му́шка¹, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.

1. гл. муха.

2. Наклееная або намаляваная чорная крапінка на твары ў выглядзе радзімкі.

3. Упрыгожанне ў выглядзе круглага вузельчыка на празрыстай тканіне.

Шпанская мушка — род пластыру са спецыяльнага парашку, які раней выкарыстоўваўся ў медыцыне.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

чёрный

1. прил., в разн. знач. чо́рны;

чёрная кра́ска чо́рная фа́рба;

чёрный хлеб чо́рны хлеб;

чёрный шрифт чо́рны шры́фт;

чёрная металлу́рги́я чо́рная металу́ргія;

чёрный пар с.-х. чо́рны папа́р;

чёрное де́рево чарнадрэ́ва;

чёрный лес чо́рны лес;

чёрный ход чо́рны ход;

чёрные мы́сли чо́рныя ду́мкі;

чёрная рабо́та чо́рная рабо́та;

чёрная би́ржа чо́рная бі́ржа;

2. (курной) ку́рны; чо́рны;

чёрная ба́ня ку́рная (чо́рная) ла́зня;

3. сущ. (темнокожий) чо́рны, -нага м.;

чёрная доска́ чо́рная до́шка;

чёрные спи́ски чо́рныя спі́сы;

на чёрный день на чо́рны дзень;

держа́ть кого́-л. в чёрном те́ле трыма́ць каго́е́будзь у чо́рным це́ле;

чёрная ко́шка пробежа́ла ме́жду ни́ми чо́рная ко́шка прабе́гла памі́ж і́мі;

чёрным по бе́лому чо́рным па бе́лым;

ви́деть всё в чёрном све́те ба́чыць усё ў чо́рным святле́;

черны́м-черно́ а) (очень черно) чо́рна-чо́рна, чарню́сенька; б) (очень много) аж чо́рна.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гі́дкі, ‑ая, ‑ае.

Абл. Гадкі. Чорная, гідкая, страшная кроў паплыла ў .. [лесніка] з галавы, пэцкала новы жупан, стрэльбу. Гарэцкі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паўзле́сны, ‑ая, ‑ае.

Які праходзіць, пралягае паўз лес, каля лесу. Чорная мужчынская постаць падалася на паўзлесную сцежку. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ла́кава-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ла́кава-чо́рны ла́кава-чо́рная ла́кава-чо́рнае ла́кава-чо́рныя
Р. ла́кава-чо́рнага ла́кава-чо́рнай
ла́кава-чо́рнае
ла́кава-чо́рнага ла́кава-чо́рных
Д. ла́кава-чо́рнаму ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рнаму ла́кава-чо́рным
В. ла́кава-чо́рны (неадуш.) ла́кава-чо́рную ла́кава-чо́рнае ла́кава-чо́рныя (неадуш.)
ла́кава-чо́рных (адуш.)
Т. ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнай
ла́кава-чо́рнаю
ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнымі
М. ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Пісога ’вузкая прадаўгаватая чорная пляма’ (Варл.), пісагі ’шрамы на скуры жывёлы’ (маладз., ЛА, 1). Гл. пісаг, пісїіг.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

вішнёва-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. вішнёва-чо́рны вішнёва-чо́рная вішнёва-чо́рнае вішнёва-чо́рныя
Р. вішнёва-чо́рнага вішнёва-чо́рнай
вішнёва-чо́рнае
вішнёва-чо́рнага вішнёва-чо́рных
Д. вішнёва-чо́рнаму вішнёва-чо́рнай вішнёва-чо́рнаму вішнёва-чо́рным
В. вішнёва-чо́рны (неадуш.)
вішнёва-чо́рнага (адуш.)
вішнёва-чо́рную вішнёва-чо́рнае вішнёва-чо́рныя (неадуш.)
вішнёва-чо́рных (адуш.)
Т. вішнёва-чо́рным вішнёва-чо́рнай
вішнёва-чо́рнаю
вішнёва-чо́рным вішнёва-чо́рнымі
М. вішнёва-чо́рным вішнёва-чо́рнай вішнёва-чо́рным вішнёва-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ву́гальна-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ву́гальна-чо́рны ву́гальна-чо́рная ву́гальна-чо́рнае ву́гальна-чо́рныя
Р. ву́гальна-чо́рнага ву́гальна-чо́рнай
ву́гальна-чо́рнае
ву́гальна-чо́рнага ву́гальна-чо́рных
Д. ву́гальна-чо́рнаму ву́гальна-чо́рнай ву́гальна-чо́рнаму ву́гальна-чо́рным
В. ву́гальна-чо́рны (неадуш.)
ву́гальна-чо́рнага (адуш.)
ву́гальна-чо́рную ву́гальна-чо́рнае ву́гальна-чо́рныя (неадуш.)
ву́гальна-чо́рных (адуш.)
Т. ву́гальна-чо́рным ву́гальна-чо́рнай
ву́гальна-чо́рнаю
ву́гальна-чо́рным ву́гальна-чо́рнымі
М. ву́гальна-чо́рным ву́гальна-чо́рнай ву́гальна-чо́рным ву́гальна-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

гу́ста-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. гу́ста-чо́рны гу́ста-чо́рная гу́ста-чо́рнае гу́ста-чо́рныя
Р. гу́ста-чо́рнага гу́ста-чо́рнай
гу́ста-чо́рнае
гу́ста-чо́рнага гу́ста-чо́рных
Д. гу́ста-чо́рнаму гу́ста-чо́рнай гу́ста-чо́рнаму гу́ста-чо́рным
В. гу́ста-чо́рны (неадуш.)
гу́ста-чо́рнага (адуш.)
гу́ста-чо́рную гу́ста-чо́рнае гу́ста-чо́рныя (неадуш.)
гу́ста-чо́рных (адуш.)
Т. гу́ста-чо́рным гу́ста-чо́рнай
гу́ста-чо́рнаю
гу́ста-чо́рным гу́ста-чо́рнымі
М. гу́ста-чо́рным гу́ста-чо́рнай гу́ста-чо́рным гу́ста-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

жало́бна-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. жало́бна-чо́рны жало́бна-чо́рная жало́бна-чо́рнае жало́бна-чо́рныя
Р. жало́бна-чо́рнага жало́бна-чо́рнай
жало́бна-чо́рнае
жало́бна-чо́рнага жало́бна-чо́рных
Д. жало́бна-чо́рнаму жало́бна-чо́рнай жало́бна-чо́рнаму жало́бна-чо́рным
В. жало́бна-чо́рны (неадуш.)
жало́бна-чо́рнага (адуш.)
жало́бна-чо́рную жало́бна-чо́рнае жало́бна-чо́рныя (неадуш.)
жало́бна-чо́рных (адуш.)
Т. жало́бна-чо́рным жало́бна-чо́рнай
жало́бна-чо́рнаю
жало́бна-чо́рным жало́бна-чо́рнымі
М. жало́бна-чо́рным жало́бна-чо́рнай жало́бна-чо́рным жало́бна-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)