му́шка¹, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.

1. гл. муха.

2. Наклееная або намаляваная чорная крапінка на твары ў выглядзе радзімкі.

3. Упрыгожанне ў выглядзе круглага вузельчыка на празрыстай тканіне.

Шпанская мушка — род пластыру са спецыяльнага парашку, які раней выкарыстоўваўся ў медыцыне.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

чёрный

1. прил., в разн. знач. чо́рны;

чёрная кра́ска чо́рная фа́рба;

чёрный хлеб чо́рны хлеб;

чёрный шрифт чо́рны шры́фт;

чёрная металлу́рги́я чо́рная металу́ргія;

чёрный пар с.-х. чо́рны папа́р;

чёрное де́рево чарнадрэ́ва;

чёрный лес чо́рны лес;

чёрный ход чо́рны ход;

чёрные мы́сли чо́рныя ду́мкі;

чёрная рабо́та чо́рная рабо́та;

чёрная би́ржа чо́рная бі́ржа;

2. (курной) ку́рны; чо́рны;

чёрная ба́ня ку́рная (чо́рная) ла́зня;

3. сущ. (темнокожий) чо́рны, -нага м.;

чёрная доска́ чо́рная до́шка;

чёрные спи́ски чо́рныя спі́сы;

на чёрный день на чо́рны дзень;

держа́ть кого́-л. в чёрном те́ле трыма́ць каго́е́будзь у чо́рным це́ле;

чёрная ко́шка пробежа́ла ме́жду ни́ми чо́рная ко́шка прабе́гла памі́ж і́мі;

чёрным по бе́лому чо́рным па бе́лым;

ви́деть всё в чёрном све́те ба́чыць усё ў чо́рным святле́;

черны́м-черно́ а) (очень черно) чо́рна-чо́рна, чарню́сенька; б) (очень много) аж чо́рна.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

гі́дкі, ‑ая, ‑ае.

Абл. Гадкі. Чорная, гідкая, страшная кроў паплыла ў .. [лесніка] з галавы, пэцкала новы жупан, стрэльбу. Гарэцкі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паўзле́сны, ‑ая, ‑ае.

Які праходзіць, пралягае паўз лес, каля лесу. Чорная мужчынская постаць падалася на паўзлесную сцежку. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ла́кава-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ла́кава-чо́рны ла́кава-чо́рная ла́кава-чо́рнае ла́кава-чо́рныя
Р. ла́кава-чо́рнага ла́кава-чо́рнай
ла́кава-чо́рнае
ла́кава-чо́рнага ла́кава-чо́рных
Д. ла́кава-чо́рнаму ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рнаму ла́кава-чо́рным
В. ла́кава-чо́рны (неадуш.) ла́кава-чо́рную ла́кава-чо́рнае ла́кава-чо́рныя (неадуш.)
ла́кава-чо́рных (адуш.)
Т. ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнай
ла́кава-чо́рнаю
ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнымі
М. ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рнай ла́кава-чо́рным ла́кава-чо́рных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Пісога ’вузкая прадаўгаватая чорная пляма’ (Варл.), пісагі ’шрамы на скуры жывёлы’ (маладз., ЛА, 1). Гл. пісаг, пісїіг.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

аксамі́тна-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аксамі́тна-чо́рны аксамі́тна-чо́рная аксамі́тна-чо́рнае аксамі́тна-чо́рныя
Р. аксамі́тна-чо́рнага аксамі́тна-чо́рнай
аксамі́тна-чо́рнае
аксамі́тна-чо́рнага аксамі́тна-чо́рных
Д. аксамі́тна-чо́рнаму аксамі́тна-чо́рнай аксамі́тна-чо́рнаму аксамі́тна-чо́рным
В. аксамі́тна-чо́рны (неадуш.)
аксамі́тна-чо́рнага (адуш.)
аксамі́тна-чо́рную аксамі́тна-чо́рнае аксамі́тна-чо́рныя (неадуш.)
аксамі́тна-чо́рных (адуш.)
Т. аксамі́тна-чо́рным аксамі́тна-чо́рнай
аксамі́тна-чо́рнаю
аксамі́тна-чо́рным аксамі́тна-чо́рнымі
М. аксамі́тна-чо́рным аксамі́тна-чо́рнай аксамі́тна-чо́рным аксамі́тна-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бе́ла-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бе́ла-чо́рны бе́ла-чо́рная бе́ла-чо́рнае бе́ла-чо́рныя
Р. бе́ла-чо́рнага бе́ла-чо́рнай
бе́ла-чо́рнае
бе́ла-чо́рнага бе́ла-чо́рных
Д. бе́ла-чо́рнаму бе́ла-чо́рнай бе́ла-чо́рнаму бе́ла-чо́рным
В. бе́ла-чо́рны (неадуш.)
бе́ла-чо́рнага (адуш.)
бе́ла-чо́рную бе́ла-чо́рнае бе́ла-чо́рныя (неадуш.)
бе́ла-чо́рных (адуш.)
Т. бе́ла-чо́рным бе́ла-чо́рнай
бе́ла-чо́рнаю
бе́ла-чо́рным бе́ла-чо́рнымі
М. бе́ла-чо́рным бе́ла-чо́рнай бе́ла-чо́рным бе́ла-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бліску́ча-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бліску́ча-чо́рны бліску́ча-чо́рная бліску́ча-чо́рнае бліску́ча-чо́рныя
Р. бліску́ча-чо́рнага бліску́ча-чо́рнай
бліску́ча-чо́рнае
бліску́ча-чо́рнага бліску́ча-чо́рных
Д. бліску́ча-чо́рнаму бліску́ча-чо́рнай бліску́ча-чо́рнаму бліску́ча-чо́рным
В. бліску́ча-чо́рны (неадуш.)
бліску́ча-чо́рнага (адуш.)
бліску́ча-чо́рную бліску́ча-чо́рнае бліску́ча-чо́рныя (неадуш.)
бліску́ча-чо́рных (адуш.)
Т. бліску́ча-чо́рным бліску́ча-чо́рнай
бліску́ча-чо́рнаю
бліску́ча-чо́рным бліску́ча-чо́рнымі
М. бліску́ча-чо́рным бліску́ча-чо́рнай бліску́ча-чо́рным бліску́ча-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бру́дна-чо́рны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бру́дна-чо́рны бру́дна-чо́рная бру́дна-чо́рнае бру́дна-чо́рныя
Р. бру́дна-чо́рнага бру́дна-чо́рнай
бру́дна-чо́рнае
бру́дна-чо́рнага бру́дна-чо́рных
Д. бру́дна-чо́рнаму бру́дна-чо́рнай бру́дна-чо́рнаму бру́дна-чо́рным
В. бру́дна-чо́рны (неадуш.)
бру́дна-чо́рнага (адуш.)
бру́дна-чо́рную бру́дна-чо́рнае бру́дна-чо́рныя (неадуш.)
бру́дна-чо́рных (адуш.)
Т. бру́дна-чо́рным бру́дна-чо́рнай
бру́дна-чо́рнаю
бру́дна-чо́рным бру́дна-чо́рнымі
М. бру́дна-чо́рным бру́дна-чо́рнай бру́дна-чо́рным бру́дна-чо́рных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)