шэ́нкель, -я, мн. -і, -яў, м. (спец.).

Унутраная, звернутая да каня частка нагі конніка ад калена да шчыкалаткі, якая дапамагае кіраваць канём.

Даць шэнкеля (моцна націснуць шэнкелямі).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

эмансіпа́цыя, -і, ж. (кніжн.).

1. Вызваленне ад залежнасці, прыгнёту, нераўнапраўя; адмена якіх-н. абмежаванняў.

2. Грамадскі рух за роўныя правы жанчын з мужчынамі.

|| прым. эмансіпацы́йны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

надро́блены

‘ад драбіць’

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. надро́блены надро́бленая надро́бленае надро́бленыя
Р. надро́бленага надро́бленай
надро́бленае		 надро́бленага надро́бленых
Д. надро́бленаму надро́бленай надро́бленаму надро́бленым
В. надро́блены (неадуш.)
надро́бленага (адуш.)		 надро́бленую надро́бленае надро́бленыя (неадуш.)
надро́бленых (адуш.)
Т. надро́бленым надро́бленай
надро́бленаю		 надро́бленым надро́бленымі
М. надро́бленым надро́бленай надро́бленым надро́бленых

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

надро́блены

‘ад рабіць’

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. надро́блены надро́бленая надро́бленае надро́бленыя
Р. надро́бленага надро́бленай
надро́бленае		 надро́бленага надро́бленых
Д. надро́бленаму надро́бленай надро́бленаму надро́бленым
В. надро́блены (неадуш.)
надро́бленага (адуш.)		 надро́бленую надро́бленае надро́бленыя (неадуш.)
надро́бленых (адуш.)
Т. надро́бленым надро́бленай
надро́бленаю		 надро́бленым надро́бленымі
М. надро́бленым надро́бленай надро́бленым надро́бленых

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

стесни́ться

1. (тесно сдвинуться) сці́снуцца, сто́ўпіцца;

стесни́ться у вхо́да в теа́тр сці́снуцца (сто́ўпіцца) каля́ ўвахо́ду ў тэа́тр;

2. (ограничить себя в чём-л.) паці́снуцца, абмежава́ць сябе́;

3. перен. (сжаться) сці́снуцца (ад чаго);

грудь стесни́лась тоско́й гру́дзі сці́снула туга́, гру́дзі сці́снуліся ад тугі́.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

удержа́ться

1. утрыма́цца;

удержа́ться на нога́х утрыма́цца на нага́х;

войска́ удержа́лись на ста́рых пози́циях во́йскі ўтрыма́ліся на стары́х пазі́цыях;

2. (от чего-л.) утрыма́цца, стрыма́цца;

удержа́ться от безрассу́дного посту́пка утрыма́цца (стрыма́цца) ад безразва́жнага ўчы́нку;

удержа́ться от сме́ха, слёз утрыма́цца ад сме́ху, слёз.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адвярну́цца сов.

1. отверну́ться;

дзяўчы́на пачырване́ла і ~ну́лася — де́вушка покрасне́ла и отверну́лась;

2. отодви́нуться;

ка́мень ~ну́ўся — ка́мень отодви́нулся;

3. перен. отверну́ться;

а. ад сябро́ў — отверну́ться от друзе́й;

4. перен. отлучи́ться;

а. на хвілі́нку — отлучи́ться на мину́тку;

◊ бог ~ну́ўся — (ад каго) бог забы́л (о ком)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

утрыма́цца сов., в разн. знач. удержа́ться;

у. на нага́х — удержа́ться на нога́х;

у. на сваі́х пазі́цыях — удержа́ться на свои́х пози́циях;

ён до́ўга не ўтрыма́ўся ў ро́лі дырэ́ктара — он до́лго не удержа́лся в ро́ли дире́ктора;

у. ад слёз (ад сме́ху) — удержа́ться от слёз (от сме́ха)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

хо́лад, -ду м., в разн. знач. хо́лод;

пасіне́ць ад ~ду — посине́ть от хо́лода;

напусці́ць ~ду ў ха́ту — напусти́ть хо́лоду в дом;

зімо́выя халады́ — зи́мние холода́;

ад яго́ павява́е ~дам — от него́ ве́ет хо́лодом;

○ по́люс ~ду — по́люс хо́лода;

◊ цярпе́ць х. і го́лад — терпе́ть хо́лод и го́лод

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

выть сов., в разн. знач. выць;

соба́ка во́ет саба́ка вы́е;

ве́тер во́ет ве́цер вы́е;

выть от бо́ли выць ад бо́лю.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)