча́ние продолжа́лось недо́лго маўча́нне цягну́лася (трыва́ла) нядо́ўга;
рабо́та продолжа́ется успе́шно рабо́та ідзе́ (вядзе́цца) паспяхо́ва;
э́та рабо́та продолжа́лась це́лый год гэ́та пра́ца праця́гвалася (прадаўжа́лася, до́ўжылася, цягну́лася) цэ́лы год;
шум продолжа́лся шум не спыня́ўся (праця́гваўся);
2. страд. праця́гвацца, прадо́ўжвацца, до́ўжыцца; адтэрміно́ўвацца; см. продолжа́ть 2, 3.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)