насаладзі́ць, -ладжу́, -ло́дзіш, -ло́дзіць; -ло́джаны; зак., што.
1. Зрабіць салодкім, пасаладзіць.
Н. каву.
2. Прарасціць зерне ў цяпле і вільгаці для атрымання соладу.
3. Давесці цеста да стану лёгкага цукровага браджэння.
|| незак. насало́джваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
націскны́, -а́я, -о́е.
1. Які служыць для націскання (спец.).
Н. болт.
2. Які прыводзіцца ў дзеянне націсканнем.
Міна націскнога дзеяння.
3. У мовазнаўстве: які стаіць пад націскам (пра склад, слова).
Націскныя галосныя.
|| наз. націска́льнасць, -і, ж. (да 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перакуры́ць, -уру́, -у́рыш, -у́рыць; -у́раны; зак.
1. што. Курачы, паспрабаваць (многа гатункаў тытуню).
П. нямала розных цыгарэт.
2. Многа накурыўшыся, прычыніць сабе шкоду.
Перакурыў, цяпер баліць галава.
3. Зрабіць кароткі перапынак для курэння (разм.).
|| незак. пераку́рваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перапа́д, -а і -у, М -дзе, мн. -ы, -аў, м. (спец.).
1. -а. Ступеньчатае збудаванне для рэгулявання руху вады ў вадасцёку з нахіленым дном.
2. -у. Розніца паміж верхнім і ніжнім узроўнем (вады, тэмпературы, ціску і пад.).
П. ціску.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пі́шчык, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Дудачка, якой прывабліваюць птушак.
2. Пласцінка, якая гучыць у муштуку языковых і духавых музычных інструментаў (спец.).
П. габоя.
3. У тэатры: спецыяльнае прыстасаванне ў выглядзе дзвюх пласцінак для змянення голасу акцёра (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пу́дзіла, -а, мн. -ы, -дзіл, н.
1. Чучала для адпужвання птушак у агародах, садах.
2. перан. Пра чалавека, які адпужвае сваім выглядам, а таксама пра чалавека, вычварна, безгустоўна апранутага (разм.).
3. Тое, чым (той, кім) палохаюць, прадмет боязі, страху.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
п’я́ўка, -і, ДМ -ўцы, мн. -і, п’я́вак, ж.
1. Прэснаводны чарвяк, які корміцца кроўю жывёл, прысмоктваючыся да іх цела.
Медыцынская п. (для кровапускання). Ставіць п’яўкі.
2. перан. Пра чалавека-прыстасавальніка, які жыве за кошт чужой працы, эксплуатуе іншых.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ужо́.
1. прысл. Указвае на канчатковасць, завершанасць чаго-н.
Ужо пайшоў.
Ты ўжо не маленькая.
2. прысл. Нарэшце.
Супакойся ты ўжо!
3. часц. узмацн. Ужыв. для падкрэслівання, акцэнтавання асобнага слова.
Не так ужо дрэнна.
Ужо не раз яму казалі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уле́жацца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -жыцца; зак.
1. Асесці, ушчыльніцца ад доўгага ляжання.
Снег улежаўся.
2. Пасля доўгага ляжання стаць гатовым для карыстання, далейшай апрацоўкі (пра садавіну, лён).
Яблыкі ўлежаліся ў саломе.
Лён улежаўся.
|| незак. уле́жвацца, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хава́льнік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Той, хто хавае што-н., кладзе ў невядомае для іншых месца.
2. Службовая асоба ў музеях, бібліятэках і пад., якая зберагае, захоўвае што-н.
Х. рукапісаў.
|| ж. хава́льніца, -ы, мн. -ы, -ніц.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)