ло́пнуць I сов. (крыльями, по плечу и т.п.) хло́пнуть
ло́пнуць II сов., в разн. знач. ло́пнуть;
мяч ~нуў — мяч ло́пнул;
струна́ ~нула — струна́ ло́пнула;
спра́ва ~нула — разг. де́ло ло́пнуло;
◊ цярпе́нне ~нула — разг. терпе́ние ло́пнуло;
хоць ~ні — хоть ло́пни;
каб ты ~нуў! — бран. чтоб ты ло́пнул!;
л. са сме́ху — ло́пнуть от сме́ха;
л. ад зло́сці — ло́пнуть от зло́сти;
л. ад за́йздрасці — ло́пнуть от за́висти;
л., як мы́льны пузы́р — ло́пнуть, как мы́льный пузы́рь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
крыж м.
1. в разн. знач. крест; (молитвенный жест -ещё) кре́стное зна́мение;
наце́льны к. — нате́льный крест;
2. анат. кресте́ц;
3. (задняя часть туловища лошади) круп;
4. только мн., обл. (приспособление для сматывания ниток) мотови́ло ср.;
5. крестови́на ж.;
○ Чырво́ны К. — Кра́сный Крест;
мальты́йскі к. — ист. мальти́йский крест;
◊ ця́жкі к. — тяжёлый крест;
не́сці свой к. — нести́ свой крест;
паста́віць к. — поста́вить крест;
баі́цца як чорт кры́жа — погов. бои́тся как чёрт ла́дана
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
меркава́ць несов.
1. толкова́ть, рассужда́ть; прики́дывать;
~ва́лі аб тым, як трэ́ба працава́ць — толкова́ли (рассужда́ли) о том, как на́до рабо́тать;
2. рассчи́тывать; предполага́ть; полага́ть;
яны́ ~ва́лі дасягну́ць вяршы́ні за́відна — они́ рассчи́тывали (предполага́ли) дости́гнуть верши́ны за́светло;
3. суди́ть; сообража́ть; подразумева́ть; ко́жны мярку́е па-сво́йму ка́ждый су́дит по-сво́ему;
мярку́йце са́мі — суди́те са́ми;
4. (иметь намерение) переводится прич. с инф.: што вы мярку́еце рабі́ць? что вы наме́рены де́лать?;
◊ разважа́ць ды м. — суди́ть да ряди́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
правалі́цца сов.
1. в разн. знач. провали́ться;
п. ў я́му — провали́ться в я́му;
мост ~лі́ўся — мост провали́лся;
куды́ ты ~лі́ўся? — куда́ ты провали́лся?;
п. на экза́мене — провали́ться на экза́мене;
усе́ пла́ны ~лі́ліся — все пла́ны провали́лись;
2. (о глазах) впасть, ввали́ться, провали́ться;
◊ гато́ў скрозь зямлю́ п. — гото́в сквозь зе́млю провали́ться;
як скрозь зямлю́ ~лі́ўся — как сквозь зе́млю провали́лся;
каб ты ~лі́ўся! — чтоб ты пропа́л!;
п. з трэ́скам — провали́ться с тре́ском
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тут I нареч.
1. тут, здесь;
2. в знач. частицы тут;
◊ т. як т. — тут как тут;
адна́ нага́ т., друга́я — там — одна́ нога́ здесь, друга́я — там;
то там, то т. — то там, то тут;
як тут і было́ — точь-в-точь;
пра во́ўка памо́ўка, а воўк і т. — посл. лёгок на поми́не
тут II (род. ту́та, (о материале и собир.) ту́ту м. и ту́та) ж. тут м., ту́та ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хіста́цца несов.
1. кача́ться, колеба́ться, раска́чиваться, шата́ться;
~та́ліся верхаві́ны дубо́ў — кача́лись верши́ны дубо́в;
2. (идти, шатаясь) кача́ться, шата́ться, поша́тываться;
3. прям., перен. (быть непрочным, неустойчивым) колеба́ться, шата́ться;
зуб ~та́ецца — зуб шата́ется;
тэмперату́ра ~та́ецца — температу́ра коле́блется;
аўтарытэ́т ~та́ецца — авторите́т коле́блется;
4. перен. (быть в нерешительности) колеба́ться;
ён ~та́ўся пе́рад тым, як прыня́ць рашэ́нне — он колеба́лся пе́ред тем, как приня́ть реше́ние;
5. страд. кача́ться, колеба́ться; раска́чиваться, шата́ться; см. хіста́ць 1
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чака́ць несов.
1. ждать, ожида́ть; дожида́ться; поджида́ть;
2. выжида́ть;
◊ час не чака́е — вре́мя не те́рпит (не ждёт);
так і чака́й — того́ и жди; того́ и смотри́;
чака́е не дачака́ецца — ждёт не дождётся;
ч. каля́ мо́ра паго́ды — ждать у мо́ря пого́ды;
ч. як вол до́ўбні — ждать как вол о́буха́;
сямёра аднаго́ не чака́юць — посл. се́меро одного́ не ждут;
чака́й Пятра́, сыр з’ясі́ (бу́дзеш сыр е́сці) — посл. далеко́ кулику́ до Петро́ва дня
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
куда́ нареч.
1. куды́;
куда́ он идёт? куды́ ён ідзе́?;
куда́ назна́чат, туда́ и пое́ду куды́ прызна́чаць, туды́ і пае́ду;
2. (зачем, на что) разг. нашто́, наво́шта;
куда́ вам сто́лько бума́ги? нашто́ вам сто́лькі папе́ры?;
3. (гораздо) разг. куды́, зна́чна;
куда́ лу́чше куды́ (зна́чна) лепш;
◊
куда́ тебе́! дзе табе́!;
куда́ уж! дзе ўжо!;
куда́ там! дзе там!;
хоть куда́ хоць куды́;
куда́ как хорошо́ вось як до́бра, ве́льмі до́бра;
куда́ ни шло куды́ ні ішло́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разнести́ сов., в разн. знач. разне́сці, мног. паразно́сіць; (тучи, облака — ещё) разагна́ць, разве́яць; (разбить — ещё) разбі́ць; (раздуть, сделать пухлым — ещё) безл., разг. распе́рці;
разнести́ пи́сьма разне́сці (паразно́сіць) лісты́;
разнести́ счета́ по кни́гам разне́сці раху́нкі па кні́гах;
разнести́ слу́хи разне́сці чу́ткі;
ве́тер разнёс ту́чи ве́цер разнёс (разагна́ў, разве́яў) хма́ры;
щёку разнесло́ безл. шчаку́ разне́сла;
разнести́ зара́зу разне́сці зара́зу;
разнести́ снаря́дом разне́сці (разбі́ць) снара́дам;
как его́ разнесло́! як яго́ распе́рла!;
◊
разнести́ в пух и прах разбі́ць ушчэ́нт;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
снять сов.
1. в разн. знач. зняць, мног. пазніма́ць;
снять карти́ну со стены́ зняць карці́ну са сцяны́;
снять сли́вки с молока́ зняць вяршкі́ з малака́;
снять пальто́ зняць паліто́;
снять ша́пки зняць (пазніма́ць) ша́пкі;
снять вопро́с с пове́стки дня зняць пыта́нне з пара́дку дня;
2. (кожу, шкуру) зняць, мног. пазніма́ць, злупі́ць, мног. пазлу́пліваць, садра́ць, здзе́рці, мног. паздзіра́ць;
3. (взять в наём) наня́ць;
◊
го́лову снять галаву́ зняць;
как руко́й сняло́ як руко́й зняло́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)