Няўчо́м (не въ чомъ) ’ах як; вось чаму; вось табе (і)’ (Нас.), ’нездарма’ (Барцоўскі, Шляхціц Завальня), неўчом ’нездарма, то-та ж’ (ТС), параўн. польск. niewczym, niewczymci ’тс’. Першаснае спалучэнне, раскрытае Насовічам, што было заменена пазней спалучэннем у нечым (гл. нешта), польск. w nieczym ’у чымсьці’, далей ’не ўпустую’, ’нездарма’ (Брукнер, 362). Карскі (2–3, 453) цытуе народныя песні з формамі учом: учом ты ни цвила? у чом замуж ни ишла?, якія дэманструюць першаснае спалучэнне; у тым жа значэнні ’чаму’, гл. чом: чом ты, каваль, ни куеш (там жа). Параўн. няўком.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
мно́го нареч., в знач. сказ. шмат; мно́га, бага́та;
◊
ни мно́го, ни ма́ло ні мно́га, ні ма́ла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
приве́т м. прывіта́нне, -ння ср., віта́нне, -ння ср.;
◊
ни отве́та, ни приве́та ні слы́ху, ні ды́ху;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гро́зьба ж. устраше́ние ср., угро́за;
◊ ні про́сьбаю, ні ~баю — погов. ни про́сьбой, ни угро́зой
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бэ нескл., ср. (название буквы) бе;
◊ ні бэ ні мэ — ни бе ни ме
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
но межд. (для понукания лошадей) но;
◊ ні тпру ні но — ни тпру ни ну
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аніво́дзін и аніво́дны разг. ни оди́н
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нізва́ння нареч., разг. ниско́лько, ни ка́пли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кочерга́ качарга́, -гі́ ж.;
◊
ни богу све́чка, ни чёрту кочерга́ погов. ні бо́гу све́чка, ні чо́рту качарга́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
піск (род. пі́ску) м. писк; визг; взвизг;
◊ ні ~ку ні ві́ску — ни шу́му ни га́му
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)