со́нны, -ая, -ае.
1. Які адбываецца ў час сну, звязаны са сном.
С. стан.
Соннае дыханне.
2. Вялы, неактыўны ад жадання спаць, які яшчэ не зусім прачнуўся.
Соннае дзіця.
3. перан. Пасіўны, бяздзейны.
Соннае жыццё.
4. Снатворны (пра лекі).
Сонныя кроплі.
○
Сонная артэрыя — вялікая парная артэрыя з двух бакоў шыі.
Сонная хвароба — інфекцыйнае захворванне, якое характарызуецца моцнай санлівасцю.
◊
Як сонная муха — запаволены і вялы.
|| наз. со́ннасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чужы́, -а́я, -о́е.
1. Не ўласны, які належыць каму-н. іншаму, не свой.
Чужая кніга.
Ч. дом.
Не браць чужога (наз.).
2. Не звязаны роднаснымі, сваяцкімі, блізкімі адносінамі.
Акрамя брата і сястры тут былі і чужыя людзі.
3. Які не з’яўляецца месцам пастаяннага жыхарства, радзімай для каго-н.
Чужая старонка.
4. Далёкі па сваіх поглядах, інтарэсах ад чаго-н.
|| наз. чу́жасць, -і, ж. (да 2 і 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
капту́р, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Дзіцячы або жаночы вязаны галаўны ўбор, які завязваецца пад падбародкам; капар.
2. Невялікі дах, заслона, навес над чым-н.
|| прым. капту́рны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
каро́ста, -ы, ДМ -сце, ж.
Заразная хвароба скуры ў чалавека і жывёл, якая суправаджаецца моцным свербам.
|| прым. каро́ставы, -ая, -ае.
○
Кароставы клешч — паразіт жывёльнага паходжання, які з’яўляецца ўзбуджальнікам каросты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
крухма́л, -у, м.
Белы парашок без смакавых якасцей, які атрымліваецца з некаторых раслін (прымяняецца ў харчовай, хімічнай і іншай прамысловасці).
Бульбяны к.
Кукурузны к.
|| прым. крухма́льны, -ая, -ае.
К. завод.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
крытыка́н, -а, мн. -ы, -аў, м. (неадабр.).
Чалавек, які схільны ўсё крытыкаваць, ва ўсіх бачыць адны недахопы.
|| ж. крытыка́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак.
|| прым. крытыка́нскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
крэ́мень, -ю, мн. -і, -яў, м.
1. Вельмі цвёрды мінерал, які першапачаткова ўжываўся для высякання агню.
2. перан. Пра чалавека з цвёрдым характарам.
|| прым. крамянёвы, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лаба́ты, -ая, -ае (разм.).
1. Бязрогі, які не мае рог.
Лабатая карова.
2. Тое, што і лабасты.
3. перан. Круглы, высокі, падобны на лоб.
Л. ўзгорак.
|| наз. лаба́тасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выкла́дчык, -а, мн. -і, -аў, м.
Той, хто выкладае які-н. вучэбны прадмет у навучальнай установе.
В. матэматыкі.
Вопытны в.
|| ж. выкла́дчыца, -ы, мн. -ы, -чыц.
|| прым. выкла́дчыцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гагау́зы, -аў, адз. -у́з, -а, м.
Цюркскі народ, які жыве ў Малдове, Украіне і Балгарыі.
|| ж. гагау́зка, -і, ДМ -зцы, мн. -і, -зак.
|| прым. гагау́зскі, -ая, -ае.
Гагаузская мова.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)