спазна́цца сов., разг.
1. сойти́сь, сдружи́ться;
2. столкну́ться, испыта́ть (что);
с. з ця́жкасцямі — столкну́ться с тру́дностями, испыта́ть тру́дности
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
узгадні́ць сов., в разн. знач. согласова́ть;
у. дзе́янні — согласова́ть де́йствия;
у. план з дырэ́ктарам — согласова́ть план с дире́ктором
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утрэ́сціся сов., в разн. знач. утрясти́сь;
кру́пы ўтрэ́сліся — крупа́ утрясла́сь;
з ча́сам усё ўтрасе́цца — со вре́менем всё утрясётся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хво́сцік м.
1. хво́стик;
2. (у листа) черешо́к;
3. (у фрукта) плодоно́жка ж.; хво́стик;
◊ з ~кам — с хво́стиком
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ху́ткасць ж. ско́рость; быстрота́;
узраста́ючая х. — возраста́ющая ско́рость;
раўнаме́рная х. — равноме́рная ско́рость;
◊ з ~цю мала́нкі — с быстрото́й мо́лнии
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чаргава́нне ср., в разн. знач. чередова́ние;
ч. пра́цы з адпачы́нкам — чередова́ние труда́ с о́тдыхом;
ч. гу́каў — чередова́ние зву́ков
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
замкну́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся; зак.
1. Зачыніцца (пра замок) або зачыніцца на замок, ключ.
Замок замкнуўся.
З. ў пакоі.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Злучыцца канцамі.
Ланцуг электраправодкі замкнуўся.
Круг замкнуўся (перан.: усё вытлумачылася, стала на свае месцы).
3. перан., у што, у чым і без дап. Адасобіцца, перастаўшы мець зносіны з іншымі.
З. ў сабе.
З. ў сваёй праблеме.
|| незак. замыка́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; наз. замыка́нне, -я, н.
Кароткае з. (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зара́, -ы́, мн. зо́ры і (з ліч. 2, 3, 4) зары́, зор, ж.
1. Яркая афарбоўка гарызонту перад усходам і пасля заходу сонца.
Вячэрняя з.
Ад зары да зары (увесь дзень або ўсю ноч). Ні свет ні з. (надта рана).
2. перан. Пачатак, зараджэнне чаго-н. радаснага.
На зары цывілізацыі.
З. свабоды.
3. Ранішні або вячэрні ваенны сігнал.
Іграць зару.
4. звычайна мн. Зорка.
Ужо ў небе зазіхацелі зоры.
|| прым. заравы́, -а́я, -о́е (да 1 знач.).
З. захад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
змяні́цца, змяню́ся, зме́нішся, зме́ніцца; зак.
1. Стаць іншым.
Жыццё ў вёсцы змянілася.
З. з твару (пра перамену ў выразе твару).
2. Замяніцца другім, другімі (на якой-н. пасадзе, месцы).
За апошні час тут змяніліся тры старшыні калгаса.
3. Вызваліцца ад абавязкаў, якія выконваюцца пазменна.
З. з дзяжурства.
4. Змяніць на сабе бялізну, адзенне (разм.).
Не было ў што з. (безас.).
|| незак. зме́ньвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. змяне́нне, -я, н. (да 1 і 2 знач.) і зме́на, -ы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
здаўна, адвеку, адвечна, спрадвечна, спрадвеку, з даўніх пор, з даўніх дзён; здавён (абл.) □ спакон вякоў
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)