перапа́д, -а і -у, М -дзе, мн. -ы, -аў, м. (спец.).
1. -а. Ступеньчатае збудаванне для рэгулявання руху вады ў вадасцёку з нахіленым дном.
2. -у. Розніца паміж верхнім і ніжнім узроўнем (вады, тэмпературы, ціску і пад.).
П. ціску.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ай, выкл. (разм.).
Выказвае розныя пачуцці: боль, спалох, здзіўленне, папрок, радасць, жаль і пад. (часта вымаўляецца з паўтарэннем)
Ай, баліць!
Ай, страшна!
Ай, як хораша ў полі!
Ай-ай-ай, як непрыгожа!
◊
Ай-ай-ай (разм.) — выказвае неадабрэнне, папрок.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
атама́н, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Начальнік у казацкіх войсках і пасяленнях, які выконвае ваенныя, палітычныя і адміністрацыйныя функцыі.
Станічны а.
2. перан. Важак, завадатар якой-н. групы, банды, шайкі і пад.
А. разбойнікаў.
|| прым. атама́нскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аўтама́т, -а, М -ма́це, мн. -ы, -аў, м.
1. Апарат (машына, станок і пад.), які самастойна выконвае шэраг паслядоўных аперацый без непасрэднага ўдзелу чалавека.
Станок-а.
Тэлефон-а.
2. Від аўтаматычнай стралковай зброі.
|| прым. аўтама́тны, -ая, -ае.
Аўтаматная стральба.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раяні́раваць, -рую, -руеш, -руе; -руй; -раваны; зак. і незак., што.
1. Зрабіць (рабіць) падзел на раёны (адміністрацыйныя, эканамічныя і пад.).
2. Размеркаваць (размяркоўваць), прызначыць (прызначаць) для пэўных раёнаў (спец.).
Р. сорт пшаніцы.
Насенне раяніраваных сартоў.
|| наз. раяні́раванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усме́шка, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.
Міміка твару, губ, вачэй, якая паказвае схільнасць да смеху, выражае радасць, задаволенасць і пад.
Чыстая ў.
Вясёлая ў.
Хітрая ў.
|| памянш. усме́шачка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
фразеало́гія, -і, ж.
1. Раздзел мовазнаўства, які вывучае фразеалагізмы.
2. Сукупнасць фразеалагізмаў пэўнай мовы, асобнага твора, пісьменніка і пад.
Ф. твораў Я.
Коласа.
3. Прыгожыя, напышлівыя выразы, фразы.
|| прым. фразеалагі́чны, -ая, -ае (да 1 і 2 знач.).
Ф. слоўнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хава́льнік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Той, хто хавае што-н., кладзе ў невядомае для іншых месца.
2. Службовая асоба ў музеях, бібліятэках і пад., якая зберагае, захоўвае што-н.
Х. рукапісаў.
|| ж. хава́льніца, -ы, мн. -ы, -ніц.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ца́паць, -аю, -аеш, -ае; незак., каго-што (разм.).
1. Хапаць рукамі, зубамі, кіпцюрамі і пад.
2. Лапаць, мацаць рукамі.
Цапнуць за рукаў паліто.
|| зак. сца́паць, -аю, -аеш, -ае; -аны.
|| аднакр. ца́пнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз. ца́панне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цёрка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак, ж. (спец.).
1. Сельскагаспадарчая машына для выцярушвання насення з галовак канюшыны, лёну і пад.
Механічная ц.
2. Лапатка з ручкай для разгладжвання тынку пры тынкаванні.
|| прым. цёрачны, -ая, -ае.
Ц. барабан.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)