шму́ляць, -яю, -яеш, -яе; незак., што.
1. Выціраць, зношваць, пашкоджваць ад частага ўжытку.
Ш. адзенне.
2. Сціраць, націраць (скуру).
Цвёрды хамут шмуляе шыю.
|| зак. вы́шмуляць, -яю, -яеш, -яе; -яны (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шырата́, -ы́, ДМ -раце́, мн. шыро́ты, -ро́т, ж.
Адлегласць ад экватара па мерыдыяне, якая выражаецца ў градусах.
Паўночныя шыроты.
На ўсіх шыротах (на ўсім зямным шары, усюды).
|| прым. шыро́тны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вымага́цца несов.
1. безл. тре́боваться;
ад ле́пшых ву́чняў і ~га́лася бо́лей — от лу́чших ученико́в и тре́бовалось бо́льше;
2. страд. вымога́ться; тре́боваться; см. вымага́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
захо́дзіцца несов.
1. умира́ть;
2. (ад чаго, з чаго) зака́тываться (чем), заходи́ться (от чего, чем);
3. (от холода) заходи́ться;
1-3 см. зайсці́ся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
здо́хнуць сов.
1. сдо́хнуть, издо́хнуть, околе́ть, подо́хнуть; (о скоте — ещё) пасть;
2. перен., прост. подо́хнуть;
мо́жна з. ад гарачыні́ — мо́жно подо́хнуть от жары́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мякчэ́ць несов., прям., перен. станови́ться мя́гче; смягча́ться;
ад ма́зі ску́ра ~чэ́е — от ма́зи ко́жа стано́вится мя́гче (смягча́ется);
сэ́рца яго́ ~чэ́ла — се́рдце его́ смягча́лось
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
парва́цца сов., в разн. знач. порва́ться, разорва́ться;
вяро́ўка ~ва́лася — верёвка порвала́сь (разорвала́сь);
адно́сіны ~ва́ліся — отноше́ния порвали́сь (разорвали́сь);
◊ п. ад зло́сці — ло́пнуть от зло́сти
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыва́тны в разн. знач. ча́стный;
заключэ́нне ад ~нага да агу́льнага — заключе́ние от ча́стного к о́бщему;
~ная ўла́снасць — ча́стная со́бственность;
~ная асо́ба — ча́стное лицо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пуд I м. пуд;
з (ад) пу́да — с пу́да (попу́дно);
◊ п. со́лі з’е́сці — пуд со́ли съесть
пуд II (род. пу́ду) м. испу́г; страх
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пятрэ́ць несов., разг.
1. со́хнуть; иссыха́ть;
на по́лі ~рэ́е сало́ма — на по́ле со́хнет (иссыха́ет) соло́ма;
2. ча́хнуть;
п. ад сухо́т — ча́хнуть от чахо́тки
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)